انتخابات و تبلیغات در رسانه‌ملی

انتخابات و تبلیغات در رسانه‌ملی

ساختار رسانه‌ای چون رسانه‌ملی در جامعه ما متأثر از قانون اساسی، ساختاری انحصاری است. همین نکته، انتظارات از این رسانه برای نزدیکی هرچه بیشتر به مفهوم «ملی» و دیدن همه اندیشه‌ها و نگرش‌ها و افراد در جغرافیای متکثر از اقوام ایران را بیشتر می‌کند. در ایام انتخابات،به ویژه انتخابات ریاست جمهوری که کمترین نامزدها برای رسیدن به درصد بالایی از نگرش و تمایل مردم ایران به خود، حضور دارند، رسیدن به نگاه ملی و حفظ وحدت اندیشه‌ها و آحاد جامعه به دور عنوان ایران، کاری سخت و البته سترگ است.

چه باید بکنند تا بیشترین مردمان متعلق و سرشته با نام ایران، به بیشترین رضایت برسند؟ چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران که پیامد واقعه ناگهانی سقوط هلیکوپتر رئیس جمهور شهید، آیت‌ا...ابراهیم رئیسی، رخ داد؛ همه دست‌ اندرکاران در هر بعدی اعم از اداری و اجرایی، تقنینی و ...تا تبلیغی را به فشاری برای رسیدن به سریع‌ترین الگوی کار گرفتار کرد. در بعد تبلیغی، صداوسیما، سهم اصلی را داشت و همه ابزارهای رسانه‌ای امروز اعم از رسانه‌های سنتی و خبرگزاری‌ها و رسانه‌های مکتوب و همین طور شبکه‌های حاضر در فضای مجازی را به خود مشغول و معطوف کرد و هر برنامه ای که از این رسانه طراحی و به اجرا درآمد، منبع مباحث بعدی میان درگیران سایر ابزارهای تبلیغی شد و مردم علاوه بر بهره‌برداری مستقیم از برنامه‌های رسانه‌ملی، در توالی این امکان، از بازخوردها یا گفتارها و رفتارهای مکمل تولیدشده در سایر ابزارها، استفاده کردند.  طراحی مناظره‌های آشنا که در 20سال اخیر شاخصی برای ایام انتخابات ریاست جمهوری شده و چگونگی اجرای آن، برنامه اصلی بود و دیگر مناظرات تخصصی با حضور نامزدها و سپس مناظرات متنوع از نظر موضوع با حضور نمایندگان تخصصی نامزدها، متمم آن بود. مناظرات مستقیم از مناظرات شش نفره با استفاده از پرسش‌های از قبل اعلام شده از سوی کارشناسان و مردم، شکل گرفت و به صورت طبیعی، رسانه‌ملی کوشید تا از شائبه جهت دادن به پرسش و پاسخ به سمت نامزدی خاص، به دور بماند. همچنین رفتار مجری رسانه‌ملی در مناظرات مرحله دوم، متأثر ازبازخورد مثبت پرسش‌های طراحی شده وبعضا ناگهانی از سوی کارشناسان انتخابی و اکثرا از خارج رسانه‌ملی در مناظرات تخصصی فرهنگی ،سیاسی و...بود. ناگهانی بودن پرسش‌ها، نزدیکی به موضوعات حاضر در اذهان کارشناسان و سیاست‌مداران و مردم را نشان داد. این روش، توجه به مناظرات طراحی شده و به اجرا درآمده را بسیار فراتر از گذشته کرد. همچنان که طراحی حضور کارشناسان همراه نامزدها در مناظرات تخصصی و نحوه کنش و واکنش آنان به پرسش‌ها و رفتارهای بروز یافته، جذابیت و هیجان راافزایش داد.مجموعه این نوع پردازش محتوا و اجرای آن و حتی اجازه دادن مناظره و مباحثه بی‌واسطه و صریح دو نامزد مرحله دوم در انتهای مناظره نخست‌شان در این مرحله که بشدت هیجان‌ها را افزایش داد؛ در برانگیزندگی مخاطب برای مشارکت در انتخابات و ارزیابی و حلاجی کردن مباحث دیده و شنیده شده، سهم وافری داشت.این نمونه رفتار رسانه‌ای بسیارروش دقیق ومفیدی بودکه توانست اهداف تبلیغی مناظرات برای تمرکز مخاطبان و رأی‌دهندگان را محقق سازد.همچنین درروزرأی‌گیری باوجود فراوانی، پخش مستقیم حوزه‌های رأی‌گیری و روند اخذ آرا و همچنین شمارش آرا از بیشتر شبکه‌های در دسترس مردم، باز هم شمولی که از ورود تصویر نقاط مختلف کشور به صفحه تلویزیون بروز و ظهور یافـت، نکته‌ای مثبت و بی‌بدیل برای رسانه‌ملی شد. 

حسین سلطان‌محمدی - منتقد