برای کشف چیزی که به آن می‌گویند استعداد چه کنیم؟
استعداد یا ظرفیت مساله این است
اصولا زیاد شنیده ایم که فطرت انسان را به«لوح سفید»تعبیر می کنند.اما لازم است نویسنده یکم از کشفیات و تحقیقات جدیدش را هم این بار در باب همین جمله، به کلاف این شماره تحمیل نماید.فطرت انسان اتفاقا اصلا هم لوح نیست.از خیر وشر گرفته تا توانمندی های متفاوت،همه در آدم وجود دارد.مثل این «اپ استور»ها که پر از اپلیکیشن های متفاوت اند و آدم تا سراغش نرود و نصبش نکند نمی تواند از آن ها استفاده کند؛فطرت هم پراست از آپشن های متفاوت،که کافی است بافراهم کردن یک سری مقدمات روی آدم فعال شود.حالامی خواهد قابلیت نامبرده مفید باشد یامضر!
البته در این شماره از کلاف قرار نیست درباره فطرت صحبت کنیم.قرار است ثابت کنیم همین اشتباه رادرباره توانایی و ظرفیت یا به اصطلاح استعدادهم می کنند.همین یک جمله را بگویم که استعداد از«تعدد» مهارت ها در انواع و اقسام مختلف می آید ولی اصلش این است که «ظرفیت»معنایش کنیم.
زهرا قربانی / پژوهش محمدصادق امانی
برهم زنندگان سرنوشت
اگرچه بعضی آدم ها به قول معروف از پر قنداقشان همینطور مهارت و توانایی می بارد و ظرفیت های متعدد خوبی را دارند و دست به هرکاری که نه ولی دست به خیلی کار ها که می زنند می توانند خوش بدرخشند اما به این معنا نیست که دسته ای دیگر با توانایی های کمتر نتوانند آدم های موفقی شوند.
مثل تجربه رشته دو میدانی!
آن کسی که خداراشکر سالم و سلامت است و روی دوپا راه می رود که هیچ اما آن آدمی که از نعمت جسم سالم بی بهره است هم همان استعداد خودتان بیشتر از این که ذاتی باشد«اکتسابی» است.
عمیق‌تر کنندگان ظرف توانایی
شاید گوشه ای از بالا بردن سطح توانایی‌های آدم،آموزشی باشد.یعنی تا پا به توپ نشوی و ندانی چطور می‌شود با گوشه انتهایی سمت چپ حنجره میانی‌ات صحبت کنی،نمی‌توانی فوتبال و خوانندگی را یاد بگیری اما همین آموزش هم نیازمند پرورش ظرفیت و بهتر کردن توانمندی است.
اساسا نویسنده این همه مقدمه‌چینی می کند که بگوید استعداد صرفا آموزشی نیست و آدم باید ظرف خودش رابرای آن توانایی آنقدر عمیق و بزرگ کند تا در آن حرفه بهترین بشود.نه این که مثل معنای کلمه استعداد، تعدد توانایی پیدا کند و در هزار حرفه اصطلاحا
به بخور و نمیر بودن اکتفا کند.
نسبت‌دهندگان قیمه‌ها و ماست‌ها
بعضی ها برای بزرگ کردن ظرف خود و رشد استعداد صرفا به دنبال افزودن تعداد کلاس‌ها و حرفه‌هایی که به آنها علاقه دارند می روند.این افراد به دلیل در آوردن چشم آشنایان و پرورش حس دیگر شاخ پنداری در کنه وجود دیگران دست به این اقدام می زنند.خداوکیلی هم تا به الان موفق عمل کرده اند.نمود این عملکرد درستشان راهم در جمله«فلانی چیش از تو کمتره» از سمت والدین می توانید هرروز و هر ساعت مشاهده کنید.حالا این که طرف بااین حجم از تعدد کلاس و پرورش استعداد، زبان فرانسه با ایتالیایی و والیبال را با هندبال قاطی می کند و نمی داند جناب بیهقی شاعر نیست و نمونه بارز ریختن قیمه‌ها در ماست‌هاست اصلا مهم نیست!
این در حالی است که بعضی دیگر،گمنام و بدون فخر فروشی روی یک یا چند استعداد خاص تمرکز کرده وسعی می‌کنند کاربردی و کیفی توانمندی‌شان را رشد دهند.
نقش‌آفرینان با فهم و شعور
اهداف آدم اصولا بر اساس سلیقه اش انتخاب می‌شود.مثلا همین نویسنده خودمان.وقتی چشم برجهان گشود و فهمید آدم باید بالاخره یک انگیزه‌ای برای زندگی و پیش برد آینده‌اش داشته باشد،هدفش را در مسیر نوشتن انتخاب کرد.
مهارت های مورد نیاز را کسب کرد و ظرفیتش را پرورش داد و سعی کرد هرروز بهتر از پیش باشد.
رسالت اما چیزی فراتر از خواسته و سلیقه است.یک حس عجیب و غریب که با اهداف آدم متفاوت است.اینجا رسالت است که آدم را انتخاب می‌کند و خبری هم از دل بخواه و سلیقه شخصی نیست.
بعضی ها در توانمند کردن ظرفیت هایشان می گردند ببینند کجای کار این عالم می لنگد که به قول آدم بزرگ ها زیر دو خم همان کاررا بگیرند و نقششان را اینطور ایفا کنند.گرچه باز هم درآن زمینه باید ظرفیت و توانمندی لازم را داشته باشند ولی اولویت با خواسته شخصی شان نیست!
مصداق بارز این جمله است که می گوید هر آدمی متولد شده است که یک کاری در عالم انجام دهد و راستش بهتر از این مصرع مولانا یادم نمی‌آید که می گوید:
از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود...
نان بیار دغدغه نبر
این که کسی بتواند از استعدادش پول درآورد اصلا بدنیست.نوش جانش!
تازه این استعدادهایی که باعث نان درآوردن می‌شود ممکن است چندان هم عجیب و به قول ما شاخ نباشد.مثلا ممکن است کسی با کلام نافذ و قدرت خارق العاده در اقناع بتواند یک بنگاه دار خوب و موفق خرید فروش املاک باشد.
احتمالا این فرد روز های اول که از این ظرفیت خود خبردار شده دقیقا مثل افاضات قسمت‌های قبلی نویسنده،تمام تلاشش را کرده است که ظرفیت این توانایی را بالا ببرد و یکی از بهترین ها در حوزه استعدادش باشد.اما الزاما استعداد شما یاهمین ظرفیت خودمان قرارنیست درآمد زا هم باشد.
گفتم که بگویم یک وقت سر دوراهی پرداختن به توانمندی ویا چالش کار و دفترچه بیمه گیر نکنید.
آدم می تواند مادامی که به شغل شریفش مشغول است و دغدغه جیب خالی آخر ماه را دارد،یک گوشه از اتاقش را به اختراعات تراوش شده از مغزش اختصاص دهد و دغدغه همان کاری که توی عالم لنگ است را داشته باشد و برایش تاآنجا که درتوان است دوندگی کند و هیچ‌وقت هم ظرفیتش به شغلش ضربه وارد نکند.
تب داغ دیده شدن
در پرورش ظرفیت و استعداد اثرگذاری بسیار مهم تر از دیده شدن است.البته فراموش نکنیم گاهی دیده شدن باعث اثر گذاری می شود و گاهی بعضی ها آنقدر غرق اهمیت تاثیرگذاری می‌شوندکه مثال عالم بی عمل خوب بهشان می آید.
اما برعکس،کسانی هم هستند که اصلا همه استعدادها و توانمندی‌هایشان را به خدمت می گیرند که به چشم بیایند و به به و چه چه بشنوند.مثلا همین تب مجری گری و بازیگری در ما نوجوان ها باب شده است خودش دارد با زبان بی‌زبانی داد می‌زند که دیده شدن خیلی وقت ها مهم‌تر از دغدغه و مهم‌تر از استعداد نهفته واقعی ماست.
استعدادی که چون در چشم ها فرو نمی‌رود دورش را خط کشیده‌ایم و سراغش نمی‌رویم.
اگرچه بعضی آدم ها به قول معروف از پر قنداقشان همینطور مهارت و توانایی می بارد و ظرفیت های متعدد خوبی را دارند و دست به هرکاری که نه ولی دست به خیلی کار ها که می زنند می توانند خوش بدرخشند اما به این معنا نیست که دسته ای دیگر با توانایی های کمتر نتوانند آدم های موفقی شوند.
مثل تجربه رشته دو میدانی!
آن کسی که خداراشکر سالم و سلامت است و روی دوپا راه می رود که هیچ اما آن آدمی که از نعمت جسم سالم بی بهره است هم همان استعداد خودتان بیشتر از این که ذاتی باشد«اکتسابی» است.
عمیق‌تر کنندگان ظرف توانایی
شاید گوشه ای از بالا بردن سطح توانایی‌های آدم،آموزشی باشد.یعنی تا پا به توپ نشوی و ندانی چطور می‌شود با گوشه انتهایی سمت چپ حنجره میانی‌ات صحبت کنی،نمی‌توانی فوتبال و خوانندگی را یاد بگیری اما همین آموزش هم نیازمند پرورش ظرفیت و بهتر کردن توانمندی است.
اساسا نویسنده این همه مقدمه‌چینی می کند که بگوید استعداد صرفا آموزشی نیست و آدم باید ظرف خودش رابرای آن توانایی آنقدر عمیق و بزرگ کند تا در آن حرفه بهترین بشود.نه این که مثل معنای کلمه استعداد، تعدد توانایی پیدا کند و در هزار حرفه اصطلاحا
به بخور و نمیر بودن اکتفا کند.
نسبت‌دهندگان قیمه‌ها و ماست‌ها
بعضی ها برای بزرگ کردن ظرف خود و رشد استعداد صرفا به دنبال افزودن تعداد کلاس‌ها و حرفه‌هایی که به آنها علاقه دارند می روند.این افراد به دلیل در آوردن چشم آشنایان و پرورش حس دیگر شاخ پنداری در کنه وجود دیگران دست به این اقدام می زنند.خداوکیلی هم تا به الان موفق عمل کرده اند.نمود این عملکرد درستشان راهم در جمله«فلانی چیش از تو کمتره» از سمت والدین می توانید هرروز و هر ساعت مشاهده کنید.حالا این که طرف بااین حجم از تعدد کلاس و پرورش استعداد، زبان فرانسه با ایتالیایی و والیبال را با هندبال قاطی می کند و نمی داند جناب بیهقی شاعر نیست و نمونه بارز ریختن قیمه‌ها در ماست‌هاست اصلا مهم نیست!
این در حالی است که بعضی دیگر،گمنام و بدون فخر فروشی روی یک یا چند استعداد خاص تمرکز کرده وسعی می‌کنند کاربردی و کیفی توانمندی‌شان را رشد دهند.
نقش‌آفرینان با فهم و شعور
اهداف آدم اصولا بر اساس سلیقه اش انتخاب می‌شود.مثلا همین نویسنده خودمان.وقتی چشم برجهان گشود و فهمید آدم باید بالاخره یک انگیزه‌ای برای زندگی و پیش برد آینده‌اش داشته باشد،هدفش را در مسیر نوشتن انتخاب کرد.
مهارت های مورد نیاز را کسب کرد و ظرفیتش را پرورش داد و سعی کرد هرروز بهتر از پیش باشد.
رسالت اما چیزی فراتر از خواسته و سلیقه است.یک حس عجیب و غریب که با اهداف آدم متفاوت است.اینجا رسالت است که آدم را انتخاب می‌کند و خبری هم از دل بخواه و سلیقه شخصی نیست.
بعضی ها در توانمند کردن ظرفیت هایشان می گردند ببینند کجای کار این عالم می لنگد که به قول آدم بزرگ ها زیر دو خم همان کاررا بگیرند و نقششان را اینطور ایفا کنند.گرچه باز هم درآن زمینه باید ظرفیت و توانمندی لازم را داشته باشند ولی اولویت با خواسته شخصی شان نیست!
مصداق بارز این جمله است که می گوید هر آدمی متولد شده است که یک کاری در عالم انجام دهد و راستش بهتر از این مصرع مولانا یادم نمی‌آید که می گوید:
از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود...
نان بیار دغدغه نبر
این که کسی بتواند از استعدادش پول درآورد اصلا بدنیست.نوش جانش!
تازه این استعدادهایی که باعث نان درآوردن می‌شود ممکن است چندان هم عجیب و به قول ما شاخ نباشد.مثلا ممکن است کسی با کلام نافذ و قدرت خارق العاده در اقناع بتواند یک بنگاه دار خوب و موفق خرید فروش املاک باشد.
احتمالا این فرد روز های اول که از این ظرفیت خود خبردار شده دقیقا مثل افاضات قسمت‌های قبلی نویسنده،تمام تلاشش را کرده است که ظرفیت این توانایی را بالا ببرد و یکی از بهترین ها در حوزه استعدادش باشد.اما الزاما استعداد شما یاهمین ظرفیت خودمان قرارنیست درآمد زا هم باشد.
گفتم که بگویم یک وقت سر دوراهی پرداختن به توانمندی ویا چالش کار و دفترچه بیمه گیر نکنید.
آدم می تواند مادامی که به شغل شریفش مشغول است و دغدغه جیب خالی آخر ماه را دارد،یک گوشه از اتاقش را به اختراعات تراوش شده از مغزش اختصاص دهد و دغدغه همان کاری که توی عالم لنگ است را داشته باشد و برایش تاآنجا که درتوان است دوندگی کند و هیچ‌وقت هم ظرفیتش به شغلش ضربه وارد نکند.
تب داغ دیده شدن
در پرورش ظرفیت و استعداد اثرگذاری بسیار مهم تر از دیده شدن است.البته فراموش نکنیم گاهی دیده شدن باعث اثر گذاری می شود و گاهی بعضی ها آنقدر غرق اهمیت تاثیرگذاری می‌شوندکه مثال عالم بی عمل خوب بهشان می آید.
اما برعکس،کسانی هم هستند که اصلا همه استعدادها و توانمندی‌هایشان را به خدمت می گیرند که به چشم بیایند و به به و چه چه بشنوند.مثلا همین تب مجری گری و بازیگری در ما نوجوان ها باب شده است خودش دارد با زبان بی‌زبانی داد می‌زند که دیده شدن خیلی وقت ها مهم‌تر از دغدغه و مهم‌تر از استعداد نهفته واقعی ماست.
استعدادی که چون در چشم ها فرو نمی‌رود دورش را خط کشیده‌ایم و سراغش نمی‌رویم.