حلقه زنجیر را حفظ کنیم
فاطمه سلیمانی نویسنده
چند شب پیش در یکی از سریال‌های تلویزیونی توسط یکی از شخصیت‌ها یک کتاب معرفی شد؛ کتابی با نام «فرقه‌ها در میان ما». صبح روز بعد یکی از دوستان کتابفروش بریده سریال را استوری کرده و اعلام کرده بود که کتاب مذکور در کتابفروشی موجود است. قطعا افراد زیادی به‌‌خصوص افراد کتابخوان با سیر مطالعاتی خاص، با دیدن سریال و معرفی این کتاب
گوشه ذهن‌شان یک فایل برای این کتاب باز کرده‌اند. هرچه فکر کردم مورد مشابهی به یاد نیاوردم. آیا پیش از این هم در فیلم و سریال‌ها کتابی معرفی شده است؟ قطعا موارد مشابهی وجود داشته است، اما آن‌قدر تعدادشان کم بوده که در ذهن نمانده یا شاید کتابی نبوده که شاخک‌های مخاطب را بجنباند.
البته در سال‌های اخیر تلویزیون به مبحث کتاب و کتابخوانی رویکرد نسبتا قابل‌توجهی داشته است. از جمله ساخت برنامه‌هایی با محوریت کتاب مثل شابک یا کتاب‌باز و برگزاری پویش‌ها و مسابقات کتابخوانی، اما آیا در این زمینه موفق عمل کرده است؟ آیا تأثیری در بالا بردن سرانه مطالعه داشته؟ جواب این سؤال را باید از کارشناسان و اهل فن پرسید. اما مگر می‌شود تأثیری نداشته باشد؟ البته قطعا تلویزیون به‌عنوان یک رسانه به‌تنهایی قادر نیست اثر مؤثر و قابل توجهی در این زمینه داشته باشد. چرخه رسانه باید کامل باشد. مثل همان سریال تلویزیونی و همان کتابفروشی که کتاب را بازمعرفی کرده بود. وقتی یک کالا معرفی می‌شود باید راه‌های دسترسی به آن کالا هم فراهم و معرفی شود. بازمعرفی کتاب توسط کتابفروش یک جرقه دوباره بود. حالا فرض بگیریم که همین کتاب توسط یک یا دو خبرنگار حوزه کتاب در یکی‌دو خبرگزاری، روزنامه، نشریه یا... معرفی شود. قطعا افرادی با دیدن این معرفی‌ها به این کتاب علاقه‌مند می‌شوند و عده‌ای هم کتاب را
تهیه می‌کنند. شاید تعدادی از این افراد در دنیای مجازی فعالیت فرهنگی وسیع داشته باشند و این کتاب را به مخاطبانشان معرفی کنند. مثل بوک‌بلاگرها و شاید از بین مخاطبان آنها عده‌ای که فعالیت محدود مجازی دارند هم به معرفی این کتاب اقدام کنند، یک شبکه رسانه‌ای فعال. برای فعال ماندن این رسانه چند عامل مهم وجود دارد. اول این‌که در پله اول کتاب‌ها در یک موقعیت خاص معرفی شوند. دوم این‌که اهالی رسانه به بازمعرفی کتاب‌ها بپردازند، چون انسان قرن بیست‌ویک در هجوم اطلاعات تبدیل به یک موجود فراموشکار شده است و باید مدام در معرض تکرار باشد. سوم این‌که راه دسترسی به کتاب راحت باشد. یعنی مخاطب هنگام مراجعه برای تهیه کتاب به بن‌بست برخورد نکند. شبکه توزیع کتاب هم باید کامل باشد. سوم این‌که فعالان کتاب در دنیای مجازی، زنجیره را قطع نکنند. چون کارایی رسانه به پویایی آن بستگی دارد و تک‌تک حلقه‌های این زنجیر نقش مهمی در این پویایی دارند. پس باید حلقه زنجیر را
حفظ کنیم.