روایت یک جامانده از خیل میلیونی جامانده‌های اربعین امسال
پل زیارت
حسام آبنوس دبیر قفسه
«جامانده» این لقبی است كه امسال می‌توان به اغلب جماعتی از كسانی كه سال‌های قبل به هر ضرب و زوری بود خودشان را به كربلا رسانده بودند، داد. لقب برازنده‌ای هم هست. البته نمی‌دانم می‌توان گفت زور كرونا چربید یا شاید این سلب توفیق ناشی از عمل ماست و البته كه نمی‌خواهم بدبینانه نگاه كنم، مثل ماجرای قوم بنی‌اسرائیل وقتی از سوی خداوند به آنها فرمان داده شد وارد سرزمین مقدس شوند، شرطی گذاشتند و خداوند به‌خاطر این نافرمانی 40 سال آنها را روی زمین سرگردان كرد و اجازه ورود به سرزمین مقدس به آنها نداد و حالا آیا این محرومیت را می‌توان این‌گونه تفسیر كرد و بگذاریم پای حكمت‌های الهی یا فقط ظاهر امر كه كرونا بود را ببینیم و به لایه‌های آن وارد نشویم؟ بالاخره هرچه باشد امسال غیر از عراقی‌ها جماعت زیادی جامانده هستند.
جماعتی كه می‌توانند هر گله و شكایتی دارند مستقیم بروند در خانه خدا و به او شكایت كنند. هم شنونده شكایت‌هاست و هم برآورده‌كننده خواسته‌ها! حتی اگر از جای خالی امام در میان‌مان گلایه و شكایتی داریم هم می‌توانیم صدایمان را به گوش خدا برسانیم تا ملائكه تصور نكنند این جماعتی كه روی زمین برای خودشان سرگرم دنیا شده‌اند یادشان رفته آن عهد اولیه و قول و قرارهای میان آنها با خدا و اسما الهی و... سجده فرشته‌ها بر آدم. تصور نكنند پیش‌بینی آنها درست از آب درآمده و همان‌طور كه گفته بودند این موجود دوپا روی زمین به فساد و خون‌ریزی سرگرم شده و زده زیر میز قول و قرارها! حالا كه امسال جا ماندیم و دیگر راهی به زیر قبه سیدالشهدا(ع) نداریم پس مجبوریم گریبان چاك كنیم و خدا را به صاحب قبه قسم بدهیم كه صدایمان را بشنود و راه نجاتی پیش پایمان بگذارد. بالاخره ابی‌عبدا...(ع) نماد رحمت واسعه خداوند است، مگر می‌شود چیزی بخواهی كه واسطه‌اش حسین(ع) باشد و خداوند ندید بگیرد كه انگار نه خانی آمده و نه خانی رفته است.
جماعتی كه از 10 روز قبل از اربعین شروع كرده‌اند آه و حسرت و ناله‌هایشان را در دوری از مسیری كه آن‌چنان هم مسیر راحتی نیست. با وجود میزبان‌های مهربان و كریمش ولی سختی دارد. 90 -80 كیلومتر پیاده وسط بیابان طی كردن كار راحتی نیست. آن هم در این گرمای هوا كه مغز آدم توی كاسه سرش پخته می‌شود. شاید آنهایی كه نرفته‌اند ندانند؛ خب از قدیم گفته‌اند حلوای تن‌تنانی تا نخوری ندانی و برایشان عجیب باشد این آه و ناله‌ها، ولی كسی كه یك‌بار مزه خستگی این مسیر را چشیده باشد دیگر نمی‌تواند از آن بگذرد و بگوید هرچه تجربه كردنی بود را تجربه كردم و دیگر چیز تازه‌ای ندارد و تمام. یك‌بار رفتن یعنی چیزی جاگذاشتن و دفعه‌های بعد دنبال آن چیز رفتن است و هر دفعه تكه‌ای گم می‌كنی و هر دفعه این تكرار می‌شود تا این‌كه به خودت می‌آیی و می‌بینی تمام وجودت شده گمشده و دنبالش می‌گردی، مثل مجنون بی‌دل و صحرایی! این خاصیت این طریق است. فرقی هم نمی‌كند از دل نخلستان و حاشیه فرات رفته باشی یا از همان جاده اصلی كه حجم موكب‌ها و میزبان‌ها و زائرها بیشتر است، در هر صورت یك گوشه گم می‌شوی و هر سال دنبال خودت می‌گردی، بی‌دل و صحرایی! اصلا همین كه صدای نوحه عربی پخش می‌شود، فرقی هم نمی‌كند كه متوجه می‌شوی یا نه، مهم این است كه دل تو از جا كنده می‌شود، می‌خواهد در تهران یا هر شهری از ایران بزرگ باشی یا در طریق نجف به كربلا، كافی است بشنوی یكی می‌گوید: «هلابیكم یا زوار...» بند دلت پاره می‌شود كه ای‌كاش سال بعد زنده باشم، كرونا نباشد و بتوانم یك‌بار دیگر با خستگی و پادرد و نیمه‌جان خودم را برسانم به پل زیارت از دور سلام كنم. یعنی می‌شود؟!
جامانده‌ها می‌فهمند چه می‌گویم، حس و حال پرویز پرستویی در فیلم «لیلی با من است» كه وقتی همه رفتند و او ماند به خیال این‌كه آنها می‌روند عقب جبهه و یكی با موتور سوارش كرد و رساندش به نیروهایی كه می‌زدند به خط... لحظاتی كه پرستویی روی زمین دراز كشیده بود و با مشت می‌كوبید روی رمل‌ها و اشك می‌ریخت و می‌گفت من را هم با خودتان ببرید...
باید جامانده باشی تا متوجه شوی جامانده چه می‌كشد؟ كسی كه یك‌سال برنامه ریخته بود تا اربعین برسد و پا در مسیر بگذارد استخوانی نرم كند. حتما با خودتان می‌گویید مسیری كه تاول پا دارد، كوفتگی عضلات دارد، گرما دارد، گاهی كم‌خوابی دارد و... استخوان نرم كردنش چه صیغه‌ای است؟ ولی باید جامانده باشید تا معنای این حرف را فهم كنید و این روایت یك جامانده است.
جماعتی كه می‌توانند هر گله و شكایتی دارند مستقیم بروند در خانه خدا و به او شكایت كنند. هم شنونده شكایت‌هاست و هم برآورده‌كننده خواسته‌ها! حتی اگر از جای خالی امام در میان‌مان گلایه و شكایتی داریم هم می‌توانیم صدایمان را به گوش خدا برسانیم تا ملائكه تصور نكنند این جماعتی كه روی زمین برای خودشان سرگرم دنیا شده‌اند یادشان رفته آن عهد اولیه و قول و قرارهای میان آنها با خدا و اسما الهی و... سجده فرشته‌ها بر آدم. تصور نكنند پیش‌بینی آنها درست از آب درآمده و همان‌طور كه گفته بودند این موجود دوپا روی زمین به فساد و خون‌ریزی سرگرم شده و زده زیر میز قول و قرارها! حالا كه امسال جا ماندیم و دیگر راهی به زیر قبه سیدالشهدا(ع) نداریم پس مجبوریم گریبان چاك كنیم و خدا را به صاحب قبه قسم بدهیم كه صدایمان را بشنود و راه نجاتی پیش پایمان بگذارد. بالاخره ابی‌عبدا...(ع) نماد رحمت واسعه خداوند است، مگر می‌شود چیزی بخواهی كه واسطه‌اش حسین(ع) باشد و خداوند ندید بگیرد كه انگار نه خانی آمده و نه خانی رفته است.
جماعتی كه از 10 روز قبل از اربعین شروع كرده‌اند آه و حسرت و ناله‌هایشان را در دوری از مسیری كه آن‌چنان هم مسیر راحتی نیست. با وجود میزبان‌های مهربان و كریمش ولی سختی دارد. 90 -80 كیلومتر پیاده وسط بیابان طی كردن كار راحتی نیست. آن هم در این گرمای هوا كه مغز آدم توی كاسه سرش پخته می‌شود. شاید آنهایی كه نرفته‌اند ندانند؛ خب از قدیم گفته‌اند حلوای تن‌تنانی تا نخوری ندانی و برایشان عجیب باشد این آه و ناله‌ها، ولی كسی كه یك‌بار مزه خستگی این مسیر را چشیده باشد دیگر نمی‌تواند از آن بگذرد و بگوید هرچه تجربه كردنی بود را تجربه كردم و دیگر چیز تازه‌ای ندارد و تمام. یك‌بار رفتن یعنی چیزی جاگذاشتن و دفعه‌های بعد دنبال آن چیز رفتن است و هر دفعه تكه‌ای گم می‌كنی و هر دفعه این تكرار می‌شود تا این‌كه به خودت می‌آیی و می‌بینی تمام وجودت شده گمشده و دنبالش می‌گردی، مثل مجنون بی‌دل و صحرایی! این خاصیت این طریق است. فرقی هم نمی‌كند از دل نخلستان و حاشیه فرات رفته باشی یا از همان جاده اصلی كه حجم موكب‌ها و میزبان‌ها و زائرها بیشتر است، در هر صورت یك گوشه گم می‌شوی و هر سال دنبال خودت می‌گردی، بی‌دل و صحرایی! اصلا همین كه صدای نوحه عربی پخش می‌شود، فرقی هم نمی‌كند كه متوجه می‌شوی یا نه، مهم این است كه دل تو از جا كنده می‌شود، می‌خواهد در تهران یا هر شهری از ایران بزرگ باشی یا در طریق نجف به كربلا، كافی است بشنوی یكی می‌گوید: «هلابیكم یا زوار...» بند دلت پاره می‌شود كه ای‌كاش سال بعد زنده باشم، كرونا نباشد و بتوانم یك‌بار دیگر با خستگی و پادرد و نیمه‌جان خودم را برسانم به پل زیارت از دور سلام كنم. یعنی می‌شود؟!
جامانده‌ها می‌فهمند چه می‌گویم، حس و حال پرویز پرستویی در فیلم «لیلی با من است» كه وقتی همه رفتند و او ماند به خیال این‌كه آنها می‌روند عقب جبهه و یكی با موتور سوارش كرد و رساندش به نیروهایی كه می‌زدند به خط... لحظاتی كه پرستویی روی زمین دراز كشیده بود و با مشت می‌كوبید روی رمل‌ها و اشك می‌ریخت و می‌گفت من را هم با خودتان ببرید...
باید جامانده باشی تا متوجه شوی جامانده چه می‌كشد؟ كسی كه یك‌سال برنامه ریخته بود تا اربعین برسد و پا در مسیر بگذارد استخوانی نرم كند. حتما با خودتان می‌گویید مسیری كه تاول پا دارد، كوفتگی عضلات دارد، گرما دارد، گاهی كم‌خوابی دارد و... استخوان نرم كردنش چه صیغه‌ای است؟ ولی باید جامانده باشید تا معنای این حرف را فهم كنید و این روایت یك جامانده است.