شجاعی که طی سال‌های اخیر تلاش بسیاری برای توسعه ژانر ادبیات آیینی تاریخی کرده و در کنار آثار خود تلاش زیادی در تربیت نویسندگان جوان برای حضور در این عرصه داشته است، در این کتاب سعی کرده تا در مقام تئوری بایدها و نبایدهای این گونه ادبیات را کشف و ارائه کند و برهمین اساس درمقدمه این کتاب عنوان می‌کند:ادبیات بر دو شکل گسترش پیدامی‌کند: بر مبنای تخیل صرف یا تخیل بر مبنای واقعیت. رمان تاریخی و ادبیات آیینی در قالب دوم یعنی تخیل بر مبنای واقعیت جای می‌گیرند، با این تفاوت که در رمان آیینی الزامی به پایبندی به همه وجوه تاریخ وجود ندارد.کتاب درپنج فصل تدوین شده است.در فصل نخست اهمیت منابع مطالعاتی برای خلق رمان آیینی و درفصل دوم ادبیات آیینی در مقام تالیف از منظر درون‌دینی مورد توجه نویسنده قرار گرفته است.این موضوع در فصل سوم ازمنظر برون‌دینی بررسی شده.چهارمین فصل کتاب به موضوع ادبیات آیینی درمقام مؤلف توجه نشان داده و در نهایت نیز موضوع خلاقیت در ادبیات آیینی در فصلی مجزا مورد توجه و بررسی قرار گرفته است.جان کلام شجاعی در این اثر بیان وجوه دراماتیک و ادبی رمان آیینی است و تمییز قائل‌شدن میان ادبیات و بازنویسی و تاریخ‌نویسی.شجاعی سعی کرده تا نشان دهد ادبیات آیینی نیز مانند سایر وجوه و گونه‌های ادبی قواعدی مشخص و منحصربه‌فرد برای ایجادشدن دارد و نمی‌توان با تمسک‌جستن به متون تاریخی و روایت صرف آنها ولو به زبانی ادبی و حتی شاعرانه و عوام‌پسند به خلق داستان و ادبیات آیینی دست پیدا کرد.این کتاب در نهایت و به اعتقاد مؤلف در فضایی که برخی ادبیات آیینی را ادبیاتی بدون مانیفست و حتی کماکان خلق نشده و ساختار و شکل‌نیافته می‌بینند و آن را آماج انواع نقدها و هجمه قرار می‌دهند، سعی کرده تا این نوع از شیوه خلق ادبی را تعریف و ساختارهای درون‌و‌برون‌ساز آن را در نسبت با ساختار کلاسیک ادبیات مدون و تبیین کند.