نسخه Pdf

«از سرگذشت» و جسارت بداعت در برنامه‌سازی تلویزیون

«از سرگذشت» و جسارت بداعت در برنامه‌سازی تلویزیون

الگوگیری در ساخت برنامه‌های تلویزیونی دیگر به یک پدیده رایج در کشور تبدیل شده‌است و کم‌کم مدیران شبکه‌های تلویزیونی و سکوهای نمایش خانگی هم این مقوله را پذیرفته‌اند. تنها چیزی که در رابطه با این پدیده ذهن آنها را مشغول می‌کند. الگوبرداری درست از نمونه‌های خارجی است و این‌که برنامه خوب بومی‌سازی شده‌باشد.

این نگاه و برخورد را می‌توان به حساب یک عقب‌نشینی تاکتیکی گذاشت و تصور کرد مدیران، پذیرفته‌اند وقتی یک سبک از برنامه‌سازی در چند کشور مختلف تکرار می‌شود، یعنی ریسک زیادی برای تولید آن وجود ندارد و تن به ساخت و سرمایه‌گذاری می‌دهند. در واقع برای بقای بیشتر تن به تولید آثار کم‌ریسک‌تر می‌دهند و راحت‌تر با این‌گونه آثار کنار می‌آیند. اما باید توجه داشت این پدیده و این نگاه به یک دور باطل تبدیل نشود. این نگاه می‌تواند به فرآیند تولیدات نوآورانه در تلویزیون و حتی نمایش خانگی آسیب برساند و مدیران را جهت پایین آوردن ریسک عملکرد به سمت همین آثار کپی‌برداری شده پیش ببرد. اگر در این بین یک مدیر ریسک تولید برنامه‌ای بدیع را به جان بخرد، می‌تواند متوقف‌کننده این دور باطل باشد و از این جهت قابل تقدیر است. از بین برنامه‌های محرمی صداوسیما «از سرگذشت» یکی از کارهای بدیع و دور از کپی‌برداری تلقی می‌شود که برای اولین‌بار در محرم1402 از شبکه نسیم و شبکه دو روی آنتن رفته ‌است. برنامه‌ای که در آن اشخاص به روایت دوراهی‌های زندگی خود می‌پردازند و یک فرد شناخته شده در سمت دیگر لوکیشن شنوای این روایت است. در نهایت هم هر دو مهمان به همراه مجری برنامه که مسئولیت آن را علی‌اکبر قلیچ به‌عهده دارد، به بحث و گفت‌وگو درباره این دوراهی و تصمیمی که فرد در این دو راهی گرفته است، می‌پردازند. 
از سرگذشت جدای از این‌که در ایده تلاش کرده نوآوری خاص خود را داشته باشد برای انتخاب مجری هم همین روش را ادامه داده‌است. علی‌اکبر قلیچ چهره شناخته شده و معتبری است؛ البته در حوزه خوانندگی نه مجری‌گری اما به تشخیص برنامه‌سازان به‌عنوان مجری به کار گرفته شده و اتفاقا عملکرد بدی هم نداشته‌است.  حال با تمام ریسک‌ها و خطرهایی که برای تولید این برنامه می‌شود، اگر بازخورد خوبی هم از طرف مخاطبان گرفته شود، می‌تواند قدرت ریسک را برای بداعت در برنامه‌سازی تلویزیون افزایش دهد؛ چرا که وقتی تنها در اولین سال تولید بتوان به گواه آمار تلوبیون در بین سه برنامه پرمخاطب برنامه‌های محرمی قرار گرفت یعنی باید بیشتر به نوآوری در برنامه‌سازی توجه کرد. این‌گونه موفقیت‌ها قدرت ریسک را برای تولیدات نوآورانه دیگر هم افزایش می‌دهد.
برنامه از سرگذشت نشان داد می‌توان بدون جار و جنجال و ورود به برخی شذوذات، مخاطب را جذب کرد و با وزانت یک بحث را پیش برد. بحثی که به ائمه‌اطهار و به‌خصوص امام حسین‌(ع) مرتبط می‌شود نیاز به وزانت دارد و مختصات گفتمان در این مباحث باید حفظ شود. با توجه به این ویژگی‌ها نیاز است برنامه‌هایی با مختصات خاص خود تولید شود، شاید کپی‌برداری در فرم چندان جوابگوی تولید این‌گونه آثار نباشد.

حسین کارگر - روزنامه‌نگار