چت و اسکرین، ادله اثبات ادعاست؟
متن چت می‌تواند در دادگاه به عنوان ادله اثبات ادعا مورد استناد قرار بگیرد؟ این پرسشی است که برای خیلی از کاربران شبکه‌های اجتماعی مطرح است.
برخلاف تصوری که برخی مردم دارند که متن گفت‌وگو در شبکه‌های اجتماعی را جزو دلایل قابل استناد به شمار نمی‌آورند، قانون، «ادله الکترونیک» را به رسمیت شناخته است؛ بنابراین اگر کسی شما را در این شبکه‌ها مورد سوء‌استفاده قرار داده و جرمی واقع شده باشد، باید بدانید تمام این محتوا‌ها در دادگاه به‌عنوان دلیل از شما و علیه شخص تهدیدکننده پذیرفته خواهند شد. در این مورد ماده ۱۲ قانون تجارت الکترونیکی چنین می‌گوید: «اسناد و ادله اثبات دعوی ممکن است به‌صورت «داده‌پیام» بوده و در‌هیچ محکمه یا اداره دولتی نمی‌توان بر اساس قواعد ادله موجود، ارزش اثباتی «داده‌پیام»را صرفا به دلیل شکل و قالب آن رد کرد.»
اما مهم‌ترین نکته دراین مورد این است که پذیرش ادله الکترونیکی ازسوی دادگاه با روش‌های قانونی و توسط کارشناسان خبره در حوزه فضای مجازی (تایید کارشناسان پلیس فضای مجازی)موردپذیرش قرار می‌گیرد وگرنه ممکن است دادگاه آن دلایل را از فرد نپذیرد.در مورد استفاده ازاسکرین‌شات هم یک شرط وجود دارد؛ماده ۶۵۵ قانون آیین‌دادرسی کیفری، صورت الکترونیکی یا محتوای الکترونیکی را به‌شرط رعایت سازوکارهای امنیتی،همانند سند ونوشته مکتوب قابل استناد دانسته و درتبصره ۱مقرر کرده است که هیچ‌گاه نمی‌توان صرفا به‌لحاظ شکل یا نحوه تبادل اطلاعات الکترونیکی، ازاعتباربخشیدن به محتوا وآثار قانونی آن خودداری کرد. بنابراین، در صورتی که مرجع قابل اعتمادی مانند پلیس فتا،اصالت اسکرین‌شات ارائه‌شده از سوی اصحاب دعواراتأیید کند یا به طریق دیگری، اصالت وساختگی‌نبودن اسکرین‌شاتِ مورداستناد برای قاضی احراز شود،می‌تواند برمبنای آن قضاوت کندامااگردرباره اصالت اسکرین‌شات تردید جدی باشد و احتمال برود که ازطریق نرم‌افزارهایی مانند فتوشاپ ساخته شده است،دیگر قابلیت استناد نخواهدداشت.
اما مهم‌ترین نکته دراین مورد این است که پذیرش ادله الکترونیکی ازسوی دادگاه با روش‌های قانونی و توسط کارشناسان خبره در حوزه فضای مجازی (تایید کارشناسان پلیس فضای مجازی)موردپذیرش قرار می‌گیرد وگرنه ممکن است دادگاه آن دلایل را از فرد نپذیرد.در مورد استفاده ازاسکرین‌شات هم یک شرط وجود دارد؛ماده ۶۵۵ قانون آیین‌دادرسی کیفری، صورت الکترونیکی یا محتوای الکترونیکی را به‌شرط رعایت سازوکارهای امنیتی،همانند سند ونوشته مکتوب قابل استناد دانسته و درتبصره ۱مقرر کرده است که هیچ‌گاه نمی‌توان صرفا به‌لحاظ شکل یا نحوه تبادل اطلاعات الکترونیکی، ازاعتباربخشیدن به محتوا وآثار قانونی آن خودداری کرد. بنابراین، در صورتی که مرجع قابل اعتمادی مانند پلیس فتا،اصالت اسکرین‌شات ارائه‌شده از سوی اصحاب دعواراتأیید کند یا به طریق دیگری، اصالت وساختگی‌نبودن اسکرین‌شاتِ مورداستناد برای قاضی احراز شود،می‌تواند برمبنای آن قضاوت کندامااگردرباره اصالت اسکرین‌شات تردید جدی باشد و احتمال برود که ازطریق نرم‌افزارهایی مانند فتوشاپ ساخته شده است،دیگر قابلیت استناد نخواهدداشت.
