نسخه Pdf

«دنا»؛ قدرت‌نمایی متخصصان دریایی ایران

ناوجنگی ایران چگونه نگین آب‌های آزاد شد؟

«دنا»؛ قدرت‌نمایی متخصصان دریایی ایران

وقتی ناوشکن تمام ایرانی دنا ماموریت خود را به دور دنیا آغاز کرد شاید کارشناسان دریایی دنیا فکر نمی‌کردند، شناوری که تماما توسط متخصصان صنعت دریایی ایران طراحی و تولید شده، بتواند از دل موج‌های خروشان اقیانوس آرام، اطلس و هند به سلامت عبور کند اما پس از هشت ماه دیدند که دنا با صلابت‌تر و پرقدرت‌تر از گذشته به کشور بازگشت.

دنا، نامی است که این روزها بر سر زبان‌ها افتاده و درخشش در انجام ماموریت هشت ماهه‌اش به‌دور دنیا،توجه همه متخصصان حوزه دریا را به خود جلب کرده است. ناوشکن جمهوری اسلامی دنا، سال 1400 به‌عنوان عضو جدید کلاس موج بعد از ناوهای جماران، دماوند و سهند توسط متخصصان صنعت دریایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح طراحی و تولید شد و به خدمت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در آمد. این شناور وزنی در حدود ۱۵۰۰تن، ۹۴متر طول و ۱۱متر عرض دارد و فاصله دکل تا پایین‌ترین نقطه آن ۲۰ متر و ارتفاع آبخور این شناور حدود سه متر است. دنا قادر است علاوه بر ۲۰۰ نفر پرسنل خود تعدادی از نیروهای یگان‌ عملیات ویژه را نیز حمل کند.
فرآیند طراحی و تولید دنا در مجموع یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفرساعت کار به خود اختصاص داده که ۲۰۰ هزار نفرساعت آن در حوزه طراحی، ۳۰۰ هزار نفرساعت جهت ساخت سازه و روسازه، ۵۰۰هزار نفرساعت برای ساخت تأسیسات، سیستم رانش، سیستم مکانیکی، ۱۰۰هزار نفرساعت برای سیستم‌های اماکن و رنگ‌آمیزی و ۴۰۰ هزار نفرساعت برای دیگر قسمت‌های مهم است. در حوزه تسلیحات نیز این شناور به دو موشک سطح به هوای خانواده محراب که برداشتی از سری استاندارد است، مجهز شده و در حوزه ضدکشتی نیز به چهار تیر موشک کروز تجهیز شده است.
یک قبضه توپ ۷۶ میلی متری فجر ۲۷، یک توپ ۴۰ و دو توپ ۲۰میلی‌متری در کنار دو پرتابگر سه فروندی اژدر تسلیحات این شناور را در بر گرفته و در عین حال این شناور توان پذیرش بالگرد را در پد پشت خود در شب و روز دارد. 
در بخش راداری، رادار ارائه فازی عصر بهینه شده روی این ناو نصب شده که مدل اولیه آن ۲۰۰ کیلومتر و مدل جدید نصب شده روی شناور دنا تا ۳۰۰ کیلومتر برد داشته و توان پوشش ۳۶۰ درجه اطراف ناو را دارد.
تجهیزات ناوشکن‌های کلاس موج از جمله دنا به صورت بومی تولید شده و این ناوشکن‌ها به‌روز است که در ادامه این گزارش سعی می‌کنیم تا بیشتر به آن بپردازیم. در دنا برای سازه و روسازه از ورق و پروفیل‌های دریایی و برای روسازی آن از آلومینیوم دریایی به وزن ۶۰۰ تن استفاده شده که آن را تبدیل به یک شهر متحرک کرده و امکانات مختلف دارد. 
باید تاکید کرد که سامانه‌های تسلیحاتی، رانش، ناوبری و سیستم‌های مخابراتی ناوشکن دنا کاملا بومی و ایرانی است و توسط متخصصان صنعت دفاعی وزارت دفاع تولید شده است. پیشرانه این شناور از انواع موتورهای دیزلی است که توسط صنایع دریایی وزارت دفاع به موتور دریایی تبدیل شده و برای اولین‌بار است که چنین موتوری در ایران ساخته و در ناوشکن دنا نصب شده است. پروانه ناوشکن دنا نیز از یک طراحی خاص، متفاوت و تکنولوژی بسیار پیشرفته بهره می‌برد و کاربردش زاویه‌بندی‌ متحرک شناور دنا، کمک به مانور و گردش شناور در مواقع بحرانی در یک عملیات خاص است.
سامانه‌های مخابراتی این ناوشکن می‌توانند در همه باندهای فرکانسی، صدا و داده‌ها را به صورت رمز شده، انتقال داده دریافت کنند. باید با افتخار اعلام کرد کیفیت عملکرد رمزنگاری داده‌های ناوشکن دنا به‌گونه‌ای است که دشمن قادر به شنود یا کشف اطلاعات رد و بدل شده نیست.
با توجه به ماموریت‌هایی که ناوشکن دنا داشته و دارد، باید قابلیت کشف‌، شناسایی و انهدام انواع اهداف هوایی، سطحی و زیر سطحی را داشته باشد لذا در حوزه درگیری، این امکان برای ناوشکن دنا وجود دارد تا ۱۰۰هدف سطحی، زیر سطحی و پروازی را شناسایی و پس از تعیین اولویت با آنها درگیر شود.
شناورها برای شناسایی اهداف زیرسطحی از سونار استفاده می‌کنند و این کار به‌وسیله امواج صوتی صورت می‌گیرد. علت استفاده از امواج صوتی برای شناسایی و کشف اهداف زیرسطحی این است که امواج الکترومغناطیسی در زیر آب میرا می‌شود.
متخصصان صنعت دفاعی وزارت دفاع نیز از تکنولوژی بسیار پیشرفته برای تولید سونار شناورها استفاده می‌کنند و دنا به دو سونار اکتیو و پسیو تجهیز شده که کاملا بومی و ساخت ایران است.
دنا برای بمباران ساحلی از توپ‌های ۷۶میلی‌متری و مبارزه با شناورهای سبک مانند دزدان دریایی از توپ‌های ۲۰ میلی‌متری استفاده می‌کند. همچنین برای انهدام اهداف هوایی از موشک‌های مختلف در نقش پدافندی بهره برده که این سلاح‌ها قادرند در صورت تهدیدات احتمالی توسط موشک‌ها یا هواپیماهای دشمن به‌خوبی نقش پدافندی را اجرا کنند.
این ناوشکن مجهز به موشک‌های سطح به سطح است که با آنها قادر است اهدافی را که در فواصل دور و نزدیک توسط رادارهای پیشرفته این شناور کشف و شناسایی می‌شود، منهدم کند.
رادارهای دنا نسبت به رادارهای نسل قبل شناورهای کلاس موج عملکرد بهتری دارد و سامانه‌های تسلیحاتی این شناور از لحاظ دقت در شناسایی و کشف به خوبی با رادارها هماهنگ شده است.
در دریا و میدان عملیات و نبرد، زمان دارای اهمیت بسیاری است و هر شناوری بتواند اهدافش را با سرعت بیشتر و در زمان کمتری شناسایی و رهگیری کند و با شدت بیشتری به دشمن آسیب بزند در صحنه نبرد دریایی موفق‌تر خواهد بود.
لذا موشک‌های کروز نصب ‌شده روی ناوشکن دنا هم نسبت به شناورهای قبلی کلاس موج از قدرت تخریب، دقت و سرعت بیشتری بهره می‌برد. 
برای مقابله با زیردریایی‌ها و اهداف زیرسطحی نیز شناور دنا از اژدرهای قدرتمندی برای رهگیری و انهدام انواع زیردریایی‌های دشمن استفاده می‌کند. در حوزه پدافند هوایی باید گفت موشک‌های نصب‌ شده در ناوشکن دنا می‌تواند جنگنده‌هایی را که در ارتفاع پست پرواز می‌کند، رهگیری و منهدم کند. اگر ناوشکن به‌طور همزمان با یک هدف درگیر شود، توانایی دارد که ۱۶هدف سطحی، زیرسطحی و پروازی را همزمان با توجه به بردهای متفاوت مورد اصابت قرار دهد.
ناوشکن دنا از لحاظ تجهیزات و سامانه‌های کشف، شناسایی دوست از دشمن، سرعت در تخریب اهداف و قدرت تخریب بسیار مجهزتر از همکلاس‌های خود مانند دماوند، جماران و سهند است. 
رادارهای نصب شده روی ناوشکن دنا از پیشرفته‌ترین و جدیدترین رادارهایی است که برای اهداف سطحی و هوایی استفاده می‌شود که شامل رادار آرای فازی و رادارهای سطحی ناوبری است.
یکی دیگر از نکات مورد توجه در ناوشکن دنا، بزرگ‌تر بودن پد بالگرد آن نسبت به دیگر ناوشکن‌های کلاس موج است؛ لذا بالگردهای SH هم می‌توانند روی پد این ناوشکن نشست و برخاست کنند. 
نشست و برخاست بالگرد یکی از قابلیت‌های بسیار خوب ناوشکن‌های کلاس موج است که هم در روز و هم در شب امکان انجام دارد. علاوه بر همه این سامانه‌ها و تجهیزات باید مطرح کرد که در داخل ناوشکن دنا حدود ۱۹۰سامانه استفاده شده که همه آنها در لبه دانش و فناوری قرار دارد، سامانه‌هایی مانند تصفیه و آب شیرین‌کن یا سیستم تصفیه سوخت که مطابق با دانش روز دنیا توسط متخصصان صنعت دفاعی کشور طراحی و ساخته شده است.
درمانگاه، بیمارستان، سیستم رانش، آشپزخانه مجهز برای ۲۰۰ نفر و یخچال‌های زیر صفر و بالای صفر، نیروگاه برق، خطوط انتقال برق، مراکز کنترل برق، استراحتگاه‌ها و... جزو امکانات و تجهیزات موجود در ناوشکن دنا است. 
بی‌شک همه این سامانه‌ها، امکانات و تجهیزات تنها بخشی از آن چیزی است که متخصصان صنایع دریایی وزارت دفاع در ساخت ناوشکن جمهوری اسلامی دنا به‌کار گرفته‌اند و قطعا مهم‌ترین شاخصه این ناوشکن، ایرانی بودن تجهیزات و سامانه‌هایش است که باعث شده این شناور تمام ایرانی سینه دریاها و اقیانوس‌ها را بشکافد و گرد زمین بچرخد.
دنا شاید تنها شناوری باشد که به حسینیه امام خمینی(ره) راه یافته است، اهمیت این ناوشکن بومی و ایرانی پس از ماموریت دور دنیایی که به خوبی و در کمال صلابت انجام داد، با نمایش ماکت و نصب بنر آن در دیدار فرمانده معظم کل قوا با اعضای ناوگروه 360 نیروی دریایی ارتش به وضوح مشخص شد. 
در این دیدار که اخیرا برگزار شد، ماکت زیبایی از ناوشکن دنا در کنار جایگاه حضرت آیت ا... خامنه‌ای، مقام معظم رهبری قرار گرفته بود که نشان از اهمیت این دستاورد متخصصان صنعت دریایی کشورمان در انجام این مأموریت داشت. 
همچنین روبه‌روی جایگاه فرماندهی معظم کل قوا نیز بنر بزرگی از تصویر دنا نصب شده بود و روی آن نوشته شده بود: «دنا، شکوه خودباوری». 
اما چرا دنا با وجود این‌که به گفته اکثر کارشناسان حوزه دریایی برای ماموریت دور دنیا مناسب نبود (از لحاظ تناژ شناور) برای این ماموریت انتخاب شد؟ قطعا مهم‌ترین دلیل آن اعتماد کامل و صد در صدی نیروی دریایی ارتش به متخصصان صنایع دریایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح بود. 
ابن اعتماد از سویی و موفقیت دنا در ماموریت‌های محوله پیش از آن باعث شد تا پس از گذر از این مقدمات، دنا به همراه ناوبندر مکران مأموریت به دور کره زمین از مبدأ بندرعباس را آغاز کند. دنا در نخستین ایستگاه در بندر بمبئی هند توقف کرد و سپس با عبور از خلیج بنگال و تنگه مالاکا در جاکارتا پایتخت اندونزی پهلو گرفت. 
پس از این توقف دنا با ادامه مسیر به‌سمت دریای جاوه و عبور از تنگه ماکاسار و دریای سلبس، برای نخستین بار در تاریخ دریانوردی نظامی ایران پا به اقیانوس آرام گذاشت و با عبور از بیشترین عرض اقیانوس آرام و گذر از کنار جزایر میکرونزی و پولینزی به‌سمت تنگه ماژلان در جنوب قاره آمریکا حرکت کرد. 
این ناوشکن ایرانی با عبور از تنگه پرمخاطره ماژلان وارد اقیانوس اطلس جنوبی شد و سپس با حرکت به‌سمت شمال و عبور از سواحل شیلی، آرژانتین، اروگوئه و برزیل، نهایتا در بندر ریودوژانیروی برزیل پهلوگیری کرد.  از سواحل جاکارتا تا ریودوژانیرو، ناوشکن دنا 120 روز دریانوردی متداول داشت که موضوع بسیار حائز اهمیتی است و نشان از توانمندی این شناور ایرانی داشت. 
متخصصان صنعت دریایی به نحوی این شناور را تجهیز کرده بودند که نیازی به پهلوگیری در ماموریت نداشت اما به هر حال دنا و مکران پس از توقف چندروزه در ریودوژانیرو، با عبور از عرض اقیانوس اطلس در شهر کیپ‌تاون آفریقای جنوبی پهلوگیری کردند و در این شهر نیز دنا چند روزی توقف کرد و پس از آن طی یک دریانوردی حدودا 40روزه، در بندر صلاله عمان به‌عنوان آخرین ایستگاه پهلوگیری کرد و در کمال اقتدار پس از عبور از اقیانوس‌ها و دریاها به کشور بازگشت و این حاصل دقت، تلاش و جهاد علمی متخصصان دریایی کشور در ساخت دنا بود.
ضمیمه ویژه نامه