جالب این‌که همین دو فیلم کودک «سفر پرماجرا» و «شهر گربه‌ها» هم در اواخر مرداد و نیمه شهریور به جدول اکران اضافه شدند. تعداد فیلم‌های کمدی که در تابستان به فاصله کمی از یکدیگر روی پرده رفتند تا به قول خودشان بازار خنده مخاطبان را گرم کنند، حداقل شش فیلم بود که این به نسبت تعداد کل فیلم‌هایی که تابه‌حال و حتی فصل بهار روی پرده رفته، زیاد است. جالب این‌که بخشی از این شش فیلم کمدی در اواخر فصل تابستان بدون در نظر گرفتن ظرفیت گیشه اضافه شدند. وقتی فیلم‌های کمدی در بازه زمانی کم با هم روی پرده بروند، ازطرفی اجازه دیده‌شدن دیگر فیلم‌های هم‌ژانر خود را نمی‌دهند و از طرف دیگر فروش‌شان کاهش پیدا می‌کند. 
   
فروش پایین کمدی‌های نازل
اما نکته مهم به کیفیت نازل فیلم‌های روی پرده مربوط می‌شود که این موضوع کاهش فروش و مخاطب را در گیشه رقم زده است. به عبارتی، با این‌که مجموع فروش فیلم‌های کمدی در فصل تابستان بیش از 335 میلیارد بوده، اما هیچ‌کدام از فیلم‌های جدید مانند «پول و پارتی»، «مفت‌بر»، «قیف»، «شه‌سوار» و... نتوانستند رکورد فروش و مخاطبان «تمساح خونی» را در پایان فصل بهار که به بیش از 136 میلیارد رسیده بود، جابه‌جا کنند؛ یعنی درست است که سهم فیلم‌های کمدی از گیشه تابستان به بیش از 335 میلیارد می‌رسد، اما حداقل 8 فیلم از11فیلم کمدی روی پرده نتوانستند فروشی بیش از100میلیارد تومان داشته باشند. این فروش کم حاکی از کاهش کیفیت فیلم‌های کمدی و ساختن به امید خنده‌گرفتن از مخاطبان به هر قیمتی است؛ فیلم‌هایی که نه فیلمنامه دارند و نه منطق روایی درست و فقط به خنده‌هایی نازل وسطحی تبدیل شده‌اند که بیشترشان یادآور فیلمفارسی‌های قبل از انقلاب است. با این‌که سه فیلم اول جدول فروش تابستان کمدی بودند، اما این ذائقه سینمایی می‌تواند مورد توجه فیلمسازان و مسئولان سینمایی قرار گیرد که در انتخاب داستان و روایت کمدی دقت نظر بیشتری به خرج دهند تا سینمای کمدی ایران تنها به‌دلیل اهداف تجاری با داستان‌های لاغر رو به اضمحلال نرود. 
   
افزایش دوبرابری مخاطبان تابستان 
فروش کل تابستان امسال از ابتدای تیر تا پایان شهریور 404 میلیارد و 153میلیون و 904 هزار و 650 تومان بوده که این آمار در مقایسه با فصل بهار که فروش سینما بیش از 489 میلیارد تومان بوده، 85 میلیارد و 770 میلیون تومان کمتر بوده است. البته نباید فراموش کرد در این تابستان به‌دلیل ماه‌های محرم و صفر روزهای تعطیل هم بسیار بود. همچنین تعداد مخاطبانی که تابستان امسال به سینما رفتند، برابر با هفت میلیون و 351 هزار و 187 نفر بوده که این آمار در مقایسه با فصل بهار نشان از کاهش یک میلیون و 200 هزار نفری مخاطبان در فصل تابستان می‌دهد، اما اگر بخواهیم فروش و مخاطبان فصل تابستان امسال را با سال گذشته مقایسه کنیم، فروش تابستان سال گذشته 185 میلیارد و468 میلیون و 605 هزار و 595 تومان بود که این میزان فروش در مقایسه با تابستان امسال 218 میلیارد و 685 میلیون و 299 هزار تومان بیشتر بوده است. همچنین مقدار کل مخاطبان تابستان امسال در مقایسه با فصل تابستان بیش از چهار میلیون و 131 هزار تومان بیشتر بوده و دوبرابر شده است. 
   
پرفروش‌های فصل تابستان
پرفروش‌ترین فیلم‌های گیشه فصل تابستان کمدی بودند و همچنان اقبال مخاطبان از فیلم‌های کمدی به نسبت فیلم‌هایی که فضایی جدی دارند، بیشتر است. «تگزاس 3» به کارگردانی سیدمسعود اطیابی با فروش بیش از 136 میلیارد و 937 میلیون تومانی و میزان مخاطبان بیش از دو میلیون و 522 هزار نفر در صدر جدول فروش و مخاطبان تابستان قرارداشت. پس از آن فیلم «پول و پارتی» به کارگردانی سعید سهیلی با فروش بیش از 77 میلیارد و 181 میلیون تومان و تعداد مخاطبان بیش از یک میلیون و 426 هزار نفر در جایگاه دوم جدول فروش و اکران قرار گرفته است. سومین فیلم جدول فروش تابستان امسال «خجالت نکش» به نویسندگی و کارگردانی رضا مقصودی با فروش بیش از 59 میلیارد و 913 میلیون تومانی است. علاوه بر این، بیش از یک میلیون و 124 هزار نفر نیز بلیت این فیلم را برای تماشا در سینما خریدند؛ بنابراین تا اینجای کار سه فیلم اول جدول فروش تابستان، کمدی بودند و این امر نشان می‌دهد که رغبت مخاطبان همچنان برای تماشای فیلم‌های کمدی و مفرح بالاست. فیلم بعدی که باز هم کمدی است، «قیف» به کارگردانی محسن امیریوسفی با فروش بیش از 18 میلیارد و 117 میلیون تومان و میزان مخاطب بیش از 309 هزار نفر است. فیلم پنجم جدول فروش «مست عشق» به کارگردانی حسن فتحی با فروش بیش از 16 میلیارد و 95 میلیون تومان و مخاطبان 267 هزار و 907 نفر است. «یادگار جنوب» با فروش بیش از 12 میلیارد و 258 میلیون و 739 هزار تومان و مقدار مخاطب بیش از 198 هزار نفر نیز فیلم ششم جدول فروش است. این دو فیلم آخر از جمله فیلم‌های جدی فصل بهار و تابستان هستند که فروش‌شان خوب و قابل توجه بوده است. فیلم‌های بعدی جدول فروش تابستان به‌ترتیب فروش و مخاطب «مفت‌بر» به کارگردانی عادل تبریزی، «ملاقات با جادوگر» به کارگردانی حمید بهرامیان، «تمساح خونی» به کارگردانی جواد عزتی، «سال گربه» به کارگردانی مصطفی تقی‌زاده، «قلب رقه» به کارگردانی خیرا... تقیانی‌پور، «ساعت 6 صبح» به کارگردانی مهران مدیری، «شهر گربه‌ها» به کارگردانی سیدجواد هاشمی، «در آغوش درخت» به کارگردانی بابک خواجه‌پاشا، «شه‌سوار» به کارگردانی حسین نمازی و... بوده است. 
   
«تگزاس 3» رکورد فروش و مخاطب تابستان «فسیل» را شکست
مقدار فروش فیلم «تگزاس 3» به‌عنوان پرفروش‌ترین فیلم فصل تابستان با «فسیل» به‌عنوان فیلم پرفروش تابستان سال گذشته که بیش از 73 میلیارد و 47 میلیون تومان بوده، نشان می‌دهد که میزان فروش تگزاس در تابستان امسال نسبت به فسیل که هر دو فیلم هم کمدی هستند از 63 میلیارد تومان بیشتر بوده است؛ بنابراین بالاخره یک فیلم توانست رکورد فروش و مخاطبان فیلم فسیل را در تابستان بشکند، چراکه میزان مخاطبان تگزاس در تابستان نسبت به فسیل در همین بازه زمانی 750 هزار نفر بیشتر بوده است. 
   
ناکام‌های گیشه تابستان
در میان فیلم‌هایی که در تابستان اکران شدند، با تعدادی از آثار بخت یار نبود و نتوانستند به فروش لازم در گیشه دست یابند و مخاطبان را با خود همراه کنند؛ یکی از این فیلم‌ها که همچنان در قعر جدول فروش قرار گرفته اکشن رزمی «تاوان» به کارگردانی رامین سهراب است که در فصل تابستان فقط شش میلیون و 360 هزار تومان فروش کرده و تنها 131 نفر ترجیح دادند که این فیلم را ببینند. فیلم بعدی «نیلگون» به کارگردانی حسین سهیلی‌زاده است که فقط 100 میلیون تومان بیشتر از تاوان فروش کرده و 122 نفر بلیت این فیلم را خریده‌اند. فیلم بعدی «لختگی» به کارگردانی کاوه دهقانپور است که البته این فیلم از 28 شهریور اکران خود را آغاز کرده و احتمال می‌رود که فروش و مخاطبانش در روزهای آینده بیشتر شود و به رتبه‌های بالای جدول صعود کند. این فیلم فعلا 35 میلیون و 500 هزار تومان فروش کرده و 453 نفر آن را دیده‌اند. فیلم بعدی هم فیلم کودک «نوروز» است که 64 میلیون تومان فروش داشته و هزار نفر از مخاطبان آن را تماشا کرده‌اند. 
   
مقایسه مقدار فروش و مخاطبان شش‌ماهه نخست 1403 با 1402
فروش و مخاطبان سینما در شش‌ماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داشته است؛ به‌طوری که مقدار فروش شش‌ماهه نخست امسال برابر با 902 میلیارد و 69 میلیون و 967 هزار و 400 تومان و تعداد مخاطبانی که دوست داشتند فیلم‌ها را روی پرده سینما ببینند، 16 میلیون و 19 هزار و 326 نفر بوده است. این آماردرمقایسه با فروش کل که درشش‌ماهه نخست سال 1402 رقم خورد، برابر با 458 میلیارد و 711میلیون و301 هزارو570 تومان بوده است. همچنین تعداد مخاطبانی که در کل شش‌ماهه نخست سال گذشته به سینما رفتند، بیش از 10 میلیون و 685 میلیون نفر بوده است؛ بنابراین در متر و معیار مقایسه عددی، فروش سینما در مقایسه با پارسال بیش از 444 میلیارد و تعداد مخاطبان نزدیک به شش میلیون نفر افزایش یافته است. 

مقایسه فروش و مخاطبان شش ماه نخست 3041 با 2041

میزان فروش کل               میزان کل مخاطبان
 شش ماه نخست 1402     458میلیارد و 711میلیون و 103هزارو075 تومان     01 میلیون و 586 هزار و 634 نفر
شش ماه نخست 1403      209 میلیارد و 906 میلیون و 769 هزارو004 تومان    16میلیون و 19هزار و 326 نفر

مقایسه فروش و مخاطبان بهار و تابستان 1403

میزان فروش کل                                                               میزان کل مخاطبان
بهار   489 میلیارد و 924 میلیون و 620 هزار و 250 تومان         8 میلیون و 552 هزار و 64 نفر
تابستان  404 میلیارد و 153 میلیون و 904 هزار و 650 تومان     7 میلیون و 351 هزار و 187 نفر
                                                       
نسرین بختیاری - گروه فرهنگ و هنر