سیدقاسم بی‌نیاز، فعال رسانه‌ای
10سال درخشش نیروگاه اتمی بوشهر
جهان به سوی مصرف فزاینده انرژی پیش می‌رود و منابع تامین انرژی محدود هستند. کشورهای مختلف جهان با توجه به آب و هوا، شرایط جغرافیایی و اقلیمی، میزان منابع انرژی‌های فسیلی، میزان رشد اقتصادی، جمعیت، توانمندی فنی، علمی و فناورانه و برخی عوامل موثر دیگر، به میزان و ترکیبی از انرژی‌های مختلف فسیلی، آبی، بادی، خورشیدی، هسته‌ای و... دسترسی دارند و بر مبنای آن به برنامه‌ریزی رشد و توسعه و رفع نیاز‌های کشور به انرژی می‌پردازند.
هرچه بیشتر کشوری دچار این محدودیت‌ها باشد، تهیه منابع و تولید انرژی حائز اهمیت راهبردی و حیاتی میشود. بسیاری از کشورهای جهان به دلیل کمبود منابع انرژی از رشد کمی برخوردار هستند و ناچار هستند انرژی را با قیمتی گزاف از بازارهای جهانی یا صاحبان فناوری‌های پیشرفته تهیه کنند. اما آن گونه که آمارها و گزارش‌ها نشان می‌دهد در میان انرژی‌های مختلف، انرژی هسته‌ای در مجموع از بهترین‌هاست. از جمله مهم‌ترین امتیازات هسته‌ای این است که انتشار گازهای گلخانه‌ای و به‌ویژه کربن در روند تولید انرژی هسته‌ای تقریبا در حد صفر است. لذا تولید انرژی هسته‌ای و افزایش رآکتورهای هسته‌ای تولید برق، می‌تواند کمک بزرگی به جلوگیری از گرم‌شدن بیشتر زمین و عدم انتشار گازهای گلخانه‌ای کند. امروز در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که انرژی رشد فوق‌العاده‌ای را تجربه می‌کند. و سوخت‌های فسیلی عامل اصلی از بین رفتن ازن و لایه‌های جو زمین هستند. افزایش بیش از حد کنونی استفاده از سوخت‌های فسیلی می‌تواند زندگی بشر را با خطرات فوق‌العاده تشعشعات کیهانی و اشعه‌های مضر مواجه کند.
مزیت دیگر و مهم انرژی هسته‌ای اقتصادی‌بودن آن است. درست است که در ابتدای ساخت و راه‌اندازی یک نیروگاه هسته‌ای هزینه‌ای چندبرابری نسبت به یک نیروگاه فسیلی مورد نیاز است اما پس از چند سال که هزینه‌های اولیه جبران شد، این نیروگاه به مدت طولانی حدود 60 تا 80سال بازدهی، برق اتمی ارزان و باکیفیت خواهد داشت. لذا در کل انرژی هسته‌ای جزو به‌صرفه‌ترین انرژی‌های موجود است. سهم کافی و مناسب انرژی هسته‌ای در سبد انرژی کشور می‌تواند اعتماد کافی در سیاست‌های ترکیب انرژی کشور ایجاد کند و احتمال وجود بحران انرژی را در کشور به پایین‌ترین حد برساند. امروزه ترکیب درست سبد انرژی موضوعی راهبردی است و به‌ویژه برای کشورهای در حال توسعه ضرورتی فوق‌العاده دارد. ایجاد بحران انرژی برای کشورهای رقیب و قوی‌تر به سیاستی جاری در روند روابط بین‌الملل تبدیل شده است.
ساخت و بهره‌برداری داخلی از نیروگاه‌های هسته‌ای قدرت در یک کشور نشان از دانش و فناوری سطح بالای آن کشور دارد و در مقابل این امر می‌تواند موجب ارتقای سطح فناوری و صنایع داخلی شود. در این میان مشارکت در ساخت نیروگاه هسته‌ای و بهره‌برداری و نگهداری آن موجب انتقال و کسب فناوری و دانش فنی ساخت نیروگاه هسته‌ای و در نتیجه ایجاد آمادگی لازم برای صدور فناوری و نیروگاه‌سازی برای دیگر کشورهای جهان میشود. جمهوری اسلامی ایران پس از وقوع انقلاب اسلامی همواره از سوی کشورهای متخاصم در معرض تحریم‌ها، فشارها، محدودیت‌ها و خرابکاری‌ها قرار داشته است. اینها باعث شده برای رسیدن به یک موقعیت و موفقیت صنعتی مدت‌ها در تکاپو باشد. آلمانی‌ها ساخت نیروگاه اتمی بوشهر را به عنوان اولین نیروگاه اتمی در خاورمیانه در اوایل ایجاد سازمان انرژی اتمی آغاز کردند. با وقوع انقلاب و آغاز جنگ تحمیلی ساخت نیروگاه با وقفه مواجه شد. دهه60 شمسی با این وقفه گذشت و در اوایل دهه70 میلادی بود که آینده‌نگری نیاز به انرژی و در نتیجه تکمیل نیروگاه اتمی بوشهر در کشور قوت گرفت. برای ساخت و تکمیل آن مذاکراتی با روسیه انجام شد و نهایتا در دهه80 اقدامات علمی و فنی لازم برای تبدیل نیروگاه از مدل آلمانی به مدل روسی آب سبک تحت فشار VVER1000 با اراده جمهوری اسلامی ایران و تلاش متخصصان ایرانی صورت گرفت. سال 90 نیروگاه اتمی بوشهر طبق زمان‌بندی فعالیت خود را با ظرفیت اولیه آغاز کرد و پس از گذراندن تست‌های لازم نهایتا در سال92 به ظرفیت نهایی رسید و تاکنون به فعالیت منظم و تولید برق پاک، مطمئن و ارزان ادامه داده است.
سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران در عرصه‌های مختلف هسته‌ای به‌ویژه طراحی، ساخت و بهره‌برداری از نیروگاه‌های هسته‌ای، بنا بر تاکید مسئولان نظام، دولت و سازمان انرژی اتمی، مبتنی بر مشارکت حداکثری، بومی‌سازی و ارتقای دانش فنی و صنعتی‌سازی است. بر همین اساس از سال92 بهره‌بردار ایرانی نیروگاه اتمی بوشهر، این نیروگاه را تحویل گرفت و تاکنون با موفقیت و طبق برنامه دقیق به فعالیت، کسب دستاوردهای استاندارد نیروگاهی و بهره‌برداری ادامه داده است. تولید 61میلیارد کیلووات ساعت برق هسته‌ای، صرفه‌جویی معادل 97میلیون بشکه نفت خام یا 16میلیارد مترمکعب گاز طبیعی و نیز جلوگیری از انتشار 60میلیون تن انواع گازهای آلاینده زیست‌محیطی از مهم‌ترین دستاوردهای مدیران، متخصصان و کارکنان پرتلاش نیروگاه اتمی بوشهر طی 10سال گذشته بوده است.
علاوه بر اینها، نیروگاه 1000مگاواتی بوشهر طبق بررسی‌های به‌عمل‌آمده مکرر از سوی WANO، انجمن جهانی بهره‌برداران نیروگاه‌های هسته‌ای، از ایمن‌ترین نیروگاه‌های جهان محسوب میشود به طوری که سطح ایمنی آن طی فعالیت بهره‌بردار ایرانی از درجهC به درجه B در میان نیروگاه‌های در حال کار جهان ارتقای یافته است. شایان ذکر است در حال حاضر بیش از 400 رآکتور اتمی در 32 کشور جهان در حال کار است و حدود 10 درصد برق جهان را تامین می‌کند.
در مجموع نیل به 10سالگی فعالیت ایمن و درون‌زای اولین نیروگاه اتمی خاورمیانه را به فال نیک می‌گیریم و چشم امید به سوی تکمیل نیروگاه‌های 1057مگاواتی شماره‌های 2 و 3 ساختگاه بوشهر و آغاز طراحی و ساخت 17هزار مگاوات دیگر نیروگاه‌های برق اتمی در سواحل مکران، خوزستان، گلستان و سیستان و بلوچستان داریم. یقینا برنامه بلندمدت 20ساله هسته‌ای می‌تواند تاثیری شگرف بر تولید نیرو، کسب فناوری نیروگاهی، اشتغال فرزندان این مرز و بوم و ایجاد ثبات در تولید برق مورد نیاز مردم و صنایع داشته باشد.
مزیت دیگر و مهم انرژی هسته‌ای اقتصادی‌بودن آن است. درست است که در ابتدای ساخت و راه‌اندازی یک نیروگاه هسته‌ای هزینه‌ای چندبرابری نسبت به یک نیروگاه فسیلی مورد نیاز است اما پس از چند سال که هزینه‌های اولیه جبران شد، این نیروگاه به مدت طولانی حدود 60 تا 80سال بازدهی، برق اتمی ارزان و باکیفیت خواهد داشت. لذا در کل انرژی هسته‌ای جزو به‌صرفه‌ترین انرژی‌های موجود است. سهم کافی و مناسب انرژی هسته‌ای در سبد انرژی کشور می‌تواند اعتماد کافی در سیاست‌های ترکیب انرژی کشور ایجاد کند و احتمال وجود بحران انرژی را در کشور به پایین‌ترین حد برساند. امروزه ترکیب درست سبد انرژی موضوعی راهبردی است و به‌ویژه برای کشورهای در حال توسعه ضرورتی فوق‌العاده دارد. ایجاد بحران انرژی برای کشورهای رقیب و قوی‌تر به سیاستی جاری در روند روابط بین‌الملل تبدیل شده است.
ساخت و بهره‌برداری داخلی از نیروگاه‌های هسته‌ای قدرت در یک کشور نشان از دانش و فناوری سطح بالای آن کشور دارد و در مقابل این امر می‌تواند موجب ارتقای سطح فناوری و صنایع داخلی شود. در این میان مشارکت در ساخت نیروگاه هسته‌ای و بهره‌برداری و نگهداری آن موجب انتقال و کسب فناوری و دانش فنی ساخت نیروگاه هسته‌ای و در نتیجه ایجاد آمادگی لازم برای صدور فناوری و نیروگاه‌سازی برای دیگر کشورهای جهان میشود. جمهوری اسلامی ایران پس از وقوع انقلاب اسلامی همواره از سوی کشورهای متخاصم در معرض تحریم‌ها، فشارها، محدودیت‌ها و خرابکاری‌ها قرار داشته است. اینها باعث شده برای رسیدن به یک موقعیت و موفقیت صنعتی مدت‌ها در تکاپو باشد. آلمانی‌ها ساخت نیروگاه اتمی بوشهر را به عنوان اولین نیروگاه اتمی در خاورمیانه در اوایل ایجاد سازمان انرژی اتمی آغاز کردند. با وقوع انقلاب و آغاز جنگ تحمیلی ساخت نیروگاه با وقفه مواجه شد. دهه60 شمسی با این وقفه گذشت و در اوایل دهه70 میلادی بود که آینده‌نگری نیاز به انرژی و در نتیجه تکمیل نیروگاه اتمی بوشهر در کشور قوت گرفت. برای ساخت و تکمیل آن مذاکراتی با روسیه انجام شد و نهایتا در دهه80 اقدامات علمی و فنی لازم برای تبدیل نیروگاه از مدل آلمانی به مدل روسی آب سبک تحت فشار VVER1000 با اراده جمهوری اسلامی ایران و تلاش متخصصان ایرانی صورت گرفت. سال 90 نیروگاه اتمی بوشهر طبق زمان‌بندی فعالیت خود را با ظرفیت اولیه آغاز کرد و پس از گذراندن تست‌های لازم نهایتا در سال92 به ظرفیت نهایی رسید و تاکنون به فعالیت منظم و تولید برق پاک، مطمئن و ارزان ادامه داده است.
سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران در عرصه‌های مختلف هسته‌ای به‌ویژه طراحی، ساخت و بهره‌برداری از نیروگاه‌های هسته‌ای، بنا بر تاکید مسئولان نظام، دولت و سازمان انرژی اتمی، مبتنی بر مشارکت حداکثری، بومی‌سازی و ارتقای دانش فنی و صنعتی‌سازی است. بر همین اساس از سال92 بهره‌بردار ایرانی نیروگاه اتمی بوشهر، این نیروگاه را تحویل گرفت و تاکنون با موفقیت و طبق برنامه دقیق به فعالیت، کسب دستاوردهای استاندارد نیروگاهی و بهره‌برداری ادامه داده است. تولید 61میلیارد کیلووات ساعت برق هسته‌ای، صرفه‌جویی معادل 97میلیون بشکه نفت خام یا 16میلیارد مترمکعب گاز طبیعی و نیز جلوگیری از انتشار 60میلیون تن انواع گازهای آلاینده زیست‌محیطی از مهم‌ترین دستاوردهای مدیران، متخصصان و کارکنان پرتلاش نیروگاه اتمی بوشهر طی 10سال گذشته بوده است.
علاوه بر اینها، نیروگاه 1000مگاواتی بوشهر طبق بررسی‌های به‌عمل‌آمده مکرر از سوی WANO، انجمن جهانی بهره‌برداران نیروگاه‌های هسته‌ای، از ایمن‌ترین نیروگاه‌های جهان محسوب میشود به طوری که سطح ایمنی آن طی فعالیت بهره‌بردار ایرانی از درجهC به درجه B در میان نیروگاه‌های در حال کار جهان ارتقای یافته است. شایان ذکر است در حال حاضر بیش از 400 رآکتور اتمی در 32 کشور جهان در حال کار است و حدود 10 درصد برق جهان را تامین می‌کند.
در مجموع نیل به 10سالگی فعالیت ایمن و درون‌زای اولین نیروگاه اتمی خاورمیانه را به فال نیک می‌گیریم و چشم امید به سوی تکمیل نیروگاه‌های 1057مگاواتی شماره‌های 2 و 3 ساختگاه بوشهر و آغاز طراحی و ساخت 17هزار مگاوات دیگر نیروگاه‌های برق اتمی در سواحل مکران، خوزستان، گلستان و سیستان و بلوچستان داریم. یقینا برنامه بلندمدت 20ساله هسته‌ای می‌تواند تاثیری شگرف بر تولید نیرو، کسب فناوری نیروگاهی، اشتغال فرزندان این مرز و بوم و ایجاد ثبات در تولید برق مورد نیاز مردم و صنایع داشته باشد.
ضمیمه ویژه نامه
