ایران را آموختم
احمد امیرخلیلی شاعر «منو بشناس»
برای نوشتن شعر «منوبشناس»، 240 سرود ملی کشورهای مختلف را بررسی کردم تا ببینم ملت‌های مختلف از چه پیام‌هایی برای معرفی میهن و وطن‌پرستی‌شان بهره می‌برند. اما ما قرار بود چه پیامی در منو بشناس مخابره کنیم؟ رسیدن به این سخت بود؛ رسیدن به همین عنوان منو بشناس هم سخت بود. این‌که از واژگان و اصطلاحات و عناوینی استفاده کنیم که همه مردم را در دایره شمولیت خود قرار دهد و از سویی هم دچار کلیشه‌های موسیقی و شعر وطنی ما نباشد. از این رو بود که از دماوند به سبلان و از اروند به کارون رسیدیم. علاوه‌براین، به‌جای تاکید بر مفاهیم مکرر، سعی کردیم به آیین‌های قومیت‌های مختلف ایران توجه کنیم و سپس به کلیدواژه «سرزمین آزاد» برسیم. با این حال، قصد ندارم چند و چون شعر را توضیح بدهم؛ اثر باید حرف خودش را بزند.
این را هم بگویم که موضع من در این شعر، صرفا دعوت به وحدت ملی نبود؛ نوشتن از کشوری بود که سال‌هاست در موسیقی کسی را دعوت به شناختن‌اش نکرده است، فقط برای خودمان نوشته‌ایم. سال‌هاست شعر فارسی در رابطه با مقوله ناسیونالیسم، دچار کلیشه‌های خود است و پر است از کلیت‌های تکراری درباره خاک و مرز و بوم. منو بشناس، سعی دارد ما را به این برگرداند که دراین‌باره چگونه می‌توان شاید با منظری متفاوت نوشت و اندیشید. طوری که به‌جای کارهای سفارشی و فرمایشی این سال‌ها، مردمی باشد و تبدیل به موسیقی همه مردم ایران شود. به‌هرحال همه کسانی که در نوشتن ترانه اثر و نیز در تولید قطعه حضور داشته‌اند، همه مردم ایرانند؛ هریک لهجه‌ای دارند و به آیینی متفاوت پایبند هستند، هرکدام از قومی هستند و اعتقادی جدا ولی متحد در یک
مضمون «ایران».
حالا من از این بابت خوشحالم که اشتباه نکرده‌ام. شک ندارم این مردم را با هیچ کلیدواژه‌ای جز «ایران» نمی‌شود دور هم جمع کرد. یک کلمه است که همه را دور هم جمع می‌کند با همه اختلاف‌نظرها و باورهایی که دارند. تنها عنصر وحدت‌ساز عجالتا تمرکز بر مفهوم ایران و ایرانی است. هر قدر مردم به ایرانی‌بودن‌شان افتخار کنند و ما کاری کنیم که این افتخار احیا شود، اتحادی که می‌خواهیم شکل می‌گیرد. باید دقت کنیم هر اتفاقی و هر ناملایمتی هم که رخ داده باشد، مردم دور سفره ایران متحد می‌شوند. این را پیش از این هم دیده‌ایم. مثلا به سال‌های جنگ برگردیم و ببینیم در جنگ هم ارمنی‌ها برای کشور جنگیدند به‌عنوان اقلیت مذهبی، هم کردها، هم لرها و هم همه قوم‌های ایرانی دوش به دوش هم. خود من بیش از همه از قطعه منو بشناس یاد گرفتم. ایران را آموختم و ایرانی‌بودن را.