محمد اسلامی در گفت‌و‌گوی تفصیلی با «جام‌جم» تشریح کرد
فناوری هسته‌ای؛ مولفه‌ای تاثیرگذار در رشد و توسعه ملی
در دنیای امروز از فناوری هسته‌ای به عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم و تأثیرگذار در رشد و توسعه پایدار جوامع یاد می‌شود. جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از کشورهای دارنده چرخه سوخت هسته‌ای و رآکتورهای تحقیقاتی و نیز نیروگاه‌های قدرت، کاربردهای مختلف این فناوری از جمله برق هسته‌ای، رادیوداروها، پلاسما، استفاده از پرتوها در صنایع غذایی، کشاورزی و پزشکی را در کشور محقق ساخته که این مهم قابلیت دربرگیرندگی در گستره وسیعی از جامعه را دارد.
در دولت سیزدهم شاهد ریل‌گذاری مهمی برای بهره‌برداری از فناوری هسته‌ای و توسعه کاربردهای مختلف صنعت هسته‌ای در زندگی مردم هستیم. نظام سلامت یكی از مهم‌ترین خرده نظام‌هایی است که نقش غیر قابل انکاری در قوام کلی جامعه دارد و به همین دلیل به عنوان یكی از اولویت‌های برنامه‌ریزی، تخصیص بودجه، تامین و تجهیز زیرساخت‌ها، مورد توجه سیاست‌گذاران قرار دارد تا حدی که ارتقای نظام سلامت در کشورهای توسعه‌یافته همتراز با اولویت‌های دفاعی و آموزشی مورد توجه است، البته همین کشورها برخورداری از حق تامین دارو و زیست سالم را برای برخی دیگر از مردم مسدود کرده و با بهانه‌های واهی مانع دستیابی ملت ایران به حق مسلم‌شان شده‌اند البته جمهوری اسلامی ایران نیز مقهور این تلاش‌های مذبوحانه نشده و استفاده از فناوری هســته‌ای در حوزه سلامت را به طور جد مورد توجه قرار داده است تا امید را به بیماران صعب‌العلاج و خانواده آنها برگرداند. رادیوداروها از جمله این فناوری‌ها هستند که کمک شایانی به تشخیص و اثربخشی در درمان سرطان دارند و توانمندی‌های دانشمندان کشورمان در این عرصه باعث شده است تا جزو پنج کشور شاخص در این حوزه باشیم. به مناسبت روز ملی فناوری هسته‌ای در خدمت مهندس محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی به بررسی دستاوردها و برنامه‌های آتی این عرصه غرورانگیز پرداختیم که مشروح آن در ادامه می آید.
در سال‌های اخیر موضوع امنیت غذایی و ارتقای کیفیت محصولات کشاورزی مورد توجه قرار گرفته و بررسی‌ها نشان می‌دهد؛ سازمان انرژی اتمی ایران در این زمینه گام‌های مهمی برداشته و توسعه کاربرد پرتوها را همسو با سایر کشور در دستور کار خود قرار داده است؛ درباره اقدامات این سازمان توضیح دهید.
استفاده از فناوری هسته‌ای در حوزه‌ها و عرصه‌های مختلف زندگی مردم کشور همواره سرلوحه انجام امور در دولت سیزدهم محسوب می‌شود و یکی از گام‌های اساسی در سازمان انرژی اتمی ایران، توسعه کاربرد پرتوها برای ارتقای امنیت غذایی و کیفیت محصولات کشاورزی است این مسأله از سال 1400 با جدیت بیشتری دنبال شد و با مطالعات تخصصی توانستیم کشور را به 12 قطب تقسیم‌بندی کنیم.در این مدت سامانه‌های پرتودهی محصولات مختلف کشاورزی توسط متخصصان کشور و دانش‌بنیان‌ها طراحی و ساخته شده و بستر مناسبی برای ساخت مراکز پرتودهی در قطب‌های تعیین‌شده، فراهم شده‌است. تاکنون سه مرکز پرتودهی محصولات کشاورزی مورد بهره‌برداری قرار گرفته و تا پایان سال با نصب تجهیزات، شاهد بهره‌برداری از 9 مرکز دیگر خواهیم بود.متناسب با شعار امسال که رهبر معظم انقلاب تعیین فرمودند؛ بستر لازم برای مشارکت بخش خصوصی در زمینه توسعه کاربرد پرتوها را فراهم کرده‌ایم، زیرا پرتودهی محصولات کشاورزی سهم قابل ملاحظه‌ای در ارتقای تولید در این عرصه داشته و خواهد داشت.خوشبختانه با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته و شرایطی که فراهم‌شده بخش خصوصی وارد این عرصه شده‌است به‌طوری‌که سامانه‌های پرتودهی با کمک سازمان انرژی اتمی ایران و نیز مشارکت بخش خصوصی در حال ساخت و راه‌اندازی است و به مرور تمامی ۱۲ سامانه طراحی‌شده، ساخته و راه‌اندازی می‌شود.این سامانه‌ها در زمینه پرتودهی انواع غلات و نیز ارتقای تولید محصولات اولویت‌دار مانند سیب‌زمینی بسیار کاربردی و مهم هستند. بر‌اساس بررسی‌های انجام‌شده اولویت وزارت جهاد کشاورزی، آفت‌زدایی از محصول سیب‌زمینی است و متخصصان سازمان انرژی اتمی ایران نیز بر‌اساس نیازسنجی انجام شده؛ سامانه پرتودهی را برای تحقق این هدف، تطبیق داده‌اند. این سامانه‌ها هم اشعه گاما و هم مایکروویو را پوشش می‌دهند؛ لازم به ذکر است که اشعه مایکروویو برای برخی حبوبات یا آفت خرما مورد استفاده قرار می‌گیرد.مقیاس طرح توسعه کاربرد پرتوها در سراسر کشور، بسیار بزرگ است و سال نخست نمی‌توانستیم همه این گستره را پوشش دهیم؛ نکته حائز اهمیت این است که طرح مورد نظر وارد فرآیند کسب‌و‌کار وزندگی مردم شود، زیرااکنون از130میلیون تن محصولات کشاورزی تولید شده در کشور حدود 30درصد تبدیل به ضایعات می‌شود که با استفاده از پرتوها می‌توان مانع این ضرر هنگفت و هدر‌رفت میزان فراوان مواد غذایی شد.
در سال‌های اخیر موضوع امنیت غذایی و ارتقای کیفیت محصولات کشاورزی مورد توجه قرار گرفته و بررسی‌ها نشان می‌دهد؛ سازمان انرژی اتمی ایران در این زمینه گام‌های مهمی برداشته و توسعه کاربرد پرتوها را همسو با سایر کشور در دستور کار خود قرار داده است؛ درباره اقدامات این سازمان توضیح دهید.
استفاده از فناوری هسته‌ای در حوزه‌ها و عرصه‌های مختلف زندگی مردم کشور همواره سرلوحه انجام امور در دولت سیزدهم محسوب می‌شود و یکی از گام‌های اساسی در سازمان انرژی اتمی ایران، توسعه کاربرد پرتوها برای ارتقای امنیت غذایی و کیفیت محصولات کشاورزی است این مسأله از سال 1400 با جدیت بیشتری دنبال شد و با مطالعات تخصصی توانستیم کشور را به 12 قطب تقسیم‌بندی کنیم.در این مدت سامانه‌های پرتودهی محصولات مختلف کشاورزی توسط متخصصان کشور و دانش‌بنیان‌ها طراحی و ساخته شده و بستر مناسبی برای ساخت مراکز پرتودهی در قطب‌های تعیین‌شده، فراهم شده‌است. تاکنون سه مرکز پرتودهی محصولات کشاورزی مورد بهره‌برداری قرار گرفته و تا پایان سال با نصب تجهیزات، شاهد بهره‌برداری از 9 مرکز دیگر خواهیم بود.متناسب با شعار امسال که رهبر معظم انقلاب تعیین فرمودند؛ بستر لازم برای مشارکت بخش خصوصی در زمینه توسعه کاربرد پرتوها را فراهم کرده‌ایم، زیرا پرتودهی محصولات کشاورزی سهم قابل ملاحظه‌ای در ارتقای تولید در این عرصه داشته و خواهد داشت.خوشبختانه با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته و شرایطی که فراهم‌شده بخش خصوصی وارد این عرصه شده‌است به‌طوری‌که سامانه‌های پرتودهی با کمک سازمان انرژی اتمی ایران و نیز مشارکت بخش خصوصی در حال ساخت و راه‌اندازی است و به مرور تمامی ۱۲ سامانه طراحی‌شده، ساخته و راه‌اندازی می‌شود.این سامانه‌ها در زمینه پرتودهی انواع غلات و نیز ارتقای تولید محصولات اولویت‌دار مانند سیب‌زمینی بسیار کاربردی و مهم هستند. بر‌اساس بررسی‌های انجام‌شده اولویت وزارت جهاد کشاورزی، آفت‌زدایی از محصول سیب‌زمینی است و متخصصان سازمان انرژی اتمی ایران نیز بر‌اساس نیازسنجی انجام شده؛ سامانه پرتودهی را برای تحقق این هدف، تطبیق داده‌اند. این سامانه‌ها هم اشعه گاما و هم مایکروویو را پوشش می‌دهند؛ لازم به ذکر است که اشعه مایکروویو برای برخی حبوبات یا آفت خرما مورد استفاده قرار می‌گیرد.مقیاس طرح توسعه کاربرد پرتوها در سراسر کشور، بسیار بزرگ است و سال نخست نمی‌توانستیم همه این گستره را پوشش دهیم؛ نکته حائز اهمیت این است که طرح مورد نظر وارد فرآیند کسب‌و‌کار وزندگی مردم شود، زیرااکنون از130میلیون تن محصولات کشاورزی تولید شده در کشور حدود 30درصد تبدیل به ضایعات می‌شود که با استفاده از پرتوها می‌توان مانع این ضرر هنگفت و هدر‌رفت میزان فراوان مواد غذایی شد.
