مروری بر سریال‌های ضدجاسوسی که در سال‌های اخیر تولید شده
رویای خاموش گاندوها
سال‌هاست که آمریکایی‌ها و سایر کشورهای پیشرو سینما در غرب به این نتیجه رسیده‌اند که جنگ را علاوه بر عرصه نظامی باید در حوزه هنر هم ادامه داد. به‌همین خاطر به شکل پرتعداد شروع به ساخت فیلم‌هایی کردند که به موضوعاتی مانند جنگ جهانی، جنگ سرد، جاسوسی و... اختصاص داشت.
این‌گونه آثار به‌خاطر ژانر محبوبش با استقبال زیای روبه‌رو شد و از طرفی با توجه به اهداف پشت‌پرده سازندگانش اثرگذاری زیادی روی مخاطب داشت و باعث شد اهداف سیاسی- نظامی تولیدکنندگان به بار بنشیند. دشمنی این کشورها باعث شده هر از گاهی موضوع تولیدات‌شان ایران باشد و ضدکشورمان آثاری را
منتشر کنند.
از طرفی در چند سال اخیر صداوسیمای کشورمان تصمیم گرفته برای مقابله با این آثار به شکل جدی‌تری سراغ تولید سریال‌هایی با محتوای ضدجاسوسی برود؛ سریال‌هایی جذاب که در اکثر مواقع با نیم‌نگاهی به پرونده‌های واقعی تولید شده‌اند.
آثاری مثل گاندو، تعبیر وارونه یک رویا، ترور خاموش و... . در این گزارش سراغ این آثار می‌رویم و آنها را که به‌نوعی جوابیه‌ای برای محصولات خارجی هستند، مرور می‌کنیم. به امید روزی که این آثار شاخص تعداد بیشتری داشته باشد و با کیفیت بالا، مخاطب جهانی پیدا‌کند.
گاندو
گاندو
کارگردان: جواد افشار
نویسنده: آرش قادری
تهیه‌کننده: مجتبی امینی
بازیگران: داریوش فرهنگ، وحید رهبانی، پیام دهکردی، فرهاد قائمیان، محمدرضا شریفی‌نیا، علیرام نورایی، لیلا اوتادی و...
سریال «گاندو» یک مجموعه امنیتی است و فیلمنامه آن براساس مستندات و وقایع تاریخی و کشف جاسوس‌های داخل و خارج از ایران نوشته شده و همچنین به موضوع آقازاده‌ها نیز اشاره‌هایی می‌کند. در مجموعه گاندو تمامی اسامی افراد و اشخاص حقیقی عوض شده است. به‌طور مثال بخش‌های عمده سریال در ارتباط با جیسون رضائیان است که ایران رضائیان را به همراه همسرش (یگانه صالحی) در ۳۱ مرداد ۱۳۹۳ به اتهام جاسوسی از طرف سیا دستگیر کرد که در این مجموعه با نام مایکل هاشمیان شناخته می‌شود. در این سریال ارجاعات زیادی به پرونده‌های امنیتی وجود دارد و از این لحاظ شاید اولین سریالی باشد که تولیدکنندگانش تا این حد با نهادهای امنیتی تعامل داشتند. آرش قادری، نویسنده این سریال در مورد نحوه داستان‌پردازی اثر گفته:« ما کارمان براساس یک پرونده واقعی بود اما برای درام و قصه، نیاز به داستان داشتیم. در پرونده جیسون رضائیان همه اتفاقاتی که شاهد بودید مو به مو رقم خورده است. ما چند پرونده واقعی داشتیم که باید آنها را با رابط و قصه به هم مرتبط می‌کردیم.» جواد افشار نیز در توضیح انتخاب این نام می‌گوید:« گاندو موجودی است که می‌تواند مدت‌ها با صبر و حوصله‌ای زیاد به کمین شکارش بنشیند و در لحظه مناسب، ضربه خودش را بزند که بر همین اساس به شکارچی کمین‌گر هم مشهور است. ویژگی جاسوسان و حتی ضدجاسوس‌ها نیز همین است که بیشتر در کمین، جست‌وجو، کشف و شهود، طرح و برنامه‌ریزی، کسب اطلاعات، چیدن منابع و سرنخ‌ها و درنهایت تکمیل کردن پازل‌ها به سر می‌برند.»
حواشی سریال:
یکی از اولین حواشی این سریال تهدیداتی بود که برای هنرمندان این سریال پیش آمد. علیرام نورایی یکی از بازیگران گاندو است که پس از حضور در این سریال ضدجاسوسی مورد حمله و حتی تهدید قرار گرفته بود. او این مساله را در مصاحبه‌ای عنوان کرد. البته واکنش او به این حملات هم جالب توجه بود. وی معتقد است وقتی در این سریال ضدجاسوسی مورد حمله و تهدید قرار می‌گیری یعنی این‌که مسیر درستی است. حاشیه‌های بعدی این سریال نیز مربوط به مشاور رئیس‌جمهوری یعنی حسام آشنا می‌شود. او از ابتدای پخش این سریال کنایه‌های مختلفی به تلویزیون و سازندگان اثر زد؛ کنایه‌هایی مانند این توییت:« دولت نه اجازه و نه پول دارد که سریال بسازد. صدا و سیما هم پول ندارد سریال بسازد ولی گویا جای دیگری هست که برای تضعیف نهاد دولت هم پول فراوان دارد، هم مجوزها و مشوق‌های لازم را دریافت کرده است و هم می‌تواند صدا و سیما را الزام به پخش کند، با گاندو، گنده نمی‌شوید» که البته این حاشیه هم بی‌پاسخ نماند و تهیه‌کننده سریال در همان فضای مجازی جواب حسام‌الدین آشنا را داد.
در کنار این حاشیه‌ها اما واکنش وزارت خارجه به این سریال نیز در نوع خود عجیب و قابل تامل بود. سیدعباس موسوی، سخنگوی وقت وزارت خارجه در نشست خبری با اصحاب رسانه در واکنش به «گاندو» و خصوصا قسمت‌های اخیر این سریال تلویزیونی گفت: « من هم این سریال را دیده‌ام. از نظر جلوه‌های ویژه فیلم خوبی است اما ما مانده‌ایم چه بگوییم. آنچه درباره وزیر خارجه و سایر همکاران پخش می‌شود، چندان با واقعیت همخوانی ندارد و اسناد مکاتبات و همکاری‌ها موجود است و اگر می‌خواستند اسناد را ارائه می‌دادیم تا سریال واقعی‌تر شود.» البته فارغ از درستی یا غلط بودن این واکنش‌ها باید گفت که تک‌تک اینها نشان می‌دهد سریال گاندو اثرگذاری زیادی داشته است، تا حدی که مسؤولان کشور نسبت به آن واکنش نشان دهند و در ستایش یا نقد آن صحبت‌کنند.
ترور خاموش
کارگردان: احمد معظمی
نویسنده: حسین تراب‌نژاد هومان فاضل
تهیه‌کننده: ابوالفضل صفری
بازیگران: سعید راد، پرویز فلاحتی پور،ستاره اسکندری، پریوش نظریه و...
موضوع این سریال امنیت نرم است و بر مبنای واقعیت و یکی از پرونده‌های حساس در چند سال اخیر نوشته شده‌است. پرونده‌ای که تاکنون رسانه‌ای نشده و مردم در قالب یک سریال برای اولین بار با آن مواجه شدند. سوژه اصلی سریال «ترور خاموش» که در ابتدای ساخت با عنوان «مرگ خاموش» کلید خورد، مواد مخدر است؛ یک سوژه به‌ظاهر کلیشه‌ای اما این سریال نگاهی به مواد مخدر دارد و از جنبه بین‌المللی و مافیایی به این موضوع می‌پردازد.
تلویزیون در همه این سال‌ها به نوعی سوژه مواد مخدر و اعتیاد را در آثار نمایشی و غیرنمایشی خود گنجانده و کم نبوده‌اند سریال‌هایی که به این معضل پرداخته‌اند. این‌که این سریال‌ها چقدر موفق و تاثیرگذار بوده‌اند، بحث دیگری است که در اینجا نمی‌گنجد؛ اما پرداخت سطحی به اعتیاد، گاهی باعث شده تلنگر و شوک‌آوری لازم را برای مخاطب نداشته باشد و تا حد یک آسیب اجتماعی ساده و نه خانمان‌سوز نزول پیدا کند.
رویکرد غیرکلیشه‌ای ترور خاموش را اما همان ابتدا و از متن ابتدایی سریال می‌توان دریافت که از پدیده‌ای با نام «نارکو تروریسم» پرده برمی‌دارد. نارکو تروریسم به اقدامات تروریستی گفته می‌شود که از سوی سوداگران موادمخدر به کار گرفته می‌شود و گاه بیشتر از این‌که جنبه اقتصادی داشته‌باشد، از جنبه‌های سیاسی و قدرت قابل تحلیل است. آن‌طور که گفته شده این سریال نیز براساس پرونده‌های واقعی ساخته شده و کمترین نتیجه چنین اتفاقی این است که سریال از یک منطق باورپذیر و انسجام روایتی برخوردار خواهدبود تا این‌که مخاطب در طول قصه یا در پایان بندی با شوک تخیلی بودن بیش از حد درام مواجه شود. از دیگر سرفصل‌های ترور خاموش که با هدف کاهش آسیب‌های اجتماعی تولید شده، معضلات و نابهنجاری‌هایی است که از جمله آن می‌توان به طلاق، مواد مخدر و حاشیه نشینی اشاره کرد. این سریال توسط گروهی کارکشته تولید شده اما در حلقه تولیدکنندگانش بیشترین و پررنگ‌ترین سهم را می‌توان برای مرتضی اصفهانی قائل شد. مرتضی‌اصفهانی، مردی همیشه در سایه است که در این سال‌ها بیشترین همراهی را به لحاظ مشاوره برای ساخت پروژه‌های امنیتی، جاسوسی و اطلاعاتی در سنیما و تلویزیون داشته و جز دو یا سه مصاحبه که به فراخور تولیدات مهم سینمایی او صورت گرفته، گفت‌وگویی از او منتشر نشده‌است. حضور پرتعداد اصفهانی در پروژه‌ها توانسته به واقعی‌تر شدن فیلم و سریال‌ها و دراماتیزه کردن رویدادهای حساس امنیتی و اطلاعاتی منجر شود و در عین حال به اصل تولید این پروژه‌ها کمک کند؛ به‌ویژه که برخی از این فیلم و سریال‌ها سال‌ها توسط نویسندگان و کارگردانان به دلیل نبود مشاوران حرفه‌ای در کشوها خاک خورده‌اند تا تصویب شوند و مجوز ساخت دریافت کنند. حضور اصفهانی از یک جهت دیگر نیز اهمیت دارد و آن این‌که اکثر آثار از محافظه کاری‌های معمول در پروژه‌های نمایشی مرتبط با مسائل امنیتی و استراتژیک به دور بوده و اتفاقا توفیقاتی را هم کسب کرده‌اند.
حاشیه:
این سریال برخلاف گاندو حاشیه بزرگی نداشت اما حذف بخشی از صحنه‌های مربوط به مرگ یکی از شخصیت‌های قصه-که دلیلش خشونت بیش از حد بود-از جمله حواشی این سریال است. حذف بخش پایانی زندگی شخصیت نیلوفر با بازی سمیرا حسینی که یک قاچاقچی بلعی بود، گله کارگردان این سریال را در پی داشت. حاشیه دیگر این مجموعه تلویزیونی مخالفت صداوسیما با پخش تیتراژ با صدای مازیار فلاحی بود که پس از لغو این تیتراژ، ترانه ارث اجدادی با صدای رضا یزادنی جایگزین آن شد.
تعبیر وارونه یک رویا
نویسنده و کارگردان: فریدون جیرانی
تهیه‌کننده: سیدکمال طباطبایی
بازیگران: امیر جعفری، داریوش ارجمند، پانته‌آ بهرام، فرهاد قائمیان، الهام کردا و...
جالب است بدانید حتی سریال «تعبیر وارونه یک رویا» هم قرار بود در ابتدا با نام «خانه امن» تولید شود. این سریال یکی از اولین آثاری است که از روی پرونده‌های واقعی نگارش شده است. در این سریال علاوه بر بازیگران ایرانی از چند بازیگر ارمنستانی و روس استفاده شده‌است. قصه این سریال نیز مانند دو اثر قبلی به یک ماجرای جاسوسی مربوط می‌شود. بخشی از داستان این سریال به سایت‌های هسته‌ای ایران اختصاص دارد و خرابکاری‌هایی به تصویر کشیده می‌شود که کشورهای بیگانه و سازمان‌های جاسوسی قصد انجام آن را دارند. در این سریال تعدادی از جاسوسان خارجی در عملیاتی، یک دانشمند هسته‌ای ایران را به قصد انتقال به باکو برای بهره‌برداری‌های جاسوسی می‌دزدند؛ اما به دلیل مجروح شدن این دانشمند، برنامه عملیات تغییر می‌کند. به گفته فریدون جیرانی، تعبیر وارونه یک رویا سریالی جاسوسی محسوب می‌شود که فیلمنامه آن بر مبنای اطلاعات واقعی و ماجراهای اتفاق افتاده در ایران، بدون اغراق در شخصیت‌پردازی‌ها و فقط با اضافه کردن تعلیق داستانی نوشته شده‌است. در‌واقع در این سریال ملودرام و فضای جاسوسی با هم ادغام شده و در عین حال این مجموعه روایتگر یک ماجرای عاشقانه تلخ هم هست. به‌گفته کارگردان در این سریال اطلاعات واقعی به داستان منتقل و به نوعی گفته می‌شود خرابکار صنعتی یعنی چه و داستان از چه قرار است . داستان «تعبیر وارونه یک رویا» واقعی است و هیچ اغراقی در آن نیست.
حاشیه:
ابتدا قرار بود به دلیل فضای جاسوسی و امنیتی، سریال تعبیر وارونه یک رؤیا به شکل سیاه و سفید روی آنتن برود؛ اما از آنجا که پخش سیاه و سفید کیفیت کار را از دیجیتال به آنالوگ تبدیل می‌کند و این کار به کیفیت پخش آسیب می‌رساند، تصمیم بر این شد سریال به صورت رنگی پخش شود.
گاندو
کارگردان: جواد افشار
نویسنده: آرش قادری
تهیه‌کننده: مجتبی امینی
بازیگران: داریوش فرهنگ، وحید رهبانی، پیام دهکردی، فرهاد قائمیان، محمدرضا شریفی‌نیا، علیرام نورایی، لیلا اوتادی و...
سریال «گاندو» یک مجموعه امنیتی است و فیلمنامه آن براساس مستندات و وقایع تاریخی و کشف جاسوس‌های داخل و خارج از ایران نوشته شده و همچنین به موضوع آقازاده‌ها نیز اشاره‌هایی می‌کند. در مجموعه گاندو تمامی اسامی افراد و اشخاص حقیقی عوض شده است. به‌طور مثال بخش‌های عمده سریال در ارتباط با جیسون رضائیان است که ایران رضائیان را به همراه همسرش (یگانه صالحی) در ۳۱ مرداد ۱۳۹۳ به اتهام جاسوسی از طرف سیا دستگیر کرد که در این مجموعه با نام مایکل هاشمیان شناخته می‌شود. در این سریال ارجاعات زیادی به پرونده‌های امنیتی وجود دارد و از این لحاظ شاید اولین سریالی باشد که تولیدکنندگانش تا این حد با نهادهای امنیتی تعامل داشتند. آرش قادری، نویسنده این سریال در مورد نحوه داستان‌پردازی اثر گفته:« ما کارمان براساس یک پرونده واقعی بود اما برای درام و قصه، نیاز به داستان داشتیم. در پرونده جیسون رضائیان همه اتفاقاتی که شاهد بودید مو به مو رقم خورده است. ما چند پرونده واقعی داشتیم که باید آنها را با رابط و قصه به هم مرتبط می‌کردیم.» جواد افشار نیز در توضیح انتخاب این نام می‌گوید:« گاندو موجودی است که می‌تواند مدت‌ها با صبر و حوصله‌ای زیاد به کمین شکارش بنشیند و در لحظه مناسب، ضربه خودش را بزند که بر همین اساس به شکارچی کمین‌گر هم مشهور است. ویژگی جاسوسان و حتی ضدجاسوس‌ها نیز همین است که بیشتر در کمین، جست‌وجو، کشف و شهود، طرح و برنامه‌ریزی، کسب اطلاعات، چیدن منابع و سرنخ‌ها و درنهایت تکمیل کردن پازل‌ها به سر می‌برند.»
حواشی سریال:
یکی از اولین حواشی این سریال تهدیداتی بود که برای هنرمندان این سریال پیش آمد. علیرام نورایی یکی از بازیگران گاندو است که پس از حضور در این سریال ضدجاسوسی مورد حمله و حتی تهدید قرار گرفته بود. او این مساله را در مصاحبه‌ای عنوان کرد. البته واکنش او به این حملات هم جالب توجه بود. وی معتقد است وقتی در این سریال ضدجاسوسی مورد حمله و تهدید قرار می‌گیری یعنی این‌که مسیر درستی است. حاشیه‌های بعدی این سریال نیز مربوط به مشاور رئیس‌جمهوری یعنی حسام آشنا می‌شود. او از ابتدای پخش این سریال کنایه‌های مختلفی به تلویزیون و سازندگان اثر زد؛ کنایه‌هایی مانند این توییت:« دولت نه اجازه و نه پول دارد که سریال بسازد. صدا و سیما هم پول ندارد سریال بسازد ولی گویا جای دیگری هست که برای تضعیف نهاد دولت هم پول فراوان دارد، هم مجوزها و مشوق‌های لازم را دریافت کرده است و هم می‌تواند صدا و سیما را الزام به پخش کند، با گاندو، گنده نمی‌شوید» که البته این حاشیه هم بی‌پاسخ نماند و تهیه‌کننده سریال در همان فضای مجازی جواب حسام‌الدین آشنا را داد.
در کنار این حاشیه‌ها اما واکنش وزارت خارجه به این سریال نیز در نوع خود عجیب و قابل تامل بود. سیدعباس موسوی، سخنگوی وقت وزارت خارجه در نشست خبری با اصحاب رسانه در واکنش به «گاندو» و خصوصا قسمت‌های اخیر این سریال تلویزیونی گفت: « من هم این سریال را دیده‌ام. از نظر جلوه‌های ویژه فیلم خوبی است اما ما مانده‌ایم چه بگوییم. آنچه درباره وزیر خارجه و سایر همکاران پخش می‌شود، چندان با واقعیت همخوانی ندارد و اسناد مکاتبات و همکاری‌ها موجود است و اگر می‌خواستند اسناد را ارائه می‌دادیم تا سریال واقعی‌تر شود.» البته فارغ از درستی یا غلط بودن این واکنش‌ها باید گفت که تک‌تک اینها نشان می‌دهد سریال گاندو اثرگذاری زیادی داشته است، تا حدی که مسؤولان کشور نسبت به آن واکنش نشان دهند و در ستایش یا نقد آن صحبت‌کنند.
ترور خاموش
کارگردان: احمد معظمی
نویسنده: حسین تراب‌نژاد هومان فاضل
تهیه‌کننده: ابوالفضل صفری
بازیگران: سعید راد، پرویز فلاحتی پور،ستاره اسکندری، پریوش نظریه و...
موضوع این سریال امنیت نرم است و بر مبنای واقعیت و یکی از پرونده‌های حساس در چند سال اخیر نوشته شده‌است. پرونده‌ای که تاکنون رسانه‌ای نشده و مردم در قالب یک سریال برای اولین بار با آن مواجه شدند. سوژه اصلی سریال «ترور خاموش» که در ابتدای ساخت با عنوان «مرگ خاموش» کلید خورد، مواد مخدر است؛ یک سوژه به‌ظاهر کلیشه‌ای اما این سریال نگاهی به مواد مخدر دارد و از جنبه بین‌المللی و مافیایی به این موضوع می‌پردازد.
تلویزیون در همه این سال‌ها به نوعی سوژه مواد مخدر و اعتیاد را در آثار نمایشی و غیرنمایشی خود گنجانده و کم نبوده‌اند سریال‌هایی که به این معضل پرداخته‌اند. این‌که این سریال‌ها چقدر موفق و تاثیرگذار بوده‌اند، بحث دیگری است که در اینجا نمی‌گنجد؛ اما پرداخت سطحی به اعتیاد، گاهی باعث شده تلنگر و شوک‌آوری لازم را برای مخاطب نداشته باشد و تا حد یک آسیب اجتماعی ساده و نه خانمان‌سوز نزول پیدا کند.
رویکرد غیرکلیشه‌ای ترور خاموش را اما همان ابتدا و از متن ابتدایی سریال می‌توان دریافت که از پدیده‌ای با نام «نارکو تروریسم» پرده برمی‌دارد. نارکو تروریسم به اقدامات تروریستی گفته می‌شود که از سوی سوداگران موادمخدر به کار گرفته می‌شود و گاه بیشتر از این‌که جنبه اقتصادی داشته‌باشد، از جنبه‌های سیاسی و قدرت قابل تحلیل است. آن‌طور که گفته شده این سریال نیز براساس پرونده‌های واقعی ساخته شده و کمترین نتیجه چنین اتفاقی این است که سریال از یک منطق باورپذیر و انسجام روایتی برخوردار خواهدبود تا این‌که مخاطب در طول قصه یا در پایان بندی با شوک تخیلی بودن بیش از حد درام مواجه شود. از دیگر سرفصل‌های ترور خاموش که با هدف کاهش آسیب‌های اجتماعی تولید شده، معضلات و نابهنجاری‌هایی است که از جمله آن می‌توان به طلاق، مواد مخدر و حاشیه نشینی اشاره کرد. این سریال توسط گروهی کارکشته تولید شده اما در حلقه تولیدکنندگانش بیشترین و پررنگ‌ترین سهم را می‌توان برای مرتضی اصفهانی قائل شد. مرتضی‌اصفهانی، مردی همیشه در سایه است که در این سال‌ها بیشترین همراهی را به لحاظ مشاوره برای ساخت پروژه‌های امنیتی، جاسوسی و اطلاعاتی در سنیما و تلویزیون داشته و جز دو یا سه مصاحبه که به فراخور تولیدات مهم سینمایی او صورت گرفته، گفت‌وگویی از او منتشر نشده‌است. حضور پرتعداد اصفهانی در پروژه‌ها توانسته به واقعی‌تر شدن فیلم و سریال‌ها و دراماتیزه کردن رویدادهای حساس امنیتی و اطلاعاتی منجر شود و در عین حال به اصل تولید این پروژه‌ها کمک کند؛ به‌ویژه که برخی از این فیلم و سریال‌ها سال‌ها توسط نویسندگان و کارگردانان به دلیل نبود مشاوران حرفه‌ای در کشوها خاک خورده‌اند تا تصویب شوند و مجوز ساخت دریافت کنند. حضور اصفهانی از یک جهت دیگر نیز اهمیت دارد و آن این‌که اکثر آثار از محافظه کاری‌های معمول در پروژه‌های نمایشی مرتبط با مسائل امنیتی و استراتژیک به دور بوده و اتفاقا توفیقاتی را هم کسب کرده‌اند.
حاشیه:
این سریال برخلاف گاندو حاشیه بزرگی نداشت اما حذف بخشی از صحنه‌های مربوط به مرگ یکی از شخصیت‌های قصه-که دلیلش خشونت بیش از حد بود-از جمله حواشی این سریال است. حذف بخش پایانی زندگی شخصیت نیلوفر با بازی سمیرا حسینی که یک قاچاقچی بلعی بود، گله کارگردان این سریال را در پی داشت. حاشیه دیگر این مجموعه تلویزیونی مخالفت صداوسیما با پخش تیتراژ با صدای مازیار فلاحی بود که پس از لغو این تیتراژ، ترانه ارث اجدادی با صدای رضا یزادنی جایگزین آن شد.
تعبیر وارونه یک رویا
نویسنده و کارگردان: فریدون جیرانی
تهیه‌کننده: سیدکمال طباطبایی
بازیگران: امیر جعفری، داریوش ارجمند، پانته‌آ بهرام، فرهاد قائمیان، الهام کردا و...
جالب است بدانید حتی سریال «تعبیر وارونه یک رویا» هم قرار بود در ابتدا با نام «خانه امن» تولید شود. این سریال یکی از اولین آثاری است که از روی پرونده‌های واقعی نگارش شده است. در این سریال علاوه بر بازیگران ایرانی از چند بازیگر ارمنستانی و روس استفاده شده‌است. قصه این سریال نیز مانند دو اثر قبلی به یک ماجرای جاسوسی مربوط می‌شود. بخشی از داستان این سریال به سایت‌های هسته‌ای ایران اختصاص دارد و خرابکاری‌هایی به تصویر کشیده می‌شود که کشورهای بیگانه و سازمان‌های جاسوسی قصد انجام آن را دارند. در این سریال تعدادی از جاسوسان خارجی در عملیاتی، یک دانشمند هسته‌ای ایران را به قصد انتقال به باکو برای بهره‌برداری‌های جاسوسی می‌دزدند؛ اما به دلیل مجروح شدن این دانشمند، برنامه عملیات تغییر می‌کند. به گفته فریدون جیرانی، تعبیر وارونه یک رویا سریالی جاسوسی محسوب می‌شود که فیلمنامه آن بر مبنای اطلاعات واقعی و ماجراهای اتفاق افتاده در ایران، بدون اغراق در شخصیت‌پردازی‌ها و فقط با اضافه کردن تعلیق داستانی نوشته شده‌است. در‌واقع در این سریال ملودرام و فضای جاسوسی با هم ادغام شده و در عین حال این مجموعه روایتگر یک ماجرای عاشقانه تلخ هم هست. به‌گفته کارگردان در این سریال اطلاعات واقعی به داستان منتقل و به نوعی گفته می‌شود خرابکار صنعتی یعنی چه و داستان از چه قرار است . داستان «تعبیر وارونه یک رویا» واقعی است و هیچ اغراقی در آن نیست.
حاشیه:
ابتدا قرار بود به دلیل فضای جاسوسی و امنیتی، سریال تعبیر وارونه یک رؤیا به شکل سیاه و سفید روی آنتن برود؛ اما از آنجا که پخش سیاه و سفید کیفیت کار را از دیجیتال به آنالوگ تبدیل می‌کند و این کار به کیفیت پخش آسیب می‌رساند، تصمیم بر این شد سریال به صورت رنگی پخش شود.