تا زمان نگارش این گزارش حدود سه میلیون نفر ثبت‌نام کرده‌اند و مبلغی به اندازه ۷۰۰ هزار میلیارد تومان در بانک‌ها تا این لحظه بلوکه شده‌ است. همین گزاره نشان می‌دهد تقاضای خرید خودرو در کشور انباشته شده و با توجه به توقف آزادسازی واردات خودرو در سال‌های گذشته، انحصاری بودن عرضه و کمبود تولید ماحصل تصمیمات برای دو خودروساز بزرگ در کشور بوده است.شاید خیلی عجیب به نظر برسد اما با میزان پولی که برای خودروهای ایرانی بلوکه شده می‌توان بخشی از کارخانه بنز را خریداری کرد. حالا پرسش اصلی اینجاست که آیا مردم برای کیفیت خودرو اقدام به ثبت‌نام کرده‌اند و واقعا این خودروها ارزشمند هستند. پاسخ آن خیلی پیچیده نیست و اغلب تقاضای افراد به دلیل اختلاف قیمت این محصولات از در کارخانه با بازار آزاد است. از سال 96 که بازار خودرو به هم ریخت و از سال 99 که سیستم قرعه‌کشی وارد عرضه خودروسازی شد تقریبا هر روز شاهد کورتر شدن گره حل مشکلات این صنعت هستیم.از طرف دیگر پر واضح است که خودروسازان قصد دارند با تغییر روش‌های توزیع از جمله ثبت‌نام در قرعه‌کشی سامانه یکپارچه عرضه خودرو و عرضه مستقیم، سرپوشی بر کاهش شدید عرضه نسبت به تقاضا و افزایش قیمت محصولات خود بگذارند.
   
فاصله زیاد خودروی بازار آزاد با کارخانه 
هم اکنون قیمت کارخانه تارا اتوماتیک 690 میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 239 میلیون تومان بیشتر یعنی 929 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 35 درصد سود خواهند کرد.از طرف دیگر قیمت کارخانه تارا دستی 587 میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 176 میلیون تومان بیشتر یعنی 763 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 30 درصد سود خواهند کرد. قیمت کارخانه سورن پلاس 470 میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 128میلیون تومان بیشتر یعنی598میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 27درصد سود خواهند کرد. قیمت کارخانه رانا پلاس 462 میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 143میلیون تومان بیشتر یعنی 605 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 31 درصد سود خواهند کرد. قیمت پژو 207باموتور tu3 کارخانه‌ای 459 میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 149 میلیون تومان بیشتر یعنی 608 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 31 درصد سود خواهند کرد. قیمت پژو207 باموتور tu5 کارخانه‌ای 472میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 214 میلیون تومان بیشتر یعنی 686 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 45 درصد سود خواهند کرد.قیمت هایما S5 کارخانه یک میلیارد و 171میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 304 میلیون تومان بیشتر یعنی یک میلیارد و 475 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 26 درصد سود خواهند کرد. قیمت هایما X5 کارخانه یک میلیارد و 547 میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن‌ 203 میلیون تومان بیشتر یعنی یک میلیارد و 750 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 13درصد سود خواهند کرد. قیمت هایما S7 پلاس کارخانه یک میلیارد و 191میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن 409 میلیون تومان بیشتر یعنی یک میلیارد و 600 میلیون تومان است به همین دلیل خریداران اگر بخواهند آن را در بازار آزاد به فروش برسانند 35 درصد سود خواهند کرد.

خودروسازان به دنبال آزادسازی قیمت
خودروسازان معتقدند یکی از دلایل بالا بودن تقاضا برای خرید خودرو قیمت‌گذاری دستوری است. خودروسازان پیشتر پیشنهاد داده بودند 5 درصد پایین‌تر نرخ حاشیه بازار محصولات‌شان را عرضه کنند تا تقاضا متعادل شود اما باید این نکته را در نظر داشت که تولید و توزیع خودروسازان در یک فضای انحصاری قرار دارد. نکته قابل توجه دیگر اینجاست که اگر مجوز افزایش قیمت به آنها داده نشود میزان عرضه را کاهش می‌دهند و اگر این مجوز صادر شود دست برخی افراد ازخرید دور می‌شود. بسیاری از کارشناسان قوانین مربوط به تنظیم بازار خودرو را بی‌تاثیر می‌دانند و معتقدند باید اصلاح شود.بررسی واردات خودرو هم نشان می‌دهد تعداد خودروهای  وارد شده چنگی به دل نمی‌زند و نتوانسته مانع رشد قیمت‌ها شود. حالا پرسش اینجاست که اگر خودروهای وارداتی بدون تعرفه وارد شوند آیا خودروسازان توان رقابت با آنها را دارند و دوباره به دنبال افزایش قیمت محصولات‌شان می‌روند؟

امین محمودی - گروه اقتصاد