در غرب خبری نیست

موزیسین‌هایی كه از ایران رفتند، چه كردند؟

در غرب خبری نیست

روزی روزگاری، همین دیروز... دیروز كه می‌گویم منظورم خود دیروز نیست، منظورم همین دهه‌های اخیر است، دهه‌هایی كه می‌شود در برابر عمر طولانی جهان واقعا دیروز خطابشان كرد. خلاصه در همین دیروز، فكر می‌كردند هر كس می‌خواهد بخواند و بنوازد و موزیسین باشد، بدرخشد، موفق باشد و مخاطب داشته باشد، چاره‌اش چمدان به دست گرفتن و رفتن است.
بازار موسیقی داخلی هم هنوز تا حد زیادی در سیطره آن طرف آبی‌ها بود و صورت ماجرا برای خیلی‌ها شده بود این‌كه موزیسین پرمخاطب شدن و مهاجرت همسایه‌اند. طولی نكشید كه این تصور عوض شد و موسیقی داخلی آنقدر رشد كرد و فضای كار برای گروه‌های مختلف موسیقی در آن ایجاد شد كه عمده موسیقی مورد توجه جامعه ایران را تشكیل داد. بعدتر چند گام دیگر هم پیش رفت و كار به جایی رسید كه خواننده‌های ایرانی حتی در میان گروه‌های موسیقی پاپ پایشان به اجراهای خارج از كشور باز شد و ایرانی‌های دور از وطن پای اجرای آنها نشستند.
اوضاع پیش رفت و رسید به حالا كه دیگر تب مهاجرت موزیسین‌ها به اندازه قبل داغ نیست و حتی عموم جامعه هم این تصور را ندارند كه آن طرف مرز و در كشورهای اروپایی و آمریكا برایشان فرش قرمز پهن كرده‌اند تا قدم رنجه كرده و تشریف مباركشان را به آن سرزمین‌های آزاد و آباد و ارزان ببرند. نه فقط عموم مردم كه هنرمندان هم خوب دستشان آمده در غرب خبری نیست. اصلا بخواهیم دقیق‌ترش را بگوییم، می‌شود جمله را این‌طور تصحیح كرد كه هنرمندان به‌قول معروف دوریالی‌شان افتاده كه بهترین جا برای فعالیت هنری، زادگاه هنرمند است. البته ما هم مثل شما می‌دانیم نمونه‌های استثنا هم وجود دارد و بوده‌اند هنرمندانی از سراسر دنیا كه این مسیر را رفته‌اند و درخشیده‌اند، اما تعدادشان در برابر آنها كه رفته‌اند و موفقیت و موقعیت كمتر از آنچه در وطنشان داشته‌اند را تجربه كرده‌اند، كم نیست. با این حال هنوز هم شایعه‌های مهاجرت برخی هنرمندان به میان می‌آید و آنها هم خیلی زود ردش می‌كنند.  مثلا همین چند هفته پیش گفتند محسن چاوشی می‌خواهد از ایران مهاجرت كند و او هم گفت حال ندارد تا سر كوچه‌شان برود! چه رسد به یك كشور دیگر. قبل‌تر از آن هم گفتند ای وای، ای داد رضا صادقی بساطش را جمع كرده و چمدان به دست می‌خواهد از ایران برود، كه او هم خیلی زود این موضوع را تكذیب كرد و گفت می‌خواهد همین جا در ایران كنار مردم بماند و باعث شادی‌شان باشد. البته صادقی جوری هم گفت و نوشت كه می‌شد این برداشت را كرد كه شاید روزی برود، اما حالا قرار نیست این اتفاق بیفتد. اما تا به حال فكر كرده‌اید به خواننده‌ها یا گروه‌هایی كه طی همین سال‌ها رفتند و خارج از ایران كار كردند؟ برخی شان ماندند و برخی دوباره همان چمدان گرامی را جمع كردند و برگشتند.
مهاجران، چند نسل قبل
همه به خاطر دارند ماجرای رفتن و بازگشتن زنده یاد محمدرضا لطفی را. رفت و سعی كرد در سرزمین دیگری بنوازد، اما آخرش هم برگشت همین جا، مكتبخانه میرزا عبدا... را راه انداخت و تا پایان عمرش در ایران بود. اما برخی اعضای گروه موسیقی دستان از جمله حمید متبسم، سعید فرجپوری و...
هم مهاجرت را تجربه كردند.
هر چند هیچ وقت چمدان به دست برای زندگی به ایران بازنگشتند، اما عمده اجراهایشان در ایران است و تقریبا هر سال كنسرت‌هایی را در كشور خودشان و خودمان دارند.
فرجپوری معتقد است موزیسین هر جا برود نت‌هایش را هم با خودش می‌برد و می‌تواند كارش را انجام بدهد و متبسم هم عقیده‌ای مشابه او دارد.
اما با این حال می‌بینیم كه باز هم نت‌ها را برمی‌دارند و به وطن سر می‌زنند. می‌شود به همه اینها فكر كرد و قضاوت‌هایی داشت، اما واقعیت این است كه نمی‌توان قاطعانه هم درباره‌شان نظر داد، هر كس تجربه و دیدگاه خودش را دارد.  فریدون آسرایی، خواننده خوش‌مشرب «خوشگل‌عاشق» را كه می‌شناسید؟ او هم آن طرف آب شروع كرد و این طرف آب یعنی همین جا در ایران خودمان شهرت پیدا كرده و معرفی شد. او حالا هم میان نسل‌های مختلف خواننده محبوبی است. خیال رفتن هم ندارد و بعد از سفرهای طولانی و دراز وطن را به همه جا ترجیح می‌دهد. در این بخش باید یادی هم كرد از كیهان كلهر، ماركوپولوی موسیقی ایران كه این سال‌ها در دنیا ساز زده اما آخرش آمده در ایران خودمان زندگی كرده است. حالا موافقید یادی هم بكنیم از هنرمندی كه با هزار وعده رنگین به ایران برگشت و... .
هیچ نگوییم، رفتید سمت رامسر و آن طرف‌ها، بروید و از جانب ما هم برایش فاتحه‌ای بخوانید.
جوان‌ترها و مهاجرت
همین اول فهرست نام شادمهر عقیلی را بگذاریم. او رفت و برنگشت. اما در ایران موفق بود، بخواهیم منصف باشیم باید بگوییم خارج از ایران هم موفق بوده و كارهای خوبی اجرا كرده، اما در این یك مورد هیچ شكی نیست كه اگر مانده بود و همین جا كار كرده بود، پیشرفت به مراتب بیشتر و اتفاقات به مراتب بهتری را تجربه می‌كرد. خلاصه كه نمی‌شود به نامش رسید و نگفت چه حیف شد! می‌ماند هم برای خودش بهتر بود و هم برای موسیقی ما.
تا یادمان نرفته این را هم بگوییم كاوه یغمایی خواننده، نوازنده، تنظیم‌كننده و آهنگساز راك ایرانی هم روزی و روزگاری رفت و برگشت. از همان‌ها بود كه چمدانش را زود بست و آمد ایران پیش خودمان. ما كه از این اتفاق خیلی خوشحالیم، نپرسیده می‌گوییم خودش هم خوشحال است، خیالتان راحت باشد.
 حمید طالب‌زاده را كه یادتان هست؟ «همه چی آرومه» را خوانده بود، هر چند خیلی‌ها با این قطعه خاطرات خوشی ندارند، اما نمی‌شود گذشت از این‌كه نشان داد خواننده مستعدی است و می‌تواند در ایران خوب گل كند و در موسیقی پیشرفت، اما رفت.
از زمانی هم كه رفته چندان خبر و اثری از او نداریم و كاری نخوانده كه شنیده شود و مورد‌پسند
قرار بگیرد. حافظ ناظری، فرزند شهرام ناظری هم با این كه برای تحصیل در موسیقی به خارج از ایران رفت، اما عمده اجراهایش در ایران است، هر چند اغلب موزیسین‌ها قبولش ندارند و مورد انتقادات بسیاری است، اما باز هم همان‌جایی كه شنیده و دیده می‌شود، همین‌جا داخل كشور است نه كالج آمریكایی كه در آن درس خوانده و میان مردم آمریكا.هر چند خودش می‌گوید این‌طور نیست، اما ما كه دیگر می‌دانیم....
در میان نوازندگان موسیقی نواحی هم بودند كسانی كه رفتند و عرصه برای گروه‌های كوچك‌تر باز شد، چرا نماندند و همین جا با ما و برای ما ننواختند؟ حیف نبود واقعا... .