گفتوگو با محمدرضا قدیری ابیانه درباره تحولات اخیر بولیوی
پیروزی جریان ضدآمریکایی در آمریکای لاتین ادامهدار است
طرح کودتا در بولیوی عمر زیادی نداشت و انتخابات چند روز قبل، نتایج انتخابات سابق را تایید کرد و روی ادعاهای مربوط به تقلب در انتخابات و فساد، خط بطلان کشید. انتخابات ریاستجمهوری بولیوی روز یکشنبه برگزار شد و بر اساس نتایج اعلام شده، حزب سوسیالیست این کشور به پیروزی رسیده است. بر اساس نتایج انتخابات بولیوی، لوئیس آرسی، نامزد چپگرا و همحزبی اوو مورالس، حدود ۵۳درصد آرا را به دست آورد و کارلوس میسا، رئیسجمهور اسبق ۳۰درصد آرا و نامزد راستگرای افراطی و ویترین کودتا یعنی لوئیس فرناندو کارلوس میسا شکستی خفت بار متحمل شد و تنها ۱۵درصد کل آرا را به دست آورد.مورالس که سال۲۰۱۹ و در پی اعلام نتایج انتخابات ریاستجمهوری و بالا گرفتن اعتراضات، از سمت خود کنارهگیری و از بولیوی خارج شده بود، اعلام کرد در پی پیروزی هم حزبی و متحد خود به بولیوی باز میگردد. جامجم در گفتوگو با محمدحسن قدیری ابیانه، کارشناس آمریکای لاتین و سفیر پیشین کشورمان در مکزیک به بررسی تحولات اخیر کشور بولیوی و چشمانداز حوادث آینده این کشور پرداخته است.
در روزهای گذشته انتخابات ریاستجمهوری در بولیوی برگزار شد. تحلیل شما از نتیجه انتخابات این کشور چیست؟
مورالس، رئیسجمهور سابق بولیوی فردی بومی، انقلابی و استقلالخواه است که تحولات بسیاری را در بولیوی به سرانجام رساند. وی سعی کرد با ونزوئلا و سایر کشورها همکاری داشته باشد. مورالس در زمان ریاستجمهوری خود تلاش بسیاری کرد تا عدالت را به نفع مردم دنبال و استقلال کشورش را در مقابل آمریکا حفظ کند.
اما در هر حال این کشور نیز مانند سایر کشورهای آمریکای لاتین با توطئهها و کارشکنیهای مکرر آمریکا روبهرو شد؛ چراکه این کشور، آمریکای لاتین را حیات خلوت خود میداند و سعی میکند حکومتهای دست نشانده خود را در این کشورها حاکم کند و به این ترتیب در همه امور آنها از جمله موضوع انتخابات دخالت میکند تا به این ترتیب بتواند با روی کار آوردن عوامل خود، ثروتهای این کشورها را غارت کند.
در همین راستا نیز آمریکا سال گذشته با انجام کودتایی علیه مورالس، حکومت این کشور را بهواسطه عوامل تحت نفوذ خود در دست گرفت و مورالس مجبور به ترک کشور شد؛ چرا که اگر کشور را ترک نمیکرد احتمال کشته شدنش وجود داشت.
البته در انتخابات اخیر بولیوی بهرغم اینکه آمریکا تلاشهای بسیاری برای دخالت داشت و در این مسیر هزینههای زیادی برای پیروزی عوامل خود صرف کرد، با وجود این، هم جناح مورالس پیروز انتخابات شد و وی نیز اعلام کرد فردای آغاز به کار رئیسجمهور جدید به کشور باز خواهد بازگشت.
نتیجه انتخابات انجام شده در بولیوی چه انعکاسی در سایر کشورهای آمریکای لاتین خواهد داشت؟ آیا شاهد چنین رویهای در آن کشورها نیز خواهیم بود؟
پیروزی جناح استقلالطلب و مترقی در بولیوی پیروزی برای همه آمریکای لاتین و آزادیخواهان جهان است و این احتمال وجود دارد که پیروزی جناح ضدآمریکایی در بولیوی به صورت زنجیرهای در سایر کشورهای آمریکای لاتین نیز تکرار شود.
بهخصوص که آمریکا در زمان ترامپ سیاستهای نژادپرستانه سنگینی را از جمله علیه آمریکای لاتین و مهاجرانی که در آمریکا بودند اعمال کرد و این موضوع خشم مردم آمریکای لاتین را علیه ترامپ برانگیخته است. تعداد زیادی از مردم آمریکای لاتین که در آمریکا مشغول به کار بودند به بهانههای واهی اخراج و به کشورشان بازگشتند. بنابراین چنین اتفاقاتی در ایجاد جو ضدآمریکایی هم موثر بوده و خواهد بود.
در ضمن نتیجه انتخابات بولیوی همچنین شکستی برای آمریکا و بهخصوص برای ترامپ است و آنها بهرغم تلاش خود برای تاثیرگذاری در نتایج انتخابات بولیوی موفق به دستیابی به اهدافشان نشدند.
چرا آمریکاییها علیرغم تلاش فراوان برای تاثیرگذاری در انتخابات بولیوی به اهداف خود دست نیافتند؟
شاید اگر دخالتهای آمریکا و توطئههای آنها نبود چه بسا جناح پیروز با درصد بالاتری به این نتیجه دست مییافت، اما آمریکا عادت به دخالت در کشورها و انجام توطئه دارد. سیاستهای آمریکا در غارت کشورها و تسلیم بودن دولتهای دست نشانده به خواستههای آنها باعث میشود حتی اگر از حمایت افکار عمومی نیز برخوردار بودند آن را از دست بدهند.
این اتفاق در کشورهای دیگری از جمله مکزیک هم رخ داده است. به این معنی که قدرت از دولتهای گذشتهای تحت نفوذ آمریکا بودند منتقل شده و در اختیار جناح چپ ضدآمریکا قرار گرفت و این شکست بزرگی برای آمریکا بوده است.
البته امروز، سیاستهای دولت آمریکا حتی موجب شده است این کشور در بین ملت خود نیز محبوبیتی نداشته باشد و این تنفر در سایر کشورهای آمریکای لاتین هم سرایت و به این ترتیب دلایل بیشتری برای مخالفت با سلطه آمریکا دارند، در این زمینه برخوردهای نژادپرستان آمریکا یکی از این دلایل است.
آیا این انتخابات را میتوان پایان شرایط پرتنش بولیوی در ماههای اخیر دانست؟ آیا احتمال دارد با توجه به مخالفت آمریکا، درگیریها در بولیوی ادامه یابد؟
نمیتوان گفت با این پیروزی تنشها خاتمه پیدا میکند. کما اینکه در ونزوئلا شاهدیم با اینکه دولت مادورو پیروز شد اما عوامل آمریکا به تنشآفرینی خود ادامه میدهند، چرا که آمریکا دست بردار نیست و تلاش میکند برای همه دولتهای مستقل مساله سازی کند.
یعنی آیا صرفا دخالتهای آمریکا موجب ادامه احتمالی تنشها در بولیوی خواهد شد یا عوامل داخلی نیز در این موضوع تاثیرگذار است؟
ادامه تنشها عمدتا به دلیل دخالتهای آمریکا و البته عوامل آمریکا در این کشور مربوط میشود، وقتی دولت تلاش میکند عدالت را تا حدودی در کشور اعمال کرده و از حقوق بومیان مظلوم واقع شده دفاع و صاحبان سرمایه که در نظام سرمایه داری اجحاف کردهاند را تعدیل کند. این افراد به مخالفت با دولت جدید خواهند پرداخت، یعنی کسانی که منافعشان در بیعدالتی است و ثروتهای نامشروع اندوختهاند معمولا با دولتهای مستقل و عدالتخواه مخالف هستند.
بنابراین علاوه بر زمینههایی که برای دخالت آمریکا وجود دارد از سوی دیگر خود این کشور نیز تلاش میکند زمینههایی را ایجاد کند و مخالفتها را توسعه و از آنها حمایت کند.
چشمانداز تحولات بولیوی را چگونه میبینید؟
طبیعتا دولت جدید تلاش خواهد کرد حل مسائل و حقوق بومیان را بیشتر مورد توجه قرار دهد، اما همچون ونزوئلا با چالش مخالفان مورد حمایت آمریکا هم مواجه خواهد شد که نهایت تلاش خود را برای کارشکنی علیه دولت و ملت بولیوی انجام خواهند داد. از سوی دیگر قطعا رئیسجمهور جدید نیز از مورالس و تجربیاتش در دولت جدید استفاده خواهد کرد.