گزارشی از برنامه «دورت بگردم ایران» که قصد دارد سفر همراه کودکان را از زوایای جدید و جذابی روایت کند!
دورت می‌گردیم ایران!
سفر كردن یكی از لذتبخش‌ترین تفریحاتی است كه با هیجان، سختی، لذت، تجربه و... همراه است. تفریحی كه قدمتش به هزاران سال می‌رسد و تنها در دوره‌های مختلف شكل و شمایل آن تغییر كرده است. تا به امروز سفرنامه‌ها، كتاب‌ها، عكس‌ها، مستندات و... بسیاری با سفر كردن به دست آمده. كسانی این آثار را در سفر خلق كرده‌اند كه تلاش‌شان بر این بوده تا به نوعی تجربیات خود را به ثبت برسانند، اما شاید كمتر مواردی پیش آمده كه راوی و نقش اصلی سفرهایی كه تا به امروز ثبت شده، توسط كودكان صورت گرفته باشد. كودكانی كه چنین برداشت می‌شود برای سفر كردن ساخته نشده‌اند و بهتر است تا زمانی كه بزرگ شوند تفریحی به نام سفر را از برنامه خانوادگی فاكتور گرفت! برای همین هم بسیاری از خانواده‌ها معمولا تصور می‌كنند زمانی كه فرزندی وارد زندگی‌شان شد تا زمانی كه كوچك است نمی‌توان سفر كرد یا اگر قرار باشد سفری انجام گیرد این تفكر را دارند كه آن سفر با دشواری‌هایی همراه خواهد بود. در صورتی كه با كمكی تغییر زاویه دید و توجه به اهمیت كسب تجربه سفر حتی در كودكی باعث خواهد شد تا سفر كردن با فرزندان كوچك هم جزو تجربه‌ای به حساب آید كه باید به آن را به دست آورد.
آزاده باقری
«دورت بگردم ایران» با هدف نشان دادن جذابیت‌های سفر با بچه‌ها و برای آنكه اهمیت سفر كردن در خانواده آن هم با فرزندان كوچك را نشان دهد ساخته شده است. سفری كه ایفاگر نقش اول آنها در ابتدا خانواده و سپس فرزندانی هستند كه روایتگر این سفرها شناخته می‌شوند. روایتگرهای كوچكی كه شاید تا قبل از ساخت این برنامه، كمتر به این آن توجه شده بود كه كودكان هم می‌توانند سفر كنند و از نگاه خودشان جهان تازه‌ای كه با آن رو‌به‌رو می‌شوند را برای دیگران توصیف و روایت كنند.
با همین هدف بود كه كاروان‌های «دورت بگردم ایران» ساخته شدند و سفری خانوادگی را با خانواده‌هایی كه صاحب دو سه فرزند و حتی بیشتر بودند را با خود راهی كردند تا این تجربه متفاوت را با بیننده‌های شبكه نهال به اشتراك بگذارند. تجربه‌ای كه آنقدر متفاوت بود كه توانست نظر مخاطبانش را هم به‌خوبی جلب كند و بعد از ساخت فصل اول و دیدن بازخوردها به صورت میدانی و همچنین در شبكه‌های اجتماعی باعث شد تا كارگردان و تهیه‌كننده این مجموعه به این نتیجه برسند كه فصل دوم را هم می‌شود با‌انگیزه‌تر آغاز كرد.
اشتیاق برای سفر دوم
فصل اول دورت بگردم ایران از استقبال بسیار خوبی برخوردار شد و همین باعث شد تیم سازنده به فکر ساختن فصل دوم بیفتند. سفر دوم دورت برگردم ایران در حالی ساخته می‌شود كه مخاطبان كودك مشتاق آن هستند. كودكانی كه در شهر و روستاهای مختلف چشم‌انتظارند تا شاید روزی هم كاروان‌های این برنامه به شهر و روستای‌شان بیایند یا آرزوی بزرگ‌ترشان برآورده شود و روزی همسفران كاروان دورت بگردم ایران شوند.
«بیایید به دور ایران بگردیم» این شعاری است كه گروه ساخت برنامه دورت بگردم ایران از همان آغاز ساخت این مجموعه آن را سرلوحه كار خود قرار دادند. این‌كه نشان دهند سفر هم یك زندگی است. زندگی كه البته شاید عمرش چند روز بیشتر نباشد؛ اما مانند زندگی روزمره سختی، آسانی، لذت، هیجان، بازی، قهر، آشتی، خنده، اخم و... خواهد داشت. تجربه سفر، اهمیت به حفظ طبیعت، نگاه تازه به ناشناخته‌ها، احترام به حیوانات، تماشای آثار تاریخی، جاذبه‌های طبیعی و غیره از دوران كودكی اهدافی هستند که باعث شدند حسن حبیب‌زاده به عنوانت تهیه‌كننده و كارگردان تلویزیونی به همراه نازنین چیت‌ساز که كارگردان هنری برنامه است، دورت بگردم ایران را بسازند.
هدفی بالاتر از برنامه سازی
حسن حبیب‌زاده در مورد اهدافی که باعث شد «دورت بگردم ایران» را بسازد می‌گوید: «سفر یك سبك زندگی است. نشان دادن این سبك زندگی در دل یك خانواده برایمان بسیار اهمیت دارد كه آن را به صورت یكسری المان‌ها و زمینه‌های مفرح به نمایش بگذاریم. تجربه در كنار كشف و شهود در زمان كوتاه سفر موجب شد تا دورت بگردم ایران شكل بگیرد. او كه ابتدا با آزمون و خطا كار را شروع و انتخاب خانواده‌ها را برای سفر از میان اطرافیان و دوستان انتخاب كرد تا این‌كه به صورت جدی‌تر این برنامه شكل گرفت و ادامه پیدا كرد.»
ماجرای استفاده از کاروان‌ها
ویژگی شاخص دورت بگردم ایران کاروان‌های خاص این برنامه است. حبیب‌زاده معتقد است این کاروان‌ها هزینه سفر را کاهش می‌دهد و ساخت یا خرید آنها برای کسی که مدام سفر می‌کند بسیار به صرفه است. او در این رابطه توضیح می‌دهد:«درست است كه چندان این شكل سفر كردن در ایران مرسوم نیست؛ اما از آنجا كه در این برنامه مدت زمان سفر كردن طولانی است و به بیش از ده روز می‌رسد برای همین سفر كردن با كاروان هم سفری راحت‌تر و هم به صرفه‌تر است. چون در هر صورت هر كسی بخواهد زیاد سفر كند باید به دنبال راهكارهایی باشد كه هزینه سفرهایش را كمتر كند تا به تعداد آن بیفزاید. البته این کار برای افرادی مفید است که مدام سفر می‌کنند چرا که هزینه کاروان‌ها کم نیست. برای مثال کاروان‌های ما در كارگاهی واقع در اصفهان ساخته شده و هزینه هر کدام نیز حدود 30 میلیون تومان بود. سفر كردن با كاروان باعث می‌شود شما شب‌ها هر كجا كه هستی حتی كنار جاده اطراق كرده و به استراحت بپردازی. همچنین ماندن در یك روستا یا شهر را هم ساده‌تر می‌كند بدون آنكه نیاز باشد هر بار برای رفتن به یك‌شهر بابت ماندن در جایی هزینه اقامت داده شود. به عقیده من فارغ از چنین تجربیاتی كه به آن اشاره شد دور هم جمع شدن، معاشرت كردن و سبك زندگی متفاوت در كاروان هم باعث می‌شود تا تجربه‌ای خاص و متنوع در زندگی و در حین سفر به وجود آید.
بعضی‌ها معتقدند که استفاده از این کاروان‌ها خیلی لوکس است و ممکن است باعث حسرت کودکان شود. تهیه‌کننده و کارگردان تلویزیونی «دورت بگردم ایران» این نقد را اینگونه پاسخ می‌دهد: «اول از همه این‌كه این كاروان‌ها برای برنامه است و در طول برنامه نیز به این نكته اشاره می‌شود كه فقط خانواده‌ها از آن در این برنامه استفاده می‌كنند. دوم این‌كه این برنامه الگویی است كه نشان دهد خانواده‌ها می‌توانند سفر كنند و خوب معمولا سطح الگو از سطح عموم جامعه تا حدودی بالاتر است. حتی این حسرت درباره سبك خانواده‌ها نیز ممكن است به وجود آید. مثلا یكی از خانواده‌ها پدری داشت كه بسیار پر جنب و جوش بود و به خوبی می‌توانست با فرزندانش ارتباط برقرار كند. اگر از این زوایه بخواهید نگاه كنید این موضوع هم ایجاد حسرت خواهد كرد. حتی شادی و تفریح و هم حسرت ایجاد می‌كند. برنامه ما تنها تشویق‌كننده است برای آنكه به دور از اشرافی‌گری می‌توان سفر كرد. با كاروان سفر كردن اصلا برای كم كردن هزینه‌هاست. در عین حال كه سفری جذاب را به وجود می‌آورد. كاروان نمای برنامه است وگرنه به هر روشی كه خانواده‌ها بتوانند می‌شود سفر كرد و لذت برد.»
استقبال غافلگیر کننده
فضای مجازی اولین جایی بود كه متوجه بازخوردهای مثبت از سوی مخاطب‌ها شدیم. صفحه اصلی دورت بگردم ایران به‌علاوه صفحات شبكه اجتماعی مسافران، عوامل فیلم و... باعث شد تا متوجه شویم كه این مجموعه دیده شده است. همچنین میزان بازدیدهای برنامه‌های تلویزیونی و میزان بازدید در آپارات نیز نشان داد كه بازخوردها متنوع و خوب هستند. جدای از بازخوردهای مجازی آنچه بیشتر ما را مطمئن كرد مجموعه دوم را نیز بسیازیم بازخوردهای حضوری بود كه با آن مواجه شدیم. در بسیاری از نقاط كه وارد می‌شدیم مردم كاروان را می‌شناختند. خانواده‌ها با واكنش مثبت از ما استقبال می‌كردند. بچه‌ها با دیدن ما شاد می‌شدند و دوست داشتند در برنامه حضور داشته باشند. برای همین حضور میدانی هم باعث شد تا به این نتیجه برسیم مورد توجه قرار گرفته و وقت آن است تا فصل دوم آن نیز ساخته شود.
با همین هدف بود كه كاروان‌های «دورت بگردم ایران» ساخته شدند و سفری خانوادگی را با خانواده‌هایی كه صاحب دو سه فرزند و حتی بیشتر بودند را با خود راهی كردند تا این تجربه متفاوت را با بیننده‌های شبكه نهال به اشتراك بگذارند. تجربه‌ای كه آنقدر متفاوت بود كه توانست نظر مخاطبانش را هم به‌خوبی جلب كند و بعد از ساخت فصل اول و دیدن بازخوردها به صورت میدانی و همچنین در شبكه‌های اجتماعی باعث شد تا كارگردان و تهیه‌كننده این مجموعه به این نتیجه برسند كه فصل دوم را هم می‌شود با‌انگیزه‌تر آغاز كرد.
اشتیاق برای سفر دوم
فصل اول دورت بگردم ایران از استقبال بسیار خوبی برخوردار شد و همین باعث شد تیم سازنده به فکر ساختن فصل دوم بیفتند. سفر دوم دورت برگردم ایران در حالی ساخته می‌شود كه مخاطبان كودك مشتاق آن هستند. كودكانی كه در شهر و روستاهای مختلف چشم‌انتظارند تا شاید روزی هم كاروان‌های این برنامه به شهر و روستای‌شان بیایند یا آرزوی بزرگ‌ترشان برآورده شود و روزی همسفران كاروان دورت بگردم ایران شوند.
«بیایید به دور ایران بگردیم» این شعاری است كه گروه ساخت برنامه دورت بگردم ایران از همان آغاز ساخت این مجموعه آن را سرلوحه كار خود قرار دادند. این‌كه نشان دهند سفر هم یك زندگی است. زندگی كه البته شاید عمرش چند روز بیشتر نباشد؛ اما مانند زندگی روزمره سختی، آسانی، لذت، هیجان، بازی، قهر، آشتی، خنده، اخم و... خواهد داشت. تجربه سفر، اهمیت به حفظ طبیعت، نگاه تازه به ناشناخته‌ها، احترام به حیوانات، تماشای آثار تاریخی، جاذبه‌های طبیعی و غیره از دوران كودكی اهدافی هستند که باعث شدند حسن حبیب‌زاده به عنوانت تهیه‌كننده و كارگردان تلویزیونی به همراه نازنین چیت‌ساز که كارگردان هنری برنامه است، دورت بگردم ایران را بسازند.
هدفی بالاتر از برنامه سازی
حسن حبیب‌زاده در مورد اهدافی که باعث شد «دورت بگردم ایران» را بسازد می‌گوید: «سفر یك سبك زندگی است. نشان دادن این سبك زندگی در دل یك خانواده برایمان بسیار اهمیت دارد كه آن را به صورت یكسری المان‌ها و زمینه‌های مفرح به نمایش بگذاریم. تجربه در كنار كشف و شهود در زمان كوتاه سفر موجب شد تا دورت بگردم ایران شكل بگیرد. او كه ابتدا با آزمون و خطا كار را شروع و انتخاب خانواده‌ها را برای سفر از میان اطرافیان و دوستان انتخاب كرد تا این‌كه به صورت جدی‌تر این برنامه شكل گرفت و ادامه پیدا كرد.»
ماجرای استفاده از کاروان‌ها
ویژگی شاخص دورت بگردم ایران کاروان‌های خاص این برنامه است. حبیب‌زاده معتقد است این کاروان‌ها هزینه سفر را کاهش می‌دهد و ساخت یا خرید آنها برای کسی که مدام سفر می‌کند بسیار به صرفه است. او در این رابطه توضیح می‌دهد:«درست است كه چندان این شكل سفر كردن در ایران مرسوم نیست؛ اما از آنجا كه در این برنامه مدت زمان سفر كردن طولانی است و به بیش از ده روز می‌رسد برای همین سفر كردن با كاروان هم سفری راحت‌تر و هم به صرفه‌تر است. چون در هر صورت هر كسی بخواهد زیاد سفر كند باید به دنبال راهكارهایی باشد كه هزینه سفرهایش را كمتر كند تا به تعداد آن بیفزاید. البته این کار برای افرادی مفید است که مدام سفر می‌کنند چرا که هزینه کاروان‌ها کم نیست. برای مثال کاروان‌های ما در كارگاهی واقع در اصفهان ساخته شده و هزینه هر کدام نیز حدود 30 میلیون تومان بود. سفر كردن با كاروان باعث می‌شود شما شب‌ها هر كجا كه هستی حتی كنار جاده اطراق كرده و به استراحت بپردازی. همچنین ماندن در یك روستا یا شهر را هم ساده‌تر می‌كند بدون آنكه نیاز باشد هر بار برای رفتن به یك‌شهر بابت ماندن در جایی هزینه اقامت داده شود. به عقیده من فارغ از چنین تجربیاتی كه به آن اشاره شد دور هم جمع شدن، معاشرت كردن و سبك زندگی متفاوت در كاروان هم باعث می‌شود تا تجربه‌ای خاص و متنوع در زندگی و در حین سفر به وجود آید.
بعضی‌ها معتقدند که استفاده از این کاروان‌ها خیلی لوکس است و ممکن است باعث حسرت کودکان شود. تهیه‌کننده و کارگردان تلویزیونی «دورت بگردم ایران» این نقد را اینگونه پاسخ می‌دهد: «اول از همه این‌كه این كاروان‌ها برای برنامه است و در طول برنامه نیز به این نكته اشاره می‌شود كه فقط خانواده‌ها از آن در این برنامه استفاده می‌كنند. دوم این‌كه این برنامه الگویی است كه نشان دهد خانواده‌ها می‌توانند سفر كنند و خوب معمولا سطح الگو از سطح عموم جامعه تا حدودی بالاتر است. حتی این حسرت درباره سبك خانواده‌ها نیز ممكن است به وجود آید. مثلا یكی از خانواده‌ها پدری داشت كه بسیار پر جنب و جوش بود و به خوبی می‌توانست با فرزندانش ارتباط برقرار كند. اگر از این زوایه بخواهید نگاه كنید این موضوع هم ایجاد حسرت خواهد كرد. حتی شادی و تفریح و هم حسرت ایجاد می‌كند. برنامه ما تنها تشویق‌كننده است برای آنكه به دور از اشرافی‌گری می‌توان سفر كرد. با كاروان سفر كردن اصلا برای كم كردن هزینه‌هاست. در عین حال كه سفری جذاب را به وجود می‌آورد. كاروان نمای برنامه است وگرنه به هر روشی كه خانواده‌ها بتوانند می‌شود سفر كرد و لذت برد.»
استقبال غافلگیر کننده
فضای مجازی اولین جایی بود كه متوجه بازخوردهای مثبت از سوی مخاطب‌ها شدیم. صفحه اصلی دورت بگردم ایران به‌علاوه صفحات شبكه اجتماعی مسافران، عوامل فیلم و... باعث شد تا متوجه شویم كه این مجموعه دیده شده است. همچنین میزان بازدیدهای برنامه‌های تلویزیونی و میزان بازدید در آپارات نیز نشان داد كه بازخوردها متنوع و خوب هستند. جدای از بازخوردهای مجازی آنچه بیشتر ما را مطمئن كرد مجموعه دوم را نیز بسیازیم بازخوردهای حضوری بود كه با آن مواجه شدیم. در بسیاری از نقاط كه وارد می‌شدیم مردم كاروان را می‌شناختند. خانواده‌ها با واكنش مثبت از ما استقبال می‌كردند. بچه‌ها با دیدن ما شاد می‌شدند و دوست داشتند در برنامه حضور داشته باشند. برای همین حضور میدانی هم باعث شد تا به این نتیجه برسیم مورد توجه قرار گرفته و وقت آن است تا فصل دوم آن نیز ساخته شود.
