آخرین آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد تا پایان آذرماه سال‌جاری، فقط 35هزار و صد دستگاه خودرو وارد کشورمان شده که این میزان خودرو ارزبری 747میلیون دلاری برای کشور به همراه داشته است. از سوی دیگر، مجموع آمارهای تولید خودرو در کشورمان تا پایان دی‌ماه سال‌جاری گویای آن است که 719هزار و 31 دستگاه خودرو تولید شده که نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته افتی بیش از 6درصدی داشته یا به عبارت دیگر از مجموع تولید خودروی کشورمان 48هزار و 262 خودرو کاسته شده است. این آمارهای تولید خود گویای آن است که ادعای همیشگی مسئولان شرکت‌های خودروساز داخلی مبنی بر افزایش تولید همزمان با افزایش قیمت خودرو و جلوگیری از زیان‌دهی آنها صرفا یک ادعا بوده است و خودروسازان تلاش می‌کنند تا محصولات بی‌کیفیت خود را با قیمتی بالاتر به مشتریان خود بفروشند.

از سوی دیگر مانند دو سال اخیر همچنان شاهد سنگ‌اندازی فراوانی در زمینه واردات خودرو بوده‌ایم، به‌طوری‌که از میزان 200هزار خودروی وارداتی وعده‌شده تا بهار 1402 همچنان تنها 35هزار خودرو وارد کشورمان شده است.

بررسی تخصیص ارز به واردات خودرو در قانون بودجه سال آینده نشان می‌دهد که بانک مرکزی ایران مکلف است حداقل دومیلیارد دلار برای واردات خودروی سواری نو و کارکرده (حداکثر پنج‌سال ساخت) اختصاص دهد.

 جزئیات تولید خودروسازان در سال جاری

گروه صنعتی ایران‌خودرو اخیرا اعلام کرده است که با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، به تولید روزانه بیش از 3500 دستگاه رسیده است. اما بررسی تولید این شرکت در سامانه کدال نشان می‌دهد که تولید خودرو در 10ماهه سال‌جاری نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته افتی 4/5درصدی داشته است. به‌طوری‌که طی این مدت، ایران‌خودرو بیش از 420هزار خودرو تولید کرده که این میزان 24هزار خودرو کمتر از سال گذشته است که موفق به تولید 444 هزار خودرو شده بود. نکته قابل توجه آن‌که طی این مدت تولید پژو با افتی 40درصدی نسبت به سال گذشته به 138هزار دستگاه رسیده ولی تولید سورن و دنا به ترتیب با افزایشی 50درصدی و 4درصدی به بیش از 98هزار دستگاه و حدود 74هزار دستگاه رسیده است.

بسیاری از کارشناسان، حال با بزرگ‌ترین واگذاری در صنعت خودروسازی به‌دنبال افزایش تولید خودرو در پرتیراژترین خودروساز کشور هستند.

به‌طوری‌که بد نیست بدانیم چهارشنبه ۱۷بهمن‌ماه بود که پس از کش‌وقوس‌های فراوان و طی‌شدن یک روز سخت و پرچالش برای سهامداران گروه صنعتی ایران‌خودرو، مجمع این شرکت برگزار و در حقیقت بزرگ‌ترین و مهم‌ترین واگذاری صنعتی تاریخ کشور انجام و گروه صنعتی ایران‌خودرو رسما به بخش خصوصی واگذار شد.

افت 10درصدی

از سوی دیگر شرکت سایپا نیز افتی 10درصدی را در تولید خودرو تجربه کرده، به‌طوری‌که طی این مدت این شرکت برخلاف سال گذشته که حدود 238هزار دستگاه خودرو تولید کرده بود تنها موفق به تولید 213هزار دستگاه خودرو شد.

مجموع تولید تیبا، ساینا و کوئیک در این شرکت به ۱۷۳هزار و ۵۳۲ دستگاه خودرو رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته (۱۹۵هزار و ۶۳۷) افت 3/11درصدی داشته، از سوی دیگر تولید شاهین با افت 4درصدی به ۴۰هزار و ۵۵۲ دستگاه است.

پارس‌خودرو نیز در ۱۰ماهه سال‌جاری ۸۵هزار و ۴۵۸ دستگاه خودرو تولید کرده که در مقایسه با ۸۵هزار و ۹۱ دستگاهی که در ۱۰ماهه پارسال تولید کرده بود بیانگر ثبات تولید در این شرکت است؛ درواقع این شرکت امسال تنها ۳۶۷ دستگاه معادل 4/0درصد بیشتر خودرو تولید کرده است.

کارشناسان خودرویی معتقدند که اصلی‌ترین دلایل کاهش تولید خودرو در سال‌جاری به قطعی برق در نیمه نخست سال و محدودیت‌های تأمین گاز و برق در نیمه دوم سال، رشد بدهی خودروسازان به فعالان صنعت قطعه، تغییر مسیر تأمین ارز، عدم تامین قطعات مورد نیاز خطوط تولید و البته خروج برخی از خودروهای زیان‌ده همچون پژو پرشیا از خط تولید برمی‌گردد.

 قولی که عملی نشد

مجتبی یوسفی، نماینده مجلس، در گفت‌وگویی با خبرنگار ما درباره وضعیت تولید خودروسازان اظهار داشت: خودروسازان داخلی اعلام کرده بودند که با به‌روزرسانی قیمت خودرو، میزان تولید آنها افزایش خواهد یافت؛ اما آمارها نشان می‌دهد که این مساله محقق نشده است.

وی افزود: در شرایط کنونی، وزارت صمت باید نظارت خود را بر روند تولید خودروسازان افزایش دهد. همچنین، لازم است در این وزارتخانه دستورالعملی تعیین شود که تولید بر اساس میزان تقاضا انجام شود. به عبارت دیگر، باید حداقل تعداد تولید مشخص شود تا دولت بتواند نظارت مؤثری داشته باشد.

یوسفی با تاکید بر این‌که خودروسازان اعلام کرده بودند در زیان‌دهی قرار دارند، گفت: انتظار می‌رفت با افزایش قیمتی که خودروسازان درخواست کرده بودند و موافقت شده بود رشد تولید انجام می‌شد اما این اتفاق نیفتاد. ادامه این روند باعث افزایش قیمت خودرو خواهد شد. 

زینب صفری - گروه اقتصاد