حوزه و رویکرد تمدن‌ساز
اهمیت پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به همایش بین‌المللی یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم، نه‌تنها در محتوا و مضمون عمیق آن نهفته است بلکه در جایگاه زمانی، مخاطب هدف و رویکرد تمدن‌ساز آن نیز آشکار می‌شود. این پیام، در شرایطی صادر شده که جهان اسلام با چالش‌های نوپدید فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و تکنولوژیکی مواجه است و درچنین فضایی،بازخوانی نقش حوزه علمیه قم به‌عنوان رکن اساسی مرجعیت دینی و عقلانیت اسلامی ضرورتی حیاتی یافته است.
اهمیت دیگر این پیام در آن است که رهبر انقلاب، حوزه علمیه قم را نه‌فقط به‌عنوان نهادی آموزشی بلکه به‌مثابه یک نهاد تمدن‌ساز معرفی می‌کنند که کارکردهای آن درابعاد معرفتی،تربیتی،اجتماعی، فقهی وحتی سیاست‌گذاری کلان جامعه اسلامی گسترده است.رهبر انقلاب با ترسیم ویژگی‌های یک «حوزه پیشرو و سرآمد»، درواقع نقشه راه حوزه برای قرن آینده را مشخص می‌کنند: حوزه‌ای نوآور، بالنده، پاسخگو،انقلابی،دارای هویت تمدنی و درعین حال مهذب و مأمور به «بلاغ مبین». این نگاه، بازتعریف رسالت تاریخی حوزه است؛ رسالتی که تنها به تدریس متون کهن محدودنمی‌ماند بلکه حوزه را به «مرکز تولید اندیشه نظام‌ساز» تبدیل می‌سازد؛ جایی که باید هم پاسخگوی مسائل نوظهور اجتماعی و علمی باشد و هم مسیر آینده امت اسلامی را روشن سازد.نکته دیگر، استفاده از تعبیر «خطوط اصلی و فرعی تمدن نوین اسلامی» است که به‌وضوح نشان می‌دهد حوزه علمیه باید از موضع صرفا دفاعی خارج شده و به بازیگری فعال در فرآیند طراحی و تبیین تمدن اسلامی تبدیل شود. به این ترتیب، پیام مزبور تنها تجلیل از گذشته حوزه نیست بلکه «مانیفست آینده‌ساز» آن است و از این رو، شایسته است توسط اندیشمندان دینی به‌ویژه درون دانشگاه و حوزه، به‌صورت علمی، راهبردی و نظام‌مند تحلیل و تبیین گردد.
ابعاد پیام راهبردی مقام معظم رهبری به مناسبت یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم
۱. تحلیل محتوایی: عمق تاریخی، فکری و تمدنی پیام
پیام مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) نگاهی ژرف، جامع و چندلایه به ساحت حوزه علمیه دارد؛ ازتاریخ‌نگاری تحلیلی گرفته تا طراحی آینده‌ای تمدن‌ساز. محتوای این پیام از نظر گستره معنایی به چهار بخش قابل تقسیم است:
الف) تحلیل تاریخی وعبرت‌آموز: رهبر انقلاب با مروری بر بستر تاریخی پیدایش دوباره حوزه قم، شرایط سیاسی ـ اجتماعی منطقه پس از جنگ جهانی اول را تبیین می‌کنند؛ در این چارچوب، بازتأسیس حوزه قم یک اقدام الهی و تاریخی برای بازسازی فکری و ایمانی امت اسلامی معرفی می‌شود. این بخش در حکم بنیان معرفتی پیام و بیانگر آن است که حوزه علمیه، زاییده شرایط بحران‌زده نیست بلکه پاسخ تمدنی به بحران‌های بیرونی و درونی جهان اسلام است.
ب) ترسیم هویت حوزه: ایشان حوزه راصرفا نهاد آموزشی تلقی نمی‌کنند بلکه آن رانهادی چندوجهی شامل علم،تربیت، اجتماع، سیاست و آینده‌سازی می‌دانند.حوزه، در این نگاه، همچون موتورمحرکه‌ای است برای حرکت تمدن اسلامی و طراحی زیست‌بوم اسلامی.
متن کامل را در جام‌جم‌آنلاین بخوانید.
حجت‌الاسلام دکتر محمد شریفانی | مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی
ابعاد پیام راهبردی مقام معظم رهبری به مناسبت یکصدمین سال بازتأسیس حوزه علمیه قم
۱. تحلیل محتوایی: عمق تاریخی، فکری و تمدنی پیام
پیام مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) نگاهی ژرف، جامع و چندلایه به ساحت حوزه علمیه دارد؛ ازتاریخ‌نگاری تحلیلی گرفته تا طراحی آینده‌ای تمدن‌ساز. محتوای این پیام از نظر گستره معنایی به چهار بخش قابل تقسیم است:
الف) تحلیل تاریخی وعبرت‌آموز: رهبر انقلاب با مروری بر بستر تاریخی پیدایش دوباره حوزه قم، شرایط سیاسی ـ اجتماعی منطقه پس از جنگ جهانی اول را تبیین می‌کنند؛ در این چارچوب، بازتأسیس حوزه قم یک اقدام الهی و تاریخی برای بازسازی فکری و ایمانی امت اسلامی معرفی می‌شود. این بخش در حکم بنیان معرفتی پیام و بیانگر آن است که حوزه علمیه، زاییده شرایط بحران‌زده نیست بلکه پاسخ تمدنی به بحران‌های بیرونی و درونی جهان اسلام است.
ب) ترسیم هویت حوزه: ایشان حوزه راصرفا نهاد آموزشی تلقی نمی‌کنند بلکه آن رانهادی چندوجهی شامل علم،تربیت، اجتماع، سیاست و آینده‌سازی می‌دانند.حوزه، در این نگاه، همچون موتورمحرکه‌ای است برای حرکت تمدن اسلامی و طراحی زیست‌بوم اسلامی.
متن کامل را در جام‌جم‌آنلاین بخوانید.
حجت‌الاسلام دکتر محمد شریفانی | مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی
