قرارگاه جهادی امام رضا(ع) با راهاندازی سامانه «پاکاریم» از همه مردم برای انجام کارهای داوطلبانه دعوت کرده است
همه با هم پای کار مردم
وقتی کرونا همه کار با ما کرد، وقتی زندگی را سخت کرد، وقتی آسایش مان را گرفت، وقتی سفره هایمان را کوچک کرد و انداختمان روی تخت بیمارستان و حتی ما را برد سمت دیار باقی، عدهای فکر کردند آنها هم باید کار کنند تا نگذارند کرونا هرکار که دلش خواست بکند. نام اینها نیروهای جهادی است که در توصیف شان میگویند براساس فکر کار میکنند، خسته نمیشوند و به مسیری که میروند ایمان دارند، همانهایی که در روزهای سخت زندگی، هر کجا که روزگار چهره عوض میکند و هر جا که ورق زندگی مردم برمی گردد با لباسهای ساده و چهرههای مصمم، وسط میدان دیده میشوند.
بچههای قرارگاه جهادی امام رضا(ع) هفت سال است با همین روحیه میدان دار حرکتهای جهادی هستند، از وقتی هم که کرونا آمد دوباره مشغول میدان داری شده اند،ولی به سبکی دیگر و به تعبیر خودشان با خلاقیتی که تا به حال نبوده است.
البته این جهادگران تنها نیستند، اینها بخشی از یک جامعه بزرگ داوطلبند که اردیبهشت سال قبل صاحب اطلس جهادی شدند به طوری که از آن تاریخ به بعد درجامع ترین داشبورد مدیریتی حرکتهای جهادی کشور قابل رصدند.
ایران بیش از 11 هزار گروه جهادی دارد، گروههایی که در روزهای دشوار که نمونه اش همین روزگار کرونا زده است، هر کدام به قدر وسع خویش در تلاشند تا زندگی برای مردمی که آسیب پذیرترند، کمی راحت تر شود. قرارگاه جهادی امام رضا(ع) اما یک سامانه راه انداخته و یک شعار طراحی کرده که ملودی گوش نوازش همه ما را به همنوایی با آن دعوت میکند.
یک ابداع جدید
پاکاریم یک پوستر دارد که رویش درشت نوشته است: همه با هم پای کار مردم. خلاصه کاری که سامانه پاکاریم قصد انجامش را دارد نیز همین است یعنی میخواهد از هر طریق ممکن پای کار مردم نیازمند بایستد، گرهها را یکی پس از دیگری باز کند و دست ِ بر زمین افتادهها را بگیرد و بلندشان کند.
برای رسیدن به این هدف، پاکاریم نیروهای داوطلب را به صورت آنلاین ثبت نام کرده و افراد را چه تخصصی دارند و چه ندارند، در فهرست جهادگران ثبت و ضبط میکند. به گفته مهدی مسکنی ثبت نام در سامانه به منزله اعلام حضور نیروهای مردمی برای انجام کارهای عام المنفعه است و برای قرارگاه جهادی امام رضا(ع) به معنی جذب نیروهای داوطلب. تا اینجای کار اما اتفاق جدیدی رخ نداده و پاکاریم همان کاری را کرده که بسیاری از گروههای جهادی میکنند. پاکاریم اما از یک نقطه از بقیه گروههای جهادی جدا میشود، جایی که اگر سری به سایت آن بزنید با مدرک و مستند
درکش میکنید. در پاکاریم شما نقاطی از کشور را خواهید دید که برای اعزام گروههای جهادی به آن سمت درخواست کمک شده است، مثلا مسجدی در مانه و سملقان که در بارندگی سالهای اخیر خراب شده و نیاز به گچکار و سیمانکار دارد یا بیمارستانهای شهید مفتح و 15 خرداد ورامین که برای آزمایشگاههای خود پرستار زن و مرد داوطلب میخواهند. پاکاریم درواقع پاتوق مشترک کسانی است که نیاز به کمک دارند و کسانی که کاری از دستشان برمیآید و میتوانند کمک کنند. البته این ویژگی مسبوق به سابقه است و نمونه آن را در سامانههای سایه و بسازیم نیز دیدهایم. البته دبیر قرارگاه جهادی امام رضا(ع) میگوید در سامانه سایه کمکها از جنس پول و کالاست و در بسازیم از جنس پروژههای عامالمنفعه در حالی که در پاکاریم آنچه که اهدا میشود وقت افراد است.
استقبال چشمگیر
این آمارها ممکن است امروز عوض شود و آنکه ما دیروز دیدیم و در این سطرها نوشتیم نباشد. آمارها رو به افزایش است چون هر روز که میگذرد پاکاریم بیشتر شناخته میشود و نیروهای داوطلب بیشتری به سمتش میروند.
آمار کسانی که از هفته گذشته، بعد از سخنان رهبری و تشویق گروههای جهادی به مشارکت قویتر در مقابله با کرونا در سامانه پاکاریم ثبتنام کردهاند تا دیروز عصر 133هزار و 588 نفر بود که دبیر قرارگاه جهادی امام رضا(ع) میگوید خیلیهایشان مردم عادیاند. این جمعیت میتوانند یک ورزشگاه بزرگ آزادی و سه ورزشگاه 10هزار نفری را پر کنند و با هم لشکری بزرگ شوند که اگر هرکدامشان یک گوشه یک مشکل را بگیرند هزاران مشکل از سر راه برداشته میشود. نکته قابلتامل اما این است که سهم استانهای مختلف از جذب نیروهای جهادی به یک اندازه نبوده و با وجود استقبال چشمگیر مردم داوطلب، پاکاریم در برخی استانها هنوز آنطور که باید عضوگیری نکرده است.
آمار ثبتنامها را که مرور کنیم فهم این عدم تعادل آسانتر میشود: آذربایجانشرقی 13نفر، آذربایجانغربی 15نفر، اردبیل 45نفر، اصفهان 526نفر، البرز 63 نفر، ایلام 1387نفر، بوشهر 52نفر، استان تهران 26171نفر، تهران بزرگ 20825 نفر، چهارمحالوبختیاری 3518نفر، خراسانجنوبی 12نفر، خراسان رضوی 73نفر، خراسان شمالی 10نفر، فارس 174نفر، قم 214نفر، کرمان 179نفر، کرمانشاه 167نفر، کردستان 333نفر، کهگیلویه و بویراحمد 189نفر، گلستان 230نفر، گیلان 16نفر، لرستان 21042نفر، مازندران 8731نفر، مرکزی 56نفر، هرمزگان 875نفر، همدان 24نفر و
یزد 15داوطلب. درباره چرایی تفاوت ثبتنامها در استانهای مختلف که از مهدی مسکنی سوال کردیم او مشکل را به خودشان ربط داد و توضیح داد که قرارگاه جهادی امام رضا(ع) با اینکه در 31استان نماینده دارد ولی برخی استانها قویتر از بقیه کار میکنند و توان عضوگیری و اطلاعرسانیشان
بالاتر است. او میگوید در برخی استانها، نیروهای جهادیای حضور دارند که چهره به چهره با مردم ارتباط میگیرند و آنها را، هم به مشارکت داوطلبانه ترغیب میکنند و هم اگر مردم به صورت خودجوش میل به کارهای جهادی دارند، در مورد این که چه باید بکنند راهنماییشان میکنند، در حالی که در برخی استانها در این باره نقص وجود دارد. به گفته مسکنی همچنین با این که کشورمان 500شهرستان دارد، ولی قرارگاه تنها در 266شهرستان نماینده دارد که این کمبود نیز باید برطرف شود.
از نگاههای بدبینانه چه خبر؟
نیروهای جهادگر را میشود هموطنان داوطلبی دانست که دغدغه دارند؛ دغدغههایی قوی که از حد شعار و دلواپسی بالاتر میرود و آنها را به جنب و جوش و حرکت وا میدارد. اما میتوان این نگاه را به جهادگران نداشت و درست برعکس نگاه اول به آنها نگاه کرد، نگاهی که اتفاقا بعد از شیوع کلافه کننده کرونا در کشور خیلی خوب لمس شد. همه ما تصویر نیروهای داوطلبی را در قاب تلویزیون و در صفحات مجازی دیدهایم که در بحبوحه موج اول کرونا به قلب مرکز درمانی رفتهاند و رخ به رخ با ویروس مرگبار و دوش به دوش کادر درمان به بیماران خدمات میدهند. خیلی از ما هر وقت این صحنهها را دیدهایم حتما آنها را تحسین کردهایم، ولی هم آن زمان و هم حالا هستند کسانی که به نیروی داوطلب جهادگر خوش نگاه نمیکنند و به تعبیر مهدی مسکنی، آنها رامزاحم میبینند.
او میگوید روزهای اول شیوع کرونا البته این نگاه قویتر بود، ولی هرچه گذشت و در مراکز درمانی، رفتار مخلصانه و بیادعای جهادگران دیده شد، واکنشها نیز عوض شد و فضا تغییر کرد، ولی هنوز هستند بیمارستانهایی که به داوطلبان جهادی روی خوش نشان نمیدهند.
در مورد این که چرا با وجود آغاز به کار سامانه پاکاریم و هدف بلندی که در پس آن وجود دارد، تعداد مراکزی که درخواست کمکهای جهادی کردهاند اندک است نیز مسکنی بخشی از آن را به همین مشکل یعنی به نوع نگاه عدهای ربط داد، ولی با این حال به ما و مردم اطمینان خاطر داد همانطور که سامانه سایه جای خودش را در امور خیریه باز کرده است، پاکاریم نیز جای خود را پیدا خواهد کرد.
همه دعوتیم
وقت برای همه ما طلاست، اما طلای وقت عدهای باعیارتر است. سامانه پاکاریم اما به عیار وقت من و شما کاری ندارد بلکه از همه دعوت میکند برای کمک به نیازمندان و برای باز کردن گرهها یا برداشتن موانع از سر راه آدمها کمی از وقت عزیز خویش را اهدا کنند و پای کار بیایند.
جهادگر شدن با این تعریف کار آسانی میشود. از قضا تقریبا همه ما را هم دربرمیگیرد چون مهدی مسکنی از یکسو میگوید برخی خدمات قرارگاه نیاز به تخصص ویژه ندارند و آنهایی هم که تخصصهای خاص دارند کافی است هفتهای دو ساعت از وقتشان را در اختیار قرارگاه و امور جهادی قرار دهند. البته اگر کسی بیشتر از این هم وقت داشت مانعی نیست و عرصه برای ارائه خدماتش بازِ باز است.
پاکاریم
جهادگرانِ پای کارِ جوان و پیشکسوتی که از سال 92 به صورت خودجوش، بنیاد جهادی مهرالرضا(ع) را تشکیل دادند تا با فقر و محرومیت بجنگند و در بحرانها و حوادث به قشرهای آسیب پذیر کمک کنند و برای توسعه عدالت اجتماعی به سهم خود قدم بردارند، پس از بیانات اخیر رهبرانقلاب که جوانان و نیروهای جهادی را برای مقابله با کرونا فراخواندند، سامانه پاکاریم را راه اندازی کردند تا لبیکی ویژه باشد بر این دعوت. پاکاریم همان پای کار هستیم است و شعارش این است: همه با هم پای کار مردم. مهدی مسکنی، دبیرقرارگاه جهادی امام رضا(ع) میگوید در موج اول کرونا که از اسفند 98 شروع شد بچههای جهادگر چون دیدند برای تهیه ماسک و مواد ضدعفونی کننده و تجهیزات حفاظتی و اقلامی مثل اینها کشور دچار کمبود است در این مسیر حرکت کردند و هر کدامشان شدند یک دوزنده ماسک یا پخش کننده مواد ضدعفونی و مسؤول شست و شو و گندزدایی معابر. او به ما گفت در موج اول کرونا خیلیها با قرارگاه تماس میگرفتند و درخواست مشارکت میدادند، ولی درخواست زیاد بود و موقعیتهای کمک اندک، برای همین در موجهای دوم و سوم کرونا پس از آسیب شناسیهای گسترده به این نتیجه رسیدیم که اگر میخواهیم از ظرفیتهای مردمی استفاده کنیم، بهتر است از بستر آی تی بهره بگیریم.
اینچنین بود که سامانه پاکاریم (www.pakarim.com) متولد شد، سامانهای که تازه متولد شده ولی امید است خیلی زود به بلوغ برسد.
شگردهای تامین هزینهها
قرارگاه جهادی امام رضا(ع) قبل از هر چیز یک سازمان مردمنهاد است، از همان جنس تشکیلاتی که سالها با عنوان انجیاو شناخته میشدند و حالا معادل فارسی دارند. صفت مشترک همه سازمانهای مردمنهاد هم این است که بهشخصه پول چندانی در بساط ندارند و هر چه خرج میکنند به همت بلند خیرانی است که دستی دهنده و دلهای بخشنده دارند.
دبیرقرارگاه جهادی امام رضا(ع) توضیح میدهد اگر بسته ارزاقی تهیه و اگر محلولی برای ضدعفونی تدارک دیده میشود، اگر به یک خانواده نیازمند مددی میرسد و اگر یک گره با کمکهای مالی باز میشود همه این پولها از مسیر خیران به قرارگاه میرسد. به گفته او، به این ترتیب در بخش عملیات قرارگاه هیچوقت کارها لنگ پول نمیماند، ولی در بخش ستاد که اندک افرادی در قبال دریافت حقوق کار میکنند، مشکلات مالی زیاد است، چون قرارگاه به خود اجازه نمیدهد پولهایی را که خیران پرداختهاند تا خرج نیازهای مردم شود برای مخارج ستاد خرج کند یا قرارگاه حتی حاضر نمیشود با دادههای خیران، کارهای اقتصادی راه بیندازد و سود آنها را صرف کارهای خیریه کند، چون به تجربه دریافتهاند وقتی مثلا کارخانهای ساخته میشود سود آن نه به مردم نیازمند بلکه به اعضای هیات مدیره میرسد.
بنابراین قرارگاه جهادی امام رضا(ع) برای تامین منابع مالی مورد نیازش هیچ شگردی بهجز کمک گرفتن از خیران دریا دل ندارد که تا امروز سخاوتمندانه بیش از 400هزار نفر را زیر بال و پر خویش گرفتهاند.