مروری بر چهره‌های شاخصی كه از پشت دوربین تلویزیون به سینما رفتند
سکوی پرتاب
تلویزیون برای خیلی‌ها فرصت آزمون و خطا و یادگیری است. قاب كوچك بستر مناسبی است كه كارگردانان با ساختن آثاری خوب از پرمخاطب‌ترین رسانه كشور برای شناساندن خودشان استفاده كنند. تلویزیون این شانس را به كارگردان
می‌دهد که اثرش تا دورافتاده‌ترین مناطق روستایی كشور هم برود و تعداد علاقه‌مندان به خود را بیشتر كند.
تلویزیون در این سال‌ها فیلمسازان بزرگی را از دست داده و جانشینی برایشان پیدا نشده‌است. در اینجا مروری داریم بر چند كارگردان شاخص سینمای ایران كه از تلویزیون به سینما كوچ كردند.
احمد داوری خبرنگار
اصغر فرهادی
كارگردان معروف امروز سینمای ایران قبل از این‌كه «رقص‌درغبار»، اولین فیلم‌سینمایی‌اش را در سال 1381 بسازد در سال 1375 نویسندگی سریال «ماه‌مهربان» به كارگردانی بهروز بقایی را برعهده داشت. ماه‌مهربان اولین سریالی بود كه از شبكه تهران روی آنتن می‌رفت. دو سال بعد فرهادی باز هم برای شبكه تهران سریالی را ساخت و «چشم‌به‌راه» اولین سریالی بود كه اصغر فرهادی به‌طور همزمان كارگردانی و نویسندگی‌اش را برعهده داشت.
او درباره نحوه شكل‌گیری ایده این سریال می‌گوید: زمانی این ایده به ذهن من رسید كه خود من در زایشگاه چشم‌به‌راه تولد بچه‌ام بودم و در همان موقع هم باید متن می‌دادم برای یك سریالی كه در حال ساخت بود. همان موقع ایده این انتظار و آدم‌هایی كه پشت در زایشگاه منتظر هستند به ذهنم رسید. كارگردان 48ساله سینمای ایران در سال 77 فیلمنامه سریال «پزشكان» به كارگردانی مسعود كرامتی را نوشت و سریال طنز «فرج‌وفرخ» را برای شبكه دو ساخت. سریال «روزگارجوانی» اسم فرهادی را بر سر زبان‌ها انداخت و او را به‌عنوان نویسنده‌ای كاربلد به مخاطبان تلویزیون معرفی كرد. این سریال در دو فصل ساخته شد. فصل اول آن را فرهادی نوشت و شاپور قریب، كارگردان باسابقه سینما و تلویزیون آن را ساخت كه با استقبال خیلی خوب مخاطبان همراه شد. «داستان‌یك‌شهر» آخرین سریالی بود كه فرهادی برای صداوسیما ساخت. این سریال هم در دو فصل و طی سال‌های 78 و 80 روی آنتن شبكه پنج سیما رفت. فصل اول سریال را خودش به‌تنهایی نوشت ولی فصل دومش با كمك علیرضا بذرافشان نوشته شد.
مهران مدیری
مهران مدیری برگ‌برنده‌ای برای كشاندن مخاطبان پای تلویزیون است. او كارش را خیلی خوب بلد است و مدیوم تلویزیون را به‌خوبی می‌شناسد. «پرواز57» اولین مجموعه تلویزیونی بود كه مهران مدیری كارگردانی‌اش را برعهده داشت. این سریال طنز در چهار قسمت در دهه فجر 1372 از شبكه یك سیما پخش شد. «ساعت‌خوش» در سال 73 از شبكه دو پخش شد و محبوبیت زیادی را برای مدیری به‌ارمغان‌آورد و تحسین خیلی از منتقدان را به همراه داشت. این سریال در مجموعه آیتم‌های طنز كوتاه پخش می‌شد و در زمان خودش با سریال‌های طنزی كه از صداوسیما پخش می‌شد تفاوت اساسی داشت. «جنگ77» كار دیگر او بود كه سال 77 از شبكه سه پخش شد. خیلی از مخاطبان تلویزیون این سریال را با نام شخصیت‌های اصلی یعنی مریم و رامین كه به‌ترتیب لاله صبوری و مهران مدیری آن را بازی می‌كردند به یاد می‌آورند. مدیری سال بعدش مجموعه طنز «1+77» را ساخت. «ببخشید شما؟»، «پلاك14»، «نودشب» و «طنز80» از دیگر سریال‌هایی بودند كه او كارگردانی‌شان را بر عهده داشت. پخش سریال «پاورچین» در سال 81 آغازی بود بر ورود روستایی خیالی به نام برره. مدیری در این سریال نقش فرهاد را بازی می‌كرد كه از برره به تهران آمده و خانه و زندگی‌اش را تشكیل داده‌است. «نقطه‌چین» و «جایزه‌بزرگ» از دیگر سریال‌های او بودند. خیلی از منتقدین سریال «شب‌های‌برره» را نقطه اوج كاری مهران مدیری در تلویزیون می‌دانند. این سریال با خودش فرهنگ خاص و نوع متفاوتی از گویش را آورد كه اثراتش تا همین حالا هم مانده‌است. نوروز سال‌های 87 و 88 سریال‌های «مرد هزارچهره» و «مرد دوهزارچهره» از شبكه سه سیما پخش شد. سریال «درحاشیه2» كه سال 94 پخش شد آخرین سریالی بود كه او برای تلویزیون ساخت.
رضا عطاران
او رگ خواب مخاطبان تلویزیون را به‌خوبی می‌شناسد و سریال‌هایش آن‌قدری جذابیت دارد كه حتی در بازپخش‌های چندباره هم جزو سریال‌های پرمخاطب تلویزیون باشد. عطاران برای اولین‌بار در سال 1376 و برای گروه كودك‌ونوجوان شبكه یك سیما مجموعه تلویزیونی «سیب‌خنده» را ساخت. او علاوه‌بر كارگردانی، نویسندگی این مجموعه را به همراه مجید صالحی، شیما جاهد و شیما بحرینی برعهده داشت. در سال 79 مجموعه تلویزیونی ماندگار «قطار ابدی» را برای شبكه سه سیما آماده كرد. تهیه‌كنندگی این مجموعه كمدی را بیژن بیرنگ و مهران رسام برعهده داشتند و سروش صحت و بهمن معتمدیان فیلمنامه‌اش را نوشتند. در همان سال و سال بعدش سریال‌های «این‌چندنفر» و «زیرآسمان‌شهر» از شبكه سه پخش شد. عطاران در این سریال‌ها هم نویسنده بود و هم مشاور كارگردان. «كوچه‌اقاقیا» هم سال 82 از شبكه تهران پخش شد. این سریال چهارمین كارگردانی او برای قاب‌كوچك بود. سال‌های 82 تا 84 را می‌توان اوج موفقیت عطاران در تلویزیون دانست. او به‌ترتیب سریال‌های «خانه‌به‌دوش»، «متهم‌گریخت» و «ترش‌وشیرین» را برای شبكه سه ساخت. خانه‌به‌دوش و متهم‌گریخت در ماه رمضان پخش می‌شد و مخاطبان روزه‌دار را پای تلویزیون می‌نشاند.
روح‌الله حجازی
كارگردان آبادانی سینما و تلویزیون فعالیت هنری‌‌اش را در سال 1384 و با ساخت فیلم تلویزیونی «ماه‌جبین» شروع كرد. این فیلم در سه اپیزود ساخته شد كه هركدام قصه خودشان را روایت می‌كردند درعین‌حال با یك موضوع محوری به اسم امامزاده‌سیدآقا به هم متصل می‌شدند. فرهاد اصلانی و آتنه فقیه‌نصیری بازیگران این فیلم بودند. دو سال بعد سال پركاری برای او بود و فیلم تلویزیونی «اگر باران ببارد» و فیلم سینمایی «در میان ابرها» را ساخت. در میان ابرها اسم حجازی را بر سر زبان‌ها انداخت و این فیلم حجازی را به‌عنوان كارگردانی كاربلد كه جزئیات و ظرایف ارتباط بین آدم‌ها را به‌خوبی می‌شناسد به مخاطبان سینما معرفی كرد. حجازی در فاصله بین سال‌های 90 و 91 سه‌گانه‌اش را ساخت. «سپیده»، «سایه» و «ستاره» سه فیلم تلویزیونی از تولیدات گروه معارف، انقلاب‌اسلامی و دفاع‌مقدس سیمافیلم هستند كه با محوریت تولد، زندگی و مرگ ساخته شدند. سال 93 آخرین سالی بود كه حجازی برای تلویزیون فیلم ساخت. او در این سال فیلم «سبز، به رنگ زمرد» را كارگردانی كرد. قصه این فیلم روایت مادری است كه منتظر فرزند جاوید‌الاثرش است كه از جبهه برگردد. حجازی در مصاحبه‌هایش گفته بود كه قرار بود دو فیلم دیگر با محوریت مادران رزمندگان جاویدالاثر، جانباز و شهید بسازد تا سه‌گانه‌ای دیگر در كارنامه‌اش داشته باشد.
كارگردان معروف امروز سینمای ایران قبل از این‌كه «رقص‌درغبار»، اولین فیلم‌سینمایی‌اش را در سال 1381 بسازد در سال 1375 نویسندگی سریال «ماه‌مهربان» به كارگردانی بهروز بقایی را برعهده داشت. ماه‌مهربان اولین سریالی بود كه از شبكه تهران روی آنتن می‌رفت. دو سال بعد فرهادی باز هم برای شبكه تهران سریالی را ساخت و «چشم‌به‌راه» اولین سریالی بود كه اصغر فرهادی به‌طور همزمان كارگردانی و نویسندگی‌اش را برعهده داشت.
او درباره نحوه شكل‌گیری ایده این سریال می‌گوید: زمانی این ایده به ذهن من رسید كه خود من در زایشگاه چشم‌به‌راه تولد بچه‌ام بودم و در همان موقع هم باید متن می‌دادم برای یك سریالی كه در حال ساخت بود. همان موقع ایده این انتظار و آدم‌هایی كه پشت در زایشگاه منتظر هستند به ذهنم رسید. كارگردان 48ساله سینمای ایران در سال 77 فیلمنامه سریال «پزشكان» به كارگردانی مسعود كرامتی را نوشت و سریال طنز «فرج‌وفرخ» را برای شبكه دو ساخت. سریال «روزگارجوانی» اسم فرهادی را بر سر زبان‌ها انداخت و او را به‌عنوان نویسنده‌ای كاربلد به مخاطبان تلویزیون معرفی كرد. این سریال در دو فصل ساخته شد. فصل اول آن را فرهادی نوشت و شاپور قریب، كارگردان باسابقه سینما و تلویزیون آن را ساخت كه با استقبال خیلی خوب مخاطبان همراه شد. «داستان‌یك‌شهر» آخرین سریالی بود كه فرهادی برای صداوسیما ساخت. این سریال هم در دو فصل و طی سال‌های 78 و 80 روی آنتن شبكه پنج سیما رفت. فصل اول سریال را خودش به‌تنهایی نوشت ولی فصل دومش با كمك علیرضا بذرافشان نوشته شد.
مهران مدیری
مهران مدیری برگ‌برنده‌ای برای كشاندن مخاطبان پای تلویزیون است. او كارش را خیلی خوب بلد است و مدیوم تلویزیون را به‌خوبی می‌شناسد. «پرواز57» اولین مجموعه تلویزیونی بود كه مهران مدیری كارگردانی‌اش را برعهده داشت. این سریال طنز در چهار قسمت در دهه فجر 1372 از شبكه یك سیما پخش شد. «ساعت‌خوش» در سال 73 از شبكه دو پخش شد و محبوبیت زیادی را برای مدیری به‌ارمغان‌آورد و تحسین خیلی از منتقدان را به همراه داشت. این سریال در مجموعه آیتم‌های طنز كوتاه پخش می‌شد و در زمان خودش با سریال‌های طنزی كه از صداوسیما پخش می‌شد تفاوت اساسی داشت. «جنگ77» كار دیگر او بود كه سال 77 از شبكه سه پخش شد. خیلی از مخاطبان تلویزیون این سریال را با نام شخصیت‌های اصلی یعنی مریم و رامین كه به‌ترتیب لاله صبوری و مهران مدیری آن را بازی می‌كردند به یاد می‌آورند. مدیری سال بعدش مجموعه طنز «1+77» را ساخت. «ببخشید شما؟»، «پلاك14»، «نودشب» و «طنز80» از دیگر سریال‌هایی بودند كه او كارگردانی‌شان را بر عهده داشت. پخش سریال «پاورچین» در سال 81 آغازی بود بر ورود روستایی خیالی به نام برره. مدیری در این سریال نقش فرهاد را بازی می‌كرد كه از برره به تهران آمده و خانه و زندگی‌اش را تشكیل داده‌است. «نقطه‌چین» و «جایزه‌بزرگ» از دیگر سریال‌های او بودند. خیلی از منتقدین سریال «شب‌های‌برره» را نقطه اوج كاری مهران مدیری در تلویزیون می‌دانند. این سریال با خودش فرهنگ خاص و نوع متفاوتی از گویش را آورد كه اثراتش تا همین حالا هم مانده‌است. نوروز سال‌های 87 و 88 سریال‌های «مرد هزارچهره» و «مرد دوهزارچهره» از شبكه سه سیما پخش شد. سریال «درحاشیه2» كه سال 94 پخش شد آخرین سریالی بود كه او برای تلویزیون ساخت.
رضا عطاران
او رگ خواب مخاطبان تلویزیون را به‌خوبی می‌شناسد و سریال‌هایش آن‌قدری جذابیت دارد كه حتی در بازپخش‌های چندباره هم جزو سریال‌های پرمخاطب تلویزیون باشد. عطاران برای اولین‌بار در سال 1376 و برای گروه كودك‌ونوجوان شبكه یك سیما مجموعه تلویزیونی «سیب‌خنده» را ساخت. او علاوه‌بر كارگردانی، نویسندگی این مجموعه را به همراه مجید صالحی، شیما جاهد و شیما بحرینی برعهده داشت. در سال 79 مجموعه تلویزیونی ماندگار «قطار ابدی» را برای شبكه سه سیما آماده كرد. تهیه‌كنندگی این مجموعه كمدی را بیژن بیرنگ و مهران رسام برعهده داشتند و سروش صحت و بهمن معتمدیان فیلمنامه‌اش را نوشتند. در همان سال و سال بعدش سریال‌های «این‌چندنفر» و «زیرآسمان‌شهر» از شبكه سه پخش شد. عطاران در این سریال‌ها هم نویسنده بود و هم مشاور كارگردان. «كوچه‌اقاقیا» هم سال 82 از شبكه تهران پخش شد. این سریال چهارمین كارگردانی او برای قاب‌كوچك بود. سال‌های 82 تا 84 را می‌توان اوج موفقیت عطاران در تلویزیون دانست. او به‌ترتیب سریال‌های «خانه‌به‌دوش»، «متهم‌گریخت» و «ترش‌وشیرین» را برای شبكه سه ساخت. خانه‌به‌دوش و متهم‌گریخت در ماه رمضان پخش می‌شد و مخاطبان روزه‌دار را پای تلویزیون می‌نشاند.
روح‌الله حجازی
كارگردان آبادانی سینما و تلویزیون فعالیت هنری‌‌اش را در سال 1384 و با ساخت فیلم تلویزیونی «ماه‌جبین» شروع كرد. این فیلم در سه اپیزود ساخته شد كه هركدام قصه خودشان را روایت می‌كردند درعین‌حال با یك موضوع محوری به اسم امامزاده‌سیدآقا به هم متصل می‌شدند. فرهاد اصلانی و آتنه فقیه‌نصیری بازیگران این فیلم بودند. دو سال بعد سال پركاری برای او بود و فیلم تلویزیونی «اگر باران ببارد» و فیلم سینمایی «در میان ابرها» را ساخت. در میان ابرها اسم حجازی را بر سر زبان‌ها انداخت و این فیلم حجازی را به‌عنوان كارگردانی كاربلد كه جزئیات و ظرایف ارتباط بین آدم‌ها را به‌خوبی می‌شناسد به مخاطبان سینما معرفی كرد. حجازی در فاصله بین سال‌های 90 و 91 سه‌گانه‌اش را ساخت. «سپیده»، «سایه» و «ستاره» سه فیلم تلویزیونی از تولیدات گروه معارف، انقلاب‌اسلامی و دفاع‌مقدس سیمافیلم هستند كه با محوریت تولد، زندگی و مرگ ساخته شدند. سال 93 آخرین سالی بود كه حجازی برای تلویزیون فیلم ساخت. او در این سال فیلم «سبز، به رنگ زمرد» را كارگردانی كرد. قصه این فیلم روایت مادری است كه منتظر فرزند جاوید‌الاثرش است كه از جبهه برگردد. حجازی در مصاحبه‌هایش گفته بود كه قرار بود دو فیلم دیگر با محوریت مادران رزمندگان جاویدالاثر، جانباز و شهید بسازد تا سه‌گانه‌ای دیگر در كارنامه‌اش داشته باشد.