یعقوب توکلی که پیش از این مقاله‌ها و کتاب‌های متعددی در حوزه تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی و پژوهش پیرامون شخصیت‌های انقلاب به‌رشته‌تحریر درآورده، این‌‌بار به بررسی زندگی و زمانه شهید‌عبدالحمید دیالمه پرداخته است. کتاب حاضر در دل بررسی زندگی پرفرازو‌نشیب شهید دیالمه، وجوه خاص و کمتر ‌اشاره‌شده شخصیت این شهید را به تصویر کشیده است.  دیالمه را باید یک سبک دانست؛ سبکی که امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند تکرار آن هستیم. جوانان انقلابی به‌ آن نیازمندند تا دچار افراط و تفریط‌ها نشوند. 
یعقوب توکلی، پژوهشگر و نویسنده این کتاب، ساعت‌های زیادی را به گفت‌وگو با خانواده، دوستان نزدیک و شاگردان شهید دیالمه گذرانده است. سپس به روایت شنیده‌هایش از زندگی جوانی پرداخته که باید او را یکی از سرمایه‌های انقلاب اسلامی دانست.  کتاب حاضر، برشی از حیات شهید و متمرکز بر بخشی از مبارزات او پیش از انقلاب اسلامی است. ناگفته‌هایی که مخاطب را به لایه‌های زیرین فضای دانشگاهی قبل از انقلاب، در یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران، یعنی مشهد می‌برد.
کتاب فهم زمانه مروری بر ابعاد مختلف شخصیتی شهید دیالمه است. نویسنده در هر برهه زمانی با بیان خاطرات و حوادث زندگی شهید، سعی در ایجاد توصیفی از خصایص اندیشه او دارد. اولین قسمت‌های کتاب به بیان شرایط خانوادگی و دوران کودکی و نوجوانی او می‌پردازد. سپس به دوران دبیرستان، کنکور و ورود به دانشگاه مشهد و دوران دانشجویی اشاره دارد.  در ادامه به فعالیت‌های انقلابی او می‌پردازد و علاوه بر بیان حوادث و فعالیت‌های شهید در دوران انقلاب، مشی او در برابر مسائل مختلف را به تصویر می‌کشد. 
فهم زمانه، در دل خود تصویری از روزهای پرالتهاب پیش و پس از انقلاب و همچنین رفتار سازمان مجاهدین خلق را شرح می‌دهد. نویسنده در تلاش است تا وجوه مختلف شهید دیالمه را به‌عنوان یک الگو برای زمانه ما روشن و ملموس سازد. 
در آخر باید گفت، سخنرانی‌ها و خاطرات شاگردان تعلیم‌یافته او، فراتر از مجموعه حاضر است اما کتاب حاضر با احصای از میان آن سطور، تلاش کرده، جرقه‌ای برای پژوهشگران و علاقه‌مندان باشد تا با واکاوی ابعاد جامع شخصیت این شهید، زمینه‌های بیشتر آشنایی با این الگوی توانا را برای نسل حاضر و آیندگان فراهم آورند.