بانک جهانی: تورم در ایران کاهشی و نرخ ارز تثبیت شد
بانک جهانی در تحلیلی از سیاست‌های پولی دولت ایران اعلام کرد این سیاست‌ها به کاهش تورم از ۵۵درصد به۴۰درصد و تثبیت نرخ ارز و پایداری ارزش ریال منجر شده است.
بانک جهانی در تحلیلی از سیاست‌های پولی بانک مرکزی ایران نوشت: با وجود یک روند تعدیل‌کننده، تورم قیمت مصرف‌کننده برای پنجمین سال متوالی در سال 1402بالای 40 درصد باقی ماند. از زمان اعلام تغییرات در یارانه نرخ ارز در ژوئن2022 وافزایش تورم متعاقب آن،تورم به‌تدریج کاهش یافت واز55.5درصد درآوریل 2023 به31درصد درمی2024 کاهش یافت.این روندبا انقباض سیاست پولی اخیر و تثبیت ارزش ریال به‌دنبال برخی پیشرفت‌های جزئی در مذاکرات با آمریکا و اخبار مربوط به لغو مسدود شدن وجوه در خارج از کشور حمایت شد.
کاهش تورم تولیدکننده به کمترین رقم طی 5 سال گذشته
تورم کل و تورم مبنا درسال1402 به ترتیب به 40.7درصد و 40.8درصد رسید. تورم بالا در درجه اول به تورم قیمت مواد غذایی نسبت داده می‌شودکه تقریبا یک‌سوم نرخ تورم کلی وبه‌دنبال آن هزینه مسکن رابه همراه دارد.تورم بالاتر به‌طورنامتناسبی بر خانوارهای کم‌درآمد تأثیر می‌گذارد، زیرا غذا و مسکن حدود 80درصد از سبد مصرفی آنها را تشکیل می‌دهد؛ البته پیشرفت جزئی در مذاکرات هسته‌ای و تلاش برای تشدید سیاست پولی به این روند کمک کرده است. در روندی مشابه، تورم قیمت تولیدکننده نیز در سال1402به 32.6درصد کاهش یافت که پایین‌ترین نرخ طی پنج سال گذشته است.
ریال وارد دوره ثبات نسبی شده است
ریال تا حدی با بازگرداندن نرخ ارز ترجیحی جدید برای کالاهای اساسی، دوره‌ای ازثبات نسبی را پشت سر گذاشته، اما بازار موازی همچنان تحت تأثیر انتظارات قرار دارد. شش ماه پس ازحذف نرخ ارز یارانه‌ای درماه می2022(که در ابتدا به دلار4200 تومانی پس از اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا درسال2018 وابسته بود)،بانک مرکزی دردسامبر2022، نرخ ثابت جدید (دلار 28500 تومانی) را برای واردات کالاهای اساسی معرفی کرد. تمایل به حفظ نرخ ارز ثابت با مداخله مستقیم در بازار، در عین حال که بازار صادرات و واردات را در سطوح پایین نگه می‌دارد، فاصله را با بازار ارز موازی (بازار آزاد) افزایش داده است. نرخ ارز بازار موازی همچنان منعکس‌کننده شرایط عرضه و تقاضا و احساسات بازار است که پس از ماه‌ها ثبات نسبی، بین ژانویه تا می 2024 در راستای افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی و انتخابات آتی آمریکا 19.3درصد افزایش یافت.
اقدامات بانک مرکزی برای مهار تورم و تثبیت اقتصاد
بانک مرکزی برای مهارتورم وتثبیت اقتصاداقدامات مختلفی راانجام داد.این اقدامات شامل محدود کردن رشد ترازنامه بانکی به محدوده 1.5تا 2.5درصد، افزایش ذخایر الزامی برای بانک‌های پرریسک وافزایش نرخ سپرده وسود بین‌بانکی است.درنتیجه رشد نقدینگی به 24.3درصد درسال1402رسید و نسبت به 31.1درصد درسال1401 کاهش یافته است.
کاهش تورم تولیدکننده به کمترین رقم طی 5 سال گذشته
تورم کل و تورم مبنا درسال1402 به ترتیب به 40.7درصد و 40.8درصد رسید. تورم بالا در درجه اول به تورم قیمت مواد غذایی نسبت داده می‌شودکه تقریبا یک‌سوم نرخ تورم کلی وبه‌دنبال آن هزینه مسکن رابه همراه دارد.تورم بالاتر به‌طورنامتناسبی بر خانوارهای کم‌درآمد تأثیر می‌گذارد، زیرا غذا و مسکن حدود 80درصد از سبد مصرفی آنها را تشکیل می‌دهد؛ البته پیشرفت جزئی در مذاکرات هسته‌ای و تلاش برای تشدید سیاست پولی به این روند کمک کرده است. در روندی مشابه، تورم قیمت تولیدکننده نیز در سال1402به 32.6درصد کاهش یافت که پایین‌ترین نرخ طی پنج سال گذشته است.
ریال وارد دوره ثبات نسبی شده است
ریال تا حدی با بازگرداندن نرخ ارز ترجیحی جدید برای کالاهای اساسی، دوره‌ای ازثبات نسبی را پشت سر گذاشته، اما بازار موازی همچنان تحت تأثیر انتظارات قرار دارد. شش ماه پس ازحذف نرخ ارز یارانه‌ای درماه می2022(که در ابتدا به دلار4200 تومانی پس از اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا درسال2018 وابسته بود)،بانک مرکزی دردسامبر2022، نرخ ثابت جدید (دلار 28500 تومانی) را برای واردات کالاهای اساسی معرفی کرد. تمایل به حفظ نرخ ارز ثابت با مداخله مستقیم در بازار، در عین حال که بازار صادرات و واردات را در سطوح پایین نگه می‌دارد، فاصله را با بازار ارز موازی (بازار آزاد) افزایش داده است. نرخ ارز بازار موازی همچنان منعکس‌کننده شرایط عرضه و تقاضا و احساسات بازار است که پس از ماه‌ها ثبات نسبی، بین ژانویه تا می 2024 در راستای افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی و انتخابات آتی آمریکا 19.3درصد افزایش یافت.
اقدامات بانک مرکزی برای مهار تورم و تثبیت اقتصاد
بانک مرکزی برای مهارتورم وتثبیت اقتصاداقدامات مختلفی راانجام داد.این اقدامات شامل محدود کردن رشد ترازنامه بانکی به محدوده 1.5تا 2.5درصد، افزایش ذخایر الزامی برای بانک‌های پرریسک وافزایش نرخ سپرده وسود بین‌بانکی است.درنتیجه رشد نقدینگی به 24.3درصد درسال1402رسید و نسبت به 31.1درصد درسال1401 کاهش یافته است.
