چهره ها
گزارش: سهراب علیاکبری اقتصاد
حسن قالیبافاصل
او فروردین ماه امسال بود که از بورس تهران به سازمان بورس و اوراق بهادار رفت. شاپور محمدی رئیس اسبق سازمان بورس و اوراق بهادار که از اواخر سال گذشته بهدنبال استعفای خود از این سمت بود بالاخره در جلسه فروردین ماه شورای عالی بورس، این استعفا را پذیرفت و حسن قالیبافاصل سکاندار سازمان بورس شد. زمانی که او وارد سازمان بورس شد شاخص کل بر پایه 500هزار واحد قرار داشت و مردم بهدنبال دریافت کد بورسی بودند. در حالی که 53سال از تشکیل بورس اوراق بهادار در ایران میگذرد، از ابتدای بورس تا اول سال 99 کمتر از 12میلیون کد بورسی صادر شده بود، یعنی به نسبت جمعیت 82میلیونی ایران، کمتر از 15درصد مردم دارای کد معاملاتی بورسی بودند اما از اول سال جاری به مدد تبلیغ دولت و ارائه سهام شرکتهای مهم چون شستا در بورس و نیز آزاد شدن سهام عدالت بعد از 14سال، اقبال مردم به سرمایهگذاری در بورس اوراق بهادار بیشتر شد، بهگونهای که کل کدهای بورسی تاکنون به حدود 21 میلیون کد رسیدهاست. امسال افراد زیادی از بورس سود کسب کردند و بسیاری هم متضرر شدند. هرچند ورود به هربازاری نیاز به کسب تخصص دارد اما از آنجایی که بورس در نیمهاول سال سود زیادی به سهامداران میرساند افراد زیادی جذب این بازار شدند. از اواخر مردادماه روند نزولی بورس آغاز شد و همچنان ادامه دارد. قالیبافاصل هم که شرایط اوج را دیده بود و هم شرایط نزولی شاخص را تجربه کرد تصمیم گرفت از ساختمان سعادتآباد برود و استعفای خود را به شورای عالی بورس ارائه کند. پس از او محمدعلی دهقاندهنوی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار شد و باید دید برای سال آینده چه برنامهای دارد.
رضا رحمانی
سال 99 برای وزارت صمت سال پرحاشیهای بود؛ در ابتدای سال رضا رحمانی وزیر صمت با دستور رئیسجمهور از سمتش برکنار شد که البته در رسانهها گفته شد علت این برکناری عدم کنترل در بازار خودرو بود اما بعدها مشخص شد دیدارهای سیاسی او با یکی از سران قوا علت برکناری رضا رحمانی بودهاست. به هرحال رحمانی رفت و این رفتن او موجب شد تا وزارت صمت با همان تلاطم به کار خود ادامه دهد. پس از برکناری او حسین مدرسخیابانی سرپرست شد و به عنوان گزینه وزارت به مجلس رفت تا رای اعتماد بگیرد اما نمایندگان بهدلیل اینکه رئیسجمهور برای معرفی او به مجلس نرفت او را بهعنوان وزیر قبول نکردند. پس از او جعفر سرقینی سرپرست شد اما اینبار دولت با او به توافق نرسید تا اینکه بالاخره بعد از رفت و آمد سرپرستان، علیرضا رزمحسینی توانست از مجلس شورای اسلامی رای اعتماد بگیرد و بهعنوان وزیر صمت کار خود را شروع کند. او که با کنترل بازار به این وزارتخانه آمد، قول داد از شنبه وضعیت قیمتها سرو سامان بگیرد اما بعد از گذشت چند ماه هنوز روز شنبهای که آقای وزیر قول داده نرسیدهاست.
مرغ
مرغ در ابتدای سال حدود 10هزار تومان بود اما با افزایش نرخ ارز و وابستگی نهادههای دام و طیور به دلار، هزینه تولید این محصول در بازار افزایش یافت. با گرانی مرغ، شوخیها در فضای مجازی افزایش یافت. نوشتههایی از قبیل مرغ از این پس یک حیوان خانگی محسوب میشود، جاتون خالی امروز شام مرغ داشتیم و شوخیهایی از این قبیل در فضای مجازی منتشر شد. مرغ زمانی که دلار به نرخ 32هزار تومان رسید به کیلویی 40هزار تومان پرواز کرد اما نکته قابل توجه اینجاست که نهادههای دام و طیور با ارز ترجیحی 4200تومانی وارد کشور میشود و مشخص نیست چگونه این کالاها سر از بازار آزاد درمیآورد. البته سامانه بازارگاه در وزارت جهاد کشاورزی راهاندازی شد تا مرغداران نسبت به ابعاد و جوجهریزی که انجام میدهند نهاده دریافت کنند اما تولیدکنندگان میگویند همه نیاز مرغداران از سامانه بازارگاه تامین نمیشود.
محمد اسلامی
محمد اسلامی پس از عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی شد و مانند او در جلسه رای اعتماد خود در مجلس شورای اسلامی از تکمیل مسکن مهر و طرحهای جدید مسکنی سخن گفت اما تفاوت او با عباس آخوندی در اینجا بود که علاوه بر توجه به بخشهای دیگر وزارتخانه متبوعش به بخش مسکن نیز توجه کرد. در گذشته تفکری وجود داشت مبنی بر اینکه 21میلیون خانوار در کشور داریم و 21میلیون واحدمسکونی در کشور است در نتیجه نیاز به واحد مسکونی جدید نیست و باید در توزیع آنها تجدیدنظر کرد. این در حالی است که طرحهایی مانند دریافت مالیات بر عایدی سرمایه یا مسکن رد شد. با روی کار آمدن محمد اسلامی طرح اقدام ملی کلید خورد و بهنظر کارشناسان موافق و مخالف دولت آقای اسلامی کمی دیر به کابینه دولت رسید اما طرحهایی که شروع کرده تا حدی از التهاب بازار مسکن کاستهاست.
عبدالناصر همتی
سال 97 عبدالناصر همتی وارد ساختمان میرداماد شد. همتی پیش از اینکه رئیس کل بانک مرکزی شود حدود 10روز سفیر ایران در چین شد اما با حکم رئیسجمهور بهعنوان رئیس کل بانک مرکزی معرفی شد. یکی از استدلالهای او این است که قیمت دلار واقعی نیست. در طول مصاحبههای دو ساله او این جمله بارها تکرار شده و تاکید کرده قیمت دلار واقعی نیست و باید کمتر از این مقدار باشد. همیشه هم به مردم توصیه میکند در بازار ارز سرمایه گذاری نکنند به این دلیل که متضرر خواهند شد اما از ابتدای سال تا الان حدود 10هزار تومان به قیمت هر دلار اضافه شده و ممکن است اینگونه اظهارنظرها موجب از دست رفتن سرمایهاجتماعی دولت شود.