قلمرو
پایان عصر تنبیه
مهدیه اسمعیلی / شهریار
میگم اگه فقط یه خورده عمیق تر به موضوع نگاه کنیم و به قول اهالی ادب از زاویه دیگری به مساله بنگریم، این کلاسای آنلاین اونقدرام بد نیستن. فک کنین، مثلا یادتونه همیشه تو مدرسه وقتی معلم بچه سرتق هارو دعوا می‌کرد که چرا تکیلف ننوشتین، بجای خجالت خنده شون می‌گرفت. اون وقت سعی می‌کرد جلوشو هرطور شده بگیرن. اما الان که کلاسا آنلاینه دیگه می‌تونن با خیال راحت بخندن (البته سرتق بودن چیز خوبی نیستا‌اا، کلی گفتم). اخه فقط موضوع به اینجا ختم نمیشه، باز خنده اون سرتق‌هابهتر از ترسی بود که به جون بقیه که یکم ترسو‌تر و محجور‌تر بودن می‌افتاد. طفلی‌هاممکن بود تا هفته‌هادلشون نخواد دیگه سر کلاس حاضر شن. یامثلا وقتایی که دیر می‌رسیدیم مدرسه و می‌بردنمون دفتر و اینقد ازمون سوال و جواب می‌کردن که بغضمون می‌گرفت، اما الان اولا که دیر رسیدنی وجود نداره چون فقط کافیه سه دقیقه زودتر از ساعت شروع کلاس فقط از خواب پاشی و آنلاین شی تازه اگرم خواب بمونی دفتر و ناظم و تنبیهی درکار نیست. در کل کرونا انگار پرونده این تنبیهای دانش‌آموزی رو فعلا بسته. خب این‌که تنبیه هم اصلا چیز خوبی نیست، مثلا زمان‌های گذشته خیلی از تنبیه‌هابودن که نه تنها دانش آموز عبرت نمی گرفت بلکه تا عمر داشت هروقت اسم مدرسه و درس و کلاس میومد، طفلی از ترس سکته می‌کرد. شاید اگه تنبیه‌هانبودن، بچه‌ها از هفته دوم مهر منتظر تابستون نمیشدن و غروبای ۳۱شهریورم اینقدر دلگیر نبودن...
«تشکیلات و مأ أدراک مأ تشکیلات»
علیرضا چامه / کرمانشاه
خواسته یا ناخواسته به اجبار یا اختیار بالاخره نوجوان باید از پیله تنهایی مهاجرت کند و آهسته آهسته به سمت اجتماعی شدن برود. اجتماعی شدن دیر و زود دارد ولی سوخت وسوز ندارد و شتری است که درِ اتاق خواب هر نوجوانی می‌خوابد.ولی چاره کار چیه؟ چطور باید کنار بیاییم؟ من این راهکار رو پیشنهاد می‌کنم! و این امر محقق نمی‌شود مگر با کار تشکیلاتی«هرچه زودتر بهتر» شاید بعضی‌ها خیال کنند که تنها و انفرادی زودتر به موفقیت می‌رسند !
ولی این فقط یک تحمیل ذهنی است، موفقیت همیشه مهم نیست ، آن چیزی که اهمیت دارد آدم شدن است و کلیدش هم کار تشکیلاتی است.
تشکیلات به زندگی تان نظم و ریتم می‌دهد ، شما را صبور می‌کند ، رهبری و تعاملات اجتماعی را برایتان آسان می‌کند و شما را در هرحرفه ای ، حرفه‌ای می‌کند.قضاوت با شما‌ست ، زمانی که نماز را به تنهایی می‌خوانید ، نمازتان مورد قبول خداوند هست و کارتان را انجام داده‌اید اما اگر همان نمازتان را به جماعت بخوانید و مرتب و منظم در صفوف و دوشادوش هم دیگر قرار بگیرد آن وقت هم نمازتان را خوانده‌اید ووظیفه تان را انجام داده‌اید اما پاداش و ثوابش از زمین تا آسمان تفاوت دارد . نماز جماعت مصداق بارز و کامل کار تشکیلاتی است؛ هم نظم و ریتم خاصی دارد ، هم رهبری می‌شود که اگر یکی دو نفرصف را به‌هم بزند و ترک کند کار همه تشکیلات را خراب می‌کند.
نابغه پروری مدارس!
حسام‌الدین شمس / قم
اگر به مطالعه زندگی‌نامه نوابغ، هنرمندان و کارآفرین‌های مطرح جهانی علاقه‌مند باشید یکی از ویژگی‌های بارز شخصیتی‌شان را در «اصالت» و «استقلال» می‌بینید. آنها با بینش خاص خودشان و به دور از تقلید‌های کورکورانه وارد کار حرفه‌ای شده و همین موجب آفرینش ایده‌های کلیشه شکن می‌شود. خب حالا ما می‌خواهیم تبدیل به کشوری بشویم که مهد نوابغ باشد، چه باید کرد؟ در کنار مسائل بدیهی مثل وضعیت معیشت مناسب و... آنچه که ما نیاز داریم آموزش اندیشیدن و (نه اندیشه) در تفکر جوانان‌مان است و این دقیقا همان چیزی است که سیستم آموزشی ما در تمام طول دوازده سال با وجود تلاش‌هایی که گاهی به چشم می‌خورد ولی موفق به رسیدن نشده است.
بگذارید رک بگویم وقتی یک کودک وارد سیستم رسمی آموزش کشور می‌شود، در میان خیل عظیمی از کودکان گم شده و تا پایان کلاس نهم در عمل هیچ تمایز اساسی میان دانش‌آموزان قائل نمی‌شوند، معلوم نیست چند درصد نقاش، نوازنده، فیلسوف، سیاست‌مدار و... استعدادهایشان به سبب بی‌توجهی نظام رسمی آموزشی یا خانواده کور شده است.
بعد از نه سال آموزش رسمی و فراز و نشیب‌های مختلف، تازه یک تفکیکی بر اساس علاقه و توانمندی میان دانش‌آموزان به وجود می‌آید که نوجوان می‌تواند میان رشته‌ها دست به انتخاب بزند. اینجاست که با کمی تامل در می‌یابیم آموزش رسمی با بی‌توجهی بنیادین خود نُه سال مهم و حیاتی از کودکی و نوجوانی دانش‌آموز را با بی‌توجهی بنیادین خود با بازدهی بسیار اندک به پایان می‌برد و در این بین نیز اگر دانش‌آموزی اصیل یافت بشود به‌خاطر وجود اطرافیان خوش‌فکر بوده است نه مدرسه.
او ولی با خدا قراری داشت
صبحی از روز ماه آبان بود
دست در دست تیر و نارنجك
یا علی گفت و یا علی گویان
رفت سمت دشمنان، بی‌شك
نوجوان بود و نوجوانی كرد
عطیه ضرابی / تهران
غیرتش را به رخ كشیده حسین!
افتخارم شده كه روزِ مرا
ثبت كرده بر این جریده حسین...
سیزده سالگی كه سنی نیست
سن بازی و درس و مدرسه‌ها...
او ولی با خدا قراری داشت
فارغ از ماجرای وسوسه‌ها
دوست دارم شبیه او باشم
مثل فهمیده‌های این دوران
شهدای جوان كشور ما
نوجوانان خطه ایران!
مرزبان و معلم و طلبه
دانش‌آموز و دختران دلیر
جنسیت که نمی‌شناسد عشق
كوچك و نوجوان، بزرگ و پیر
شعر، پایگاه امنِ من است
نوجوانه برای من جان بود
جان ما هست و قصه ما هم
صبحی از روز ماه آبان بود.
ماشین فارغ‌التحصیلان افسرده
بهاره میرغنی / تهران
بهتر است قبل از هرچیز، کمی خودم را معرفی کنم. وی در بیمارستانی به دنیا آمد و کم‌کم بزرگ‌تر و مجبور شد به مدرسه برود. همه اطرافیان معتقد بودند نامبرده از آن بچه‌هایی است که بیشتر از سن خودش می‌فهمد. درست هم می‌گفتند زیرا در همان کلاس اول دبستان فهمید اگر نیمکت آخر کلاس را به انضباط 20 ترجیح دهد بهتر می‌تواند با این ماشین پرورش فارغ‌التحصیلان افسرده کنار بیاید.مزه پرانی‌های گاه و بیگاهش علیه معلمان و پرسنل مدرسه باعث شد سر شوخی‌اش با همه باز شود و محبوبیت پیدا کند. نامبرده آن‌قدر محبوب که چندباری از او امضا هم گرفتند؛ مثلا امضا گرفتند آخرین باری باشد اذهان عمومی را بر علیه معلمان تحریک می‌کنی و رهبری فعالیت‌های ضدامنیتی (تقلب در امتحانات) را به عهده می‌گیری.وی از آنجا که بسیار از خویش مطمئن بود و این وصله‌ها به او نمی‌چسبید، در دفاع از خود چنین اظهار کرد: «حضور مراقب در جلسه برگزاری امتحانات نه تنها توهین به شعور و شخصیت دانش‌آموز و نشان بی‌اعتمادی به اوست، بلکه سلب آزادی نیز تلقی می‌شود و این به معنی نفی و نقض حقوق بشر است.»البته کسی برای این استدلال و فلسفه تره هم خرد نکرد و مثل همگان استعدادهایش نادیده گرفته شد.
بر خلاف انتظار خودش، سوار بر این ماشین پرورش فارغ‌التحصیلان افسرده شد و در این راه به بیان و آشکارسازی حق و حقوق دانش‌آموزان پرداخت که باز هم از جانب مقامات عالی‌رتبه مدرسه بازخورد چندان چشمگیری نداشت و در نهایت محکوم شد به درس خواندن و درس خواندن و درس خواندن بدون ذره‌ای اعتراض.سخنان گوهربار و تامل‌برانگیزم را در راستای گرفتن انگشت اتهام به سوی ماشین پرورش فارغ‌التحصیلان افسرده با این جمله معروف به پایان می‌رسانم:«یک ماهی را تصور کن درون یک لیوان آب، فقط به اندازه هیکلش زنده است، ولی زندگی نمی‌کند».
مهدیه اسمعیلی / شهریار
میگم اگه فقط یه خورده عمیق تر به موضوع نگاه کنیم و به قول اهالی ادب از زاویه دیگری به مساله بنگریم، این کلاسای آنلاین اونقدرام بد نیستن. فک کنین، مثلا یادتونه همیشه تو مدرسه وقتی معلم بچه سرتق هارو دعوا می‌کرد که چرا تکیلف ننوشتین، بجای خجالت خنده شون می‌گرفت. اون وقت سعی می‌کرد جلوشو هرطور شده بگیرن. اما الان که کلاسا آنلاینه دیگه می‌تونن با خیال راحت بخندن (البته سرتق بودن چیز خوبی نیستا‌اا، کلی گفتم). اخه فقط موضوع به اینجا ختم نمیشه، باز خنده اون سرتق‌هابهتر از ترسی بود که به جون بقیه که یکم ترسو‌تر و محجور‌تر بودن می‌افتاد. طفلی‌هاممکن بود تا هفته‌هادلشون نخواد دیگه سر کلاس حاضر شن. یامثلا وقتایی که دیر می‌رسیدیم مدرسه و می‌بردنمون دفتر و اینقد ازمون سوال و جواب می‌کردن که بغضمون می‌گرفت، اما الان اولا که دیر رسیدنی وجود نداره چون فقط کافیه سه دقیقه زودتر از ساعت شروع کلاس فقط از خواب پاشی و آنلاین شی تازه اگرم خواب بمونی دفتر و ناظم و تنبیهی درکار نیست. در کل کرونا انگار پرونده این تنبیهای دانش‌آموزی رو فعلا بسته. خب این‌که تنبیه هم اصلا چیز خوبی نیست، مثلا زمان‌های گذشته خیلی از تنبیه‌هابودن که نه تنها دانش آموز عبرت نمی گرفت بلکه تا عمر داشت هروقت اسم مدرسه و درس و کلاس میومد، طفلی از ترس سکته می‌کرد. شاید اگه تنبیه‌هانبودن، بچه‌ها از هفته دوم مهر منتظر تابستون نمیشدن و غروبای ۳۱شهریورم اینقدر دلگیر نبودن...
«تشکیلات و مأ أدراک مأ تشکیلات»
علیرضا چامه / کرمانشاه
خواسته یا ناخواسته به اجبار یا اختیار بالاخره نوجوان باید از پیله تنهایی مهاجرت کند و آهسته آهسته به سمت اجتماعی شدن برود. اجتماعی شدن دیر و زود دارد ولی سوخت وسوز ندارد و شتری است که درِ اتاق خواب هر نوجوانی می‌خوابد.ولی چاره کار چیه؟ چطور باید کنار بیاییم؟ من این راهکار رو پیشنهاد می‌کنم! و این امر محقق نمی‌شود مگر با کار تشکیلاتی«هرچه زودتر بهتر» شاید بعضی‌ها خیال کنند که تنها و انفرادی زودتر به موفقیت می‌رسند !
ولی این فقط یک تحمیل ذهنی است، موفقیت همیشه مهم نیست ، آن چیزی که اهمیت دارد آدم شدن است و کلیدش هم کار تشکیلاتی است.
تشکیلات به زندگی تان نظم و ریتم می‌دهد ، شما را صبور می‌کند ، رهبری و تعاملات اجتماعی را برایتان آسان می‌کند و شما را در هرحرفه ای ، حرفه‌ای می‌کند.قضاوت با شما‌ست ، زمانی که نماز را به تنهایی می‌خوانید ، نمازتان مورد قبول خداوند هست و کارتان را انجام داده‌اید اما اگر همان نمازتان را به جماعت بخوانید و مرتب و منظم در صفوف و دوشادوش هم دیگر قرار بگیرد آن وقت هم نمازتان را خوانده‌اید ووظیفه تان را انجام داده‌اید اما پاداش و ثوابش از زمین تا آسمان تفاوت دارد . نماز جماعت مصداق بارز و کامل کار تشکیلاتی است؛ هم نظم و ریتم خاصی دارد ، هم رهبری می‌شود که اگر یکی دو نفرصف را به‌هم بزند و ترک کند کار همه تشکیلات را خراب می‌کند.
نابغه پروری مدارس!
حسام‌الدین شمس / قم
اگر به مطالعه زندگی‌نامه نوابغ، هنرمندان و کارآفرین‌های مطرح جهانی علاقه‌مند باشید یکی از ویژگی‌های بارز شخصیتی‌شان را در «اصالت» و «استقلال» می‌بینید. آنها با بینش خاص خودشان و به دور از تقلید‌های کورکورانه وارد کار حرفه‌ای شده و همین موجب آفرینش ایده‌های کلیشه شکن می‌شود. خب حالا ما می‌خواهیم تبدیل به کشوری بشویم که مهد نوابغ باشد، چه باید کرد؟ در کنار مسائل بدیهی مثل وضعیت معیشت مناسب و... آنچه که ما نیاز داریم آموزش اندیشیدن و (نه اندیشه) در تفکر جوانان‌مان است و این دقیقا همان چیزی است که سیستم آموزشی ما در تمام طول دوازده سال با وجود تلاش‌هایی که گاهی به چشم می‌خورد ولی موفق به رسیدن نشده است.
بگذارید رک بگویم وقتی یک کودک وارد سیستم رسمی آموزش کشور می‌شود، در میان خیل عظیمی از کودکان گم شده و تا پایان کلاس نهم در عمل هیچ تمایز اساسی میان دانش‌آموزان قائل نمی‌شوند، معلوم نیست چند درصد نقاش، نوازنده، فیلسوف، سیاست‌مدار و... استعدادهایشان به سبب بی‌توجهی نظام رسمی آموزشی یا خانواده کور شده است.
بعد از نه سال آموزش رسمی و فراز و نشیب‌های مختلف، تازه یک تفکیکی بر اساس علاقه و توانمندی میان دانش‌آموزان به وجود می‌آید که نوجوان می‌تواند میان رشته‌ها دست به انتخاب بزند. اینجاست که با کمی تامل در می‌یابیم آموزش رسمی با بی‌توجهی بنیادین خود نُه سال مهم و حیاتی از کودکی و نوجوانی دانش‌آموز را با بی‌توجهی بنیادین خود با بازدهی بسیار اندک به پایان می‌برد و در این بین نیز اگر دانش‌آموزی اصیل یافت بشود به‌خاطر وجود اطرافیان خوش‌فکر بوده است نه مدرسه.
او ولی با خدا قراری داشت
صبحی از روز ماه آبان بود
دست در دست تیر و نارنجك
یا علی گفت و یا علی گویان
رفت سمت دشمنان، بی‌شك
نوجوان بود و نوجوانی كرد
عطیه ضرابی / تهران
غیرتش را به رخ كشیده حسین!
افتخارم شده كه روزِ مرا
ثبت كرده بر این جریده حسین...
سیزده سالگی كه سنی نیست
سن بازی و درس و مدرسه‌ها...
او ولی با خدا قراری داشت
فارغ از ماجرای وسوسه‌ها
دوست دارم شبیه او باشم
مثل فهمیده‌های این دوران
شهدای جوان كشور ما
نوجوانان خطه ایران!
مرزبان و معلم و طلبه
دانش‌آموز و دختران دلیر
جنسیت که نمی‌شناسد عشق
كوچك و نوجوان، بزرگ و پیر
شعر، پایگاه امنِ من است
نوجوانه برای من جان بود
جان ما هست و قصه ما هم
صبحی از روز ماه آبان بود.
ماشین فارغ‌التحصیلان افسرده
بهاره میرغنی / تهران
بهتر است قبل از هرچیز، کمی خودم را معرفی کنم. وی در بیمارستانی به دنیا آمد و کم‌کم بزرگ‌تر و مجبور شد به مدرسه برود. همه اطرافیان معتقد بودند نامبرده از آن بچه‌هایی است که بیشتر از سن خودش می‌فهمد. درست هم می‌گفتند زیرا در همان کلاس اول دبستان فهمید اگر نیمکت آخر کلاس را به انضباط 20 ترجیح دهد بهتر می‌تواند با این ماشین پرورش فارغ‌التحصیلان افسرده کنار بیاید.مزه پرانی‌های گاه و بیگاهش علیه معلمان و پرسنل مدرسه باعث شد سر شوخی‌اش با همه باز شود و محبوبیت پیدا کند. نامبرده آن‌قدر محبوب که چندباری از او امضا هم گرفتند؛ مثلا امضا گرفتند آخرین باری باشد اذهان عمومی را بر علیه معلمان تحریک می‌کنی و رهبری فعالیت‌های ضدامنیتی (تقلب در امتحانات) را به عهده می‌گیری.وی از آنجا که بسیار از خویش مطمئن بود و این وصله‌ها به او نمی‌چسبید، در دفاع از خود چنین اظهار کرد: «حضور مراقب در جلسه برگزاری امتحانات نه تنها توهین به شعور و شخصیت دانش‌آموز و نشان بی‌اعتمادی به اوست، بلکه سلب آزادی نیز تلقی می‌شود و این به معنی نفی و نقض حقوق بشر است.»البته کسی برای این استدلال و فلسفه تره هم خرد نکرد و مثل همگان استعدادهایش نادیده گرفته شد.
بر خلاف انتظار خودش، سوار بر این ماشین پرورش فارغ‌التحصیلان افسرده شد و در این راه به بیان و آشکارسازی حق و حقوق دانش‌آموزان پرداخت که باز هم از جانب مقامات عالی‌رتبه مدرسه بازخورد چندان چشمگیری نداشت و در نهایت محکوم شد به درس خواندن و درس خواندن و درس خواندن بدون ذره‌ای اعتراض.سخنان گوهربار و تامل‌برانگیزم را در راستای گرفتن انگشت اتهام به سوی ماشین پرورش فارغ‌التحصیلان افسرده با این جمله معروف به پایان می‌رسانم:«یک ماهی را تصور کن درون یک لیوان آب، فقط به اندازه هیکلش زنده است، ولی زندگی نمی‌کند».