بایستههای تحقق شعار سال در عرصه فرهنگ
رهبر انقلاب اسلامی، سال جدید را سال سرمایهگذاری برای تولید نام گذاری کردند. معمولا در نگاه ابتدایی، توجهها به عرصه صنعت و فناوری معطوف میشود ولی باید عنایت داشت که یکی از عرصههای جدی تحقق این شعار مهم، مقوله فرهنگ است که به تعبیر رهبر حکیم انقلاب «همه چیز مترتّب بر فرهنگ است.
فرهنگ حاشیه و ذیلِ اقتصاد نیست، حاشیه و ذیلِ سیاست نیست، اقتصاد و سیاست حاشیه و ذیل بر فرهنگاند.» به گواه آمار و ارقام و تجربه برخی کشورها، سرمایهگذاری در صنایع فرهنگی، این ظرفیت بالقوه را دارد که ارزش افزودهای برابر فروش محصولات صنعتی، معدنی و نفتی برای کشور حاصل کند. با این مقدمه، به برخی از مهمترین بایستههای ارتقای سرمایهگذاری برای تولید محصولات فرهنگی اشاره میشود: 1- باور عمیق همگان و بهویژه مسئولان دولتی به اهمیت و ارزش والای تولیدات فرهنگی و هنری هم به لحاظ اقتصادی و هم از منظر راهبردی برای ارتقای سطح فرهنگی مردم و گسترش نفوذ فرهنگی در دیگر کشورها. به بیان دیگر باید به موضوع فرهنگ و هنر اولویت داده شود و مسأله اقتصاد فرهنگ، در دستور کار جدی تصمیمگیران امر قرار گیرد. 2- رفع موانع و اصلاح قوانین دست و پاگیر برای فعالان حوزه صنایع فرهنگی بهویژه عرصه نشر کتاب. در این زمینه میتوان به الگوهای موفق و سرآمدی همچون کشور چین توجه کرد. چین به دلیل هزینههای پایین چاپ و قوانین سهلگیرانه، مقصدی محبوب برای چاپ کتابهای انبوه است. 3- سیاستگذاری جدی و عالمانه مبتنی بر یک راهبرد واقعبینانه برای تشویق مردم و بخش خصوصی برای آوردن منابع مالیشان به عرصه فرهنگ و هنر و در مقابل، پرهیز از رفتارهای شعاری و مقطعی (نظیر تشکیل کارگروهها، شوراها و کمیتههای مختلف یا برگزاری همایشهای پر خرج و کم نتیجه) در حمایت از صنایع فرهنگی. امری که متاسفانه بارها و در سالهای مختلف مشاهده شده و باعث دلسردی و بی انگیزگی فعالان این عرصه خواهد شد. 4- تقویت تبلیغات و اطلاعرسانی هوشمندانه برای کالاهای فرهنگی. بخش قابل توجهی از بیرغبتیها برای سرمایهگذاری در عرصه صنایع فرهنگی، به این موضوع بر میگردد و نیازمند عزم جدی رسانهها اعم از مکتوب، صوتی و تصویری (هم درحوزه رسانههای سراسری بهویژه صداوسیماو هم در عرصه شبکههای اجتماعی و فضای مجازی) است. به بیان دیگر باید نهضت تولیدات رسانهای برای تبلیغ کالاهای فرهنگی و هنری در کشور راه بیفتد. 5- لزوم برنامهریزی و اقدام جدی دولت برای تقویت دیپلماسی فرهنگی بهویژه در حوزه ایران بزرگ فرهنگی و جهان اسلام. امری که درصورت تحقق میتواند به ورودسرمایههای خارجی برای تولید محصولات فرهنگی ایرانی اسلامی بهویژه کتاب، آثار موسیقایی ورادیو تلویزیونی، فیلمهای سینمایی و انیمیشن و بازیهای رایانهای بینجامد. 6- تکریم سرمایهگذاران عرصه فرهنگ با هدف الگوسازی برای دیگران و تشویق مردم به تخصیص سرمایههای خود در عرصه تولید محصولات فرهنگی. دراین زمینه باید رسانههای فراگیر هم در پوشش و ضریب دادن خبری به این امر، فعال شوند تا ضرورت سرمایهگذاری برای فرهنگ، تبدیل به یک گفتمان رایج در جامعه شود. 7- تسهیل دسترسی تولیدکنندگان محصولات فرهنگی به بازارهای بینالمللی و همچنین حضور آنها در رویدادهای بزرگ مثل نمایشگاههای کتاب و دیگر محصولات فرهنگی. در این زمینه دولت بهویژه وزارتخانههای صنعت، امور خارجه و فرهنگ و ارشاد اسلامی باید میداندار و نقشآفرین اصلی باشند.
سیدمرتضی کاظمی دینان | مدیر شبکه رادیویی فرهنگ



