چندخط برای «گرسنگیکشیده» بهقلم دان دلیلو و ترجمه سعدی گلبیانی
روایت در خدمت ایده داستان
جایی خوانده بودم که میلان کوندرا، نویسنده اهل چک میگویدکه امر غیرعقلانی رامقابل امر عقلانی قرار نمیدهد و این تقابل برایش معنای خاصی ندارد.چون ماعقلانی هستیم تا امر غیرعقلانی رادراختیاربگیریم.ما غیرعقلانی هستیم تاتخیل رابیدارکنیم وتخیل برای فهمیدن بهتر جهان است. بهواقع آنچه در داستان میسر میشود و امری زیباییشناسانه است،همین فرصت اتصال عقلانیت و تخیل است که البته کارآسانی نیست.
به گفته کافکا نباید سادهلوحانه از واقعیت تقلید کرد. باید آزاد بود و جهان خودآیینی ابداع کرد. دان دلیلو همین کاررامیکند. او اصرار بر خلق جهانی آغشته به وهم و خیال دارد تا جهانی که بازتابی از واقعیت باشد.دلیلو باهمین شگردبه لحنی منحصر بهفرددر داستانهایش میرسد. لحنی که مخاطب را وادار میکند تا به تماشا و تعقیب شخصیتها در موقعیتهایی درزمان حال واکنون بپردازند. شخصیتهای مجموعه داستان «گرسنگیکشیده» باهوشمندی، نسبت به خودغریب وبیگانهاند واین مسأله علت کنشهای متفاوت آنها در موقعیتها و شرایط خاص است.هنردلیلو آنجاست که کاراکترهاروی مرزمیان خیال وواقعیت درحالیدرحرکت هستندکه درماندگی،عجزو اضطرابشان تا سطح واقعیتی غیرقابل انکار برای مخاطب بالا میآید وخواننده با راوی موهومی که شناختی خیالی از پیرامون و آدمهای اطرافش دارد، همراه میشود. واقعیت در داستانهای دلیلو شاید همان کیفیت احساسات باشد؛ احساساتی که به اندازه چشیدن یک مزه،بوییدن یک بو یاتماشای تصویری گذرابرانگیخته وبه همان اندازه بازپس گرفته میشود.آدمهای داستانهای دلیلو مجموعهای از پیچیدگیهای ذهنی وروانی هستندبا یکسری کنشهای وسواسگونه وامراض قابل تشخیص امادرعین حال این آدمهابدونهیچ بیرونزدگی شبیه همه آدمهای عادیای هستند که در دنیای معاصر با آنها مواجه هستیم. استفاده این نویسنده آمریکایی از تکنیک سبک نگارش برای روایت در خدمت ایده داستانهاست که این ویژگی در کمتر نویسندهای بارز است.دلیلو غالبا کاراکترها را در مقابل مدرنیته و تکنولوژی خلع سلاح میکند. انسان امروزی که باید در مقابل دستیابی به دستاوردهای جهان مدرن، محدودیتها و بعضا آسیبهای ناشی از آن را بپذیرد. «گرسنگیکشیده» در سال ۲۰۱۲ توانست به فهرست نهایی جایزه پن فاکنر راه یابد و تحسین بسیاری از منتقدان ادبی را به دنبال داشته باشد. دلیلو این داستانها را با ادبیات و نثری خاص روایت کرده که با ترجمه دقیق و تمیزی از سعدی گلبیانی در انتشارات چشمه به چاپ رسیده است.
سعیده اسداللهی - منتقد ادبی
سعیده اسداللهی - منتقد ادبی
تیتر خبرها




