printlogo


نقد و نسیه


اینجا را نبینید که مسعود فراستی، تنها منتقد سرشناس سینمای ایران است که آن هم بیشتر به دلیل نقدهای صریح و شفاهی و لحن تند و تیزی در تلویزیون به چهره‌ای شناخته شده تبدیل شده، در سینمای جهان منتقدهای نام آشنا و چهره چه در مطبوعات و چه در تلویزیون کم نداشته و نداریم. آن هم منتقدانی که حرف‌شان برو داشت و نقد مثبت و منفی آنها موثر و تعیین‌کننده بوده و هست؛ از راجر ایبرت و پالین کیل تا رابین وود و اندرو ساریس و دیگران. این جماعت منتقدانی چون فرانسوا تروفو، ژان لوک گدار، کلود شابرول و ژاک ریوت در مجله سینمایی کایه دو سینما بودند که به سینما هم ورود کردند و با ساخت فیلم‌هایی موج نوی فرانسه را شکل دادند.
در سینمای ایران اما باوجود تلاش منتقدان برای روشنگری و مخالفت با ابتذال در همه این سال‌ها، کمتر پیش‌آمده منتقدها وارد حوزه نظریه‌پردازی شوند و نقدهایشان بر جریان سینمای ایران تاثیر بگذارد اما به‌صورت مقطعی و در مواجهه با برخی فیلم‌ها گاه نقدهای خوبی نوشته شده است. در مجله فیلم دهه‌های60 و70 تا حدودی نقدهای مهم و تاثیرگذاری نوشته شده است.
طغرل افشار، شمیم بهار، هوشنگ کاووسی، پرویز دوایی، جواد طوسی، مسعود مهرابی، هوشنگ گلمکانی، مجید اسلامی، ایرج کریمی، خسرو دهقان، جمشید ارجمند، حمیدرضا صدر، احمد طالبی‌نژاد، سعید عقیقی، امیر پوریا، زاون قوکاسیان، کامبیز کاهه، جمال امید، حسین معززی‌نیا، پرویز نوری، مسعود فراستی، امیر قادری، پرویز جاهد، جهانبخش نورایی، یاشار نورایی، علی معلم، نغمه ثمینی، آنتونیا شرکاء، کیوان کثیریان، محمدتقی فهیم، آرش فهیم، کیوان امجدیان، خسرو نقیبی، پوریا ذوالفقاری، سیدرضا صائمی، امیرحسین سیادت، علی علائی، طهماسب صلح‌جو، احمد امینی، محمود گبرلو، سعید الهی، علیرضا نراقی، جبار آذین، حبیبه جعفریان، امیررضا نوری‌پرتو، رامتین شهبازی، مهرزاد دانش، جعفر گودرزی، سعید قطبی‌زاده، شاپور عظیمی، محسن بیگ‌آقا، سحر عصرآزاد، حسین گیتی، صفی یزدانیان، میثم محمدی و... از منتقدهای سینمای ایران هستند.
در این زمینه باید به انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران هم اشاره کرد که یکی از صنف‌های خانه سینماست و از سال 1385 فعالیت می‌کند. این انجمن هر سال جشنی را برگزار کرده و به سینماگران برگزیده جوایزی اهدا می‌کند. به جز فضای نقد و تحلیل تخصصی که از سوی منتقدان اسم و رسم‌دار نوشته می‌شود باید به نقدهای ژورنالیستی و فضای مجازی در سال‌های اخیر هم اشاره کنیم که فراگیرشده و بیشتر حاوی نظرات شخصی و بیان سلیقه‌هاست و ممکن است با نقد کارشناسانه فاصله داشته باشد.