روایت خانواده ایرانی از تاریخ معاصر

روایت خانواده ایرانی از تاریخ معاصر

«در چشم باد» را می‌توان یک مجموعه تاریخی حماسی دانست که جزو آثار ماندگار تلویزیون است. مجموعه‌ای به نویسندگی و کارگردانی مسعود جعفری جوزانی که اواخر دهه 80 از شبکه یک پخش شد و داستان و ماجراهای این مجموعه درباره خانواده‌ای بود که از سال 1300تا1360 روایت می‌شد. علاوه بر داستان و وقایعی که در این سریال روایت شد و بخشی از تاریخ معاصر این کشور بود، حتی نام خانوادگی آنها نیز ایرانی بود.

بیژن ایرانی، قهرمان اصلی سریال بود و مخاطب داستان، زندگی او را از کودکی تا میانسالی به تماشا می‌نشست، زندگی‌ای که با وقایع مهم تاریخی همراه بود و بیژن را در بحبوحه تاریخ دچار دگرگونی می‌کرد. کارگردان در این سریال توانسته بود فضاسازی خوب و مناسبی داشته باشد. از خانه پدری بیژن گرفته تا شهر و جنگ و انقلاب و هر فضایی که متناسب با داستان این مجموعه بود، به‌خوبی ترسیم شده بود. کارگردان به تمام جزئیات اتفاقات با ‌دقت نظر کرده بود. از مراسم مختلف رسمی خانواده‌های ایرانی گرفته تا شخصیت‌پردازی‌ها و ترسیم روابط خانوادگی. می‌توان گفت حتی یک مخاطب خارجی هم که هیچ‌گونه شناختی از ایران و فرهنگ و تاریخ آن نداشته، می‌توانسته با تماشای هر سه‌فاز این سریال با فرهنگ و خانواده ایرانی آشنا شود. گرچه عده‌ای از منتقدان معتقد هستند که این مجموعه نقاط‌ضعفی هم داشته، اما در‌نهایت «در چشم باد» را می‌توان در‌زمره آثار موفق و ماندگار تلویزیون دانست. فیلم‌نامه و متن این مجموعه به‌گونه‌ای طراحی شده بود که در هر قسمت اتفاقاتی رخ می‌داد که بیننده را به تماشای قسمت‌های بعدی ترغیب می‌کرد. اگرچه از نویسنده و کارگردانی چون جوزانی این‌کار بعید نبود. چون او در کارنامه خود آثار ماندگاری را در سینما ثبت کرده است. هنوز هم فیلم «شیر سنگی» او را می‌توان جزو بهترین فیلم‌های تاریخ سینما دانست. جوزانی چند‌سال از زندگی‌اش را صرف ساخت این مجموعه کرد و در نهایت اثری خلق کرد که هم‌چنان در بازپخش هم مخاطب را با خود همراه می‌کند.در کنار متن، فیلمنامه و شخصیت‌پردازی، او از حضور چهره‌های بنام و سرشناسی در این سریال استفاده کرد. از جمله: پارسا پیروزفر که نقش بیژن را در جوانی و میانسالی بازی کرد، گرفته تا سعید نیکپور، اکبر عبدی، فخرالدین صدیق‌شریف، فریبا متخصص و زنده‌یاد ماه‌چهره خلیلی و یک بازیگر تاجیکستانی به‌نام ستاره صفرآوه که نقش لیلی را در این سریال ایفا کرد. 
درنهایت می‌توان گفت«در چشم باد» داستانی دارد که از دوران قیام جنگل و مبارزات میرزا کوچک‌خان جنگلی آغاز می‌شود و تا زمان حکومت پهلوی دوم و بعد از انقلاب و جنگ تحمیلی ادامه می‌یابد. جوزانی توانسته در حاشیه روایت داستانی پر‌فراز و نشیب، بخش گسترده‌ای از تاریخ سیاسی و اجتماعی معاصر را زیر ذره‌بین ببرد و اتفاقات مهم تاریخی را برای مخاطب روایت کند. همچنین شخصیت‌های سریال نمونه‌هایی از تیپ‌های مختلفی هستند که در آن دوره تاریخی تأثیرگذار بوده‌اند و در شکل‌گیری جامعه معاصر نقش داشته‌اند. بنابراین اگر تمایل دارید که بار دیگر به تماشای این سریال بنشینید، می‌توانید هر شب از آی‌فیلم2 آن‌ را دنبال کنید.

صدف تهرانی - گروه رسانه