لیگ به اصطلاح حرفه‌ای
امیررضا واعظ آشتیانی کارشناس فوتبال
اگر بخواهیم از لحاظ مدیریتی ارزیابی کنیم که چه اتفاقی برای لیگ فوتبال به اصطلاح حرفه‌ای ایران در 19 دوره قبلی افتاده، به این نکته تلخ می‌رسیم که نمی‌توان به هیچ دستاوردی در این زمینه اشاره کرد. مسؤولان فوتبال کشور فقط سعی کردند مسابقات را طی این سال‌ها با چالش‌های متعدد برگزار کنند و در عین حال ضمن تجربه نگرفتن از این چالش‌ها، با موانع و مشکلات جدیدی روبه‌رو شدند. وقتی اولین دوره لیگ حرفه‌ای ایران بدون هیچ زیر ساختی شروع می‌شود، انتظار می‌رود که در دوره‌های بعدی چالش‌های به وجود آمده از بین برود ، اما نه‌تنها این چالش‌ها از بین نرفت بلکه خود این مدیران چالش‌های جدید را به فوتبال کشور اضافه کردند. با توجه به این‌که ما هم در فوتبال و هم دیگر رشته‌های ورزشی، نگاه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی داریم، این سوال مطرح می‌شود که در این زمینه‌ها چه دستاوردی داشته‌ایم. امروزه در دنیای حرفه‌ای فوتبال شاهد این هستیم که از این شاخص‌ها بهره برداری حرفه‌ای صورت می‌گیرد و اتفاقات مهمی نیز رقم می‌خورد؛ اما ما هنوز بعد از 19 دوره نتوانسته‌ایم بهره‌برداری درستی از این مسائل داشته باشیم. از لحاظ فرهنگی شاهد بد اخلاقی‌هایی در این سال‌ها بوده‌ایم. غیر از این‌که شاهد ادبیاتی سخیف از سوی برخی مدیران، مربیان و بازیکنان بوده و بخشی از هواداران نیز به این واسطه عصبی شده‌اند، باید این سوال را پرسید که از لحاظ فرهنگی چه پیشرفتی داشته‌ایم و چه الگویی را به جامعه معرفی کرده‌ایم. از لحاظ اجتماعی هم همین مساله صدق می‌کند. از جنبه سیاسی فقط افراد سیاسی را آن هم بدون هیچ دستاوردی وارد ورزش کرده‌اند. این مدیران هنوز فرق بین سیاست‌ورزی با سیاست بازی را نمی‌دانند. سیاست‌ورز در حقیقت فردی عاقل، منطقی و خردمند است اما سیاست‌باز به دنبال اهداف خاصی می‌گردد. از لحاظ اقتصادی نیز همین چرخه تلخ ادامه داشته است. باشگاه‌ها یا دولتی هستند یا تحت شرایطی خاص وابسته به دولت محسوب می‌شوند. در حال حاضر در لیگ برتر 4 باشگاه خصوصی داریم و بقیه تیم‌هایی که دولتی‌اند ، رقیب این چهار باشگاه هستند. چه بسا این چهار باشگاه نیز بعد از مدتی عطای حضور در فوتبال ایران را به لقایش ببخشند. این مساله به درستی نشان می‌دهد که ما نه مدیران توانمندی داریم که بتوانند از این شرایط در‌آمدزایی کنند و نه درک و شناختی نسبت به مسائل فرهنگی و اجتماعی دارند . لیگ بیستم در حال شروع شدن است اما مدیران فوتبال کشور هیچ برنامه یا توجیه اقتصادی ندارند. بلیت فروشی که دست باشگاه‌ها نیست؛ در مورد حق پخش تلویزیونی هم فدراسیون فوتبال هیچ راهکار مشخصی ندارد. تبلیغات پیرامونی هم که منبع درآمد مهمی به حساب می‌آید، از سوی باشگاه‌ها به فدراسیون داده شده که آن نیز هیچ آورده مالی نداشته است. متاسفانه تا زمانی که در فوتبال به اصطلاح حرفه‌ای ما، خرید بازیکن و مربی یک هزینه تلقی شود نه یک سرمایه، این نگرانی‌ها همیشه وجود خواهد داشت. مدیران فقط هزینه کردن را بلد هستند و در این میان درآمدها و بودجه‌هایشان نیز نامشخص است. تنها چند مدیر توانمند در فوتبال وجود دارد که در اقلیت هستند و در سایه آن دسته از اکثریت مدیران ناکارآمد هستند. با تمام این اوصاف امیدواریم لیگ بیستم با کنار زدن این چالش‌ها، روند مثبتی را در پیش بگیرد.