قضاوت در مقام هوش مصنوعی
گاهی بعضی افراد دنیایی را خلق می‌كنند و جهانی را به تصویر می‌كشند كه سر منشأ شروع سبك جدیدی می‌شود و نسل‌های پس از آن با تبعیت از همان بنیان قدرتمند جلو می‌روند و پیشرفت می‌كنند. از تاثیری كه تالكین در ادبیات فانتزی گذاشت حرف می‌زنم و همچنین تاثیری كه جورج لوكاس، استنلی كوبریك و ریدلی اسكات در مورد فانتزی‌های دنیای خارج از این كره خاكی ایجاد كردند. اینها استادان دنیاهای فضایی هستند و تاثیر و الهام از كارهای این بزرگان را در تمام آثار سینمایی، بازی‌های ویدئویی و سریال‌هایی كه با این موضوع ساخته شده‌اند، به وضوح می‌توان دید. با همین دید سراغ Observation می‌رویم؛ بازی ماجرایی جدید و بحث‌برانگیز این روزهای دنیای مجازی كه ناشر خوش‌آوازه و فوق‌العاده‌ای چون Devolver Digital آن را منتشر كرده و كارگردان آن Jon McKellan است كه 5/4 سال روی شاهكار ترسناكی چون بازی Alien Isolation فعالیت كرد.
مجید رحمانی
فضا؛ آرزوی مدرن انسان
اگر بخواهیم با دیدی كلی نسبت به داستان، شخصیت‌ها، جهان و روایت بازی
Observation بنگریم، آن را می‌توان تا حد زیادی یك قصه علمی دانست تا فانتزی یا تخیلی. شاید بشر هنوز به این سطح از پیشرفت فناوری نرسیده باشد كه مانند آنچه این بازی به تصویر می‌كشد، هدایت كامل یك ایستگاه فضایی بین‌المللی را به‌طور كامل به یك هوش مصنوعی واگذار كند، اما بدون شك تا رسیدن به این نقطه فاصله زیادی باقی نمانده است. به هرحال قصه بازی از جایی شروع می‌شود كه طی حادثه‌ای كه برای یك ایستگاه فضایی در مدار پایینی جو رخ می‌دهد، خدمه نسبت به وضعیت یكدیگر بی‌اطلاع شده و ضمن به دست آوردن این اطلاعات باید دنبال بررسی و برطرف كردن علت حادثه و انجام دادن ماموریت خود باشند. نكته جالب و خلاقانه روایت بازی آنجاست كه بازیكن اصلا در نقش هیچ انسانی قرار ندارد، بلكه در دنیای بازی، شما در واقع هوشی مصنوعی هستید كه روی تمام بخش‌های ایستگاه فضایی كنترل دارید. درست است در نگاه اول یا با شنیدن در مورد این بازی ممكن است فكر كنید بازیكن چقدر منفعل است و تجربه چنین بازی‌ای چقدر می‌تواند خسته‌كننده باشد، اما واقعیت این است كه روایت استادانه و طراحی ماهرانه بازی سبب شده بازیكن با حداقل مكانیك‌ها و تعاملاتی كه دارد این حس كنترل و احاطه داشتن بر اتفاقات پیرامون را به دست آورد و همچنان از Observation به‌عنوان یك بازی در موج نو سبك ماجرایی لذت ببرد.
شخصیت اصلی داستان، دكتر اِما فیشر نام دارد. كسی كه به هر دلیلی از حادثه رخ داده در داستان زنده مانده و بعد از این‌كه به هوش می‌آید با ارتباط با هوش مصنوعی ایستگاه كه شما هستید در تلاش است تا موقعیت دیگر خدمه را پیدا كرده و در نهایت راهی برای تكمیل ماموریت یا فرار از موقعیت بحران‌زده فعلی پیدا كند. پویانمایی‌ها، صداپیشگی و جلوه‌های ویژه فیلم روی دوربین همه تجربه Observation را بسیار ملموس و واقعی جلوه می‌دهند و گرچه نمی‌توان منكر آن شد كه بازیكن به هرحال نسبت به خیلی از بازی‌های دیگر منفعل‌تر است، ولی همه چیز در خدمت تجربه دنیایی است كه بی‌شباهت به آثار ریدلی اسكات و ادیسه فضایی استنلی كوبریك نیست.
وضعیت تمام دریچه‌ها پایدار
دو سه سال پیش یك بازی به اسم Republique را در كلیك بررسی كردیم كه آن را می‌توان از موفق‌ترین بازی‌های روایی دانست كه در واقع مشاهده كردن یا به‌صورت دقیق‌تر انجام فعل Observe را به‌عنوان یك مكانیك انفعالی گیم‌پلی برای دادن حس كنترل به بازیكن پیاده‌سازی كرد.
در آن بازی طبق سازوكاری كه منطبق بر منطق دنیای آن بود بازیكن می‌توانست بین دوربین‌های امنیتی مختلف تغییر وضعیت دهد و بر اساس زاویه دید جدیدی كه به دست می‌آورد، اطلاعات بیشتری دریافت كرده و شخصیت اصلی داستان را به سمت اهدافش راهنمایی كند.
در Observation نیز مكانیك مشابهی وجود دارد. شما به‌عنوان هوش مصنوعی می‌توانید بین تمام دوربین‌های ایستگاه فضایی تغییر وضعیت دهید و اتاق‌ها را از زاویه‌ای جدید ببینید یا نسبت به محیط‌های پیش‌رو آگاهی به دست آورید.
تغییر زاویه از این جهت مهم است كه بازی پر است از معماهای كوچك و بزرگی كه برای پیشبرد داستان باید حل كنید. البته خیلی از آنها به ورود به دیگر تجهیزات رایانه‌ای یا خواندن اسناد و مدارك از روی در و دیوار یا لپ‌تاپ‌ها خلاصه می‌شوند. با این حال طبق منطق شناوری اجسام در فضا و فناوری حركت در این حالت، بازی شما را با یك گوی هوشمند نیز آشنا می‌كند تا به وسیله آن بتوانید آزادانه در محیط حركت كرده و بخش‌هایی از پیشبرد بازی از جمله یافتن عیب در بدنه خارجی ایستگاه فضایی را با آن انجام دهید. البته به دلیل حركت كردن این گوی در تمام محورهای مختصات، عادت كردن به كنترل آن بدون این‌كه ابتدا دچار سرگیجه و گنگی شوید، كمی سخت است.
Observation شاید خیلی روایی به نظر برسد، ولی ساختارهای طراحی مرحله مثل آزاد شدن قسمت‌های جدید محیط با دست یافتن به قابلیت‌های بیشتر از جمله همین گوی شناور نیز در گیم‌پلی مشهود است.
سازنده No Code
ناشر Devolver Digital
پلتفرم PS4، PC (Epic Store)
سبک ماجرایی
اگر بخواهیم با دیدی كلی نسبت به داستان، شخصیت‌ها، جهان و روایت بازی
Observation بنگریم، آن را می‌توان تا حد زیادی یك قصه علمی دانست تا فانتزی یا تخیلی. شاید بشر هنوز به این سطح از پیشرفت فناوری نرسیده باشد كه مانند آنچه این بازی به تصویر می‌كشد، هدایت كامل یك ایستگاه فضایی بین‌المللی را به‌طور كامل به یك هوش مصنوعی واگذار كند، اما بدون شك تا رسیدن به این نقطه فاصله زیادی باقی نمانده است. به هرحال قصه بازی از جایی شروع می‌شود كه طی حادثه‌ای كه برای یك ایستگاه فضایی در مدار پایینی جو رخ می‌دهد، خدمه نسبت به وضعیت یكدیگر بی‌اطلاع شده و ضمن به دست آوردن این اطلاعات باید دنبال بررسی و برطرف كردن علت حادثه و انجام دادن ماموریت خود باشند. نكته جالب و خلاقانه روایت بازی آنجاست كه بازیكن اصلا در نقش هیچ انسانی قرار ندارد، بلكه در دنیای بازی، شما در واقع هوشی مصنوعی هستید كه روی تمام بخش‌های ایستگاه فضایی كنترل دارید. درست است در نگاه اول یا با شنیدن در مورد این بازی ممكن است فكر كنید بازیكن چقدر منفعل است و تجربه چنین بازی‌ای چقدر می‌تواند خسته‌كننده باشد، اما واقعیت این است كه روایت استادانه و طراحی ماهرانه بازی سبب شده بازیكن با حداقل مكانیك‌ها و تعاملاتی كه دارد این حس كنترل و احاطه داشتن بر اتفاقات پیرامون را به دست آورد و همچنان از Observation به‌عنوان یك بازی در موج نو سبك ماجرایی لذت ببرد.
شخصیت اصلی داستان، دكتر اِما فیشر نام دارد. كسی كه به هر دلیلی از حادثه رخ داده در داستان زنده مانده و بعد از این‌كه به هوش می‌آید با ارتباط با هوش مصنوعی ایستگاه كه شما هستید در تلاش است تا موقعیت دیگر خدمه را پیدا كرده و در نهایت راهی برای تكمیل ماموریت یا فرار از موقعیت بحران‌زده فعلی پیدا كند. پویانمایی‌ها، صداپیشگی و جلوه‌های ویژه فیلم روی دوربین همه تجربه Observation را بسیار ملموس و واقعی جلوه می‌دهند و گرچه نمی‌توان منكر آن شد كه بازیكن به هرحال نسبت به خیلی از بازی‌های دیگر منفعل‌تر است، ولی همه چیز در خدمت تجربه دنیایی است كه بی‌شباهت به آثار ریدلی اسكات و ادیسه فضایی استنلی كوبریك نیست.
وضعیت تمام دریچه‌ها پایدار
دو سه سال پیش یك بازی به اسم Republique را در كلیك بررسی كردیم كه آن را می‌توان از موفق‌ترین بازی‌های روایی دانست كه در واقع مشاهده كردن یا به‌صورت دقیق‌تر انجام فعل Observe را به‌عنوان یك مكانیك انفعالی گیم‌پلی برای دادن حس كنترل به بازیكن پیاده‌سازی كرد.
در آن بازی طبق سازوكاری كه منطبق بر منطق دنیای آن بود بازیكن می‌توانست بین دوربین‌های امنیتی مختلف تغییر وضعیت دهد و بر اساس زاویه دید جدیدی كه به دست می‌آورد، اطلاعات بیشتری دریافت كرده و شخصیت اصلی داستان را به سمت اهدافش راهنمایی كند.
در Observation نیز مكانیك مشابهی وجود دارد. شما به‌عنوان هوش مصنوعی می‌توانید بین تمام دوربین‌های ایستگاه فضایی تغییر وضعیت دهید و اتاق‌ها را از زاویه‌ای جدید ببینید یا نسبت به محیط‌های پیش‌رو آگاهی به دست آورید.
تغییر زاویه از این جهت مهم است كه بازی پر است از معماهای كوچك و بزرگی كه برای پیشبرد داستان باید حل كنید. البته خیلی از آنها به ورود به دیگر تجهیزات رایانه‌ای یا خواندن اسناد و مدارك از روی در و دیوار یا لپ‌تاپ‌ها خلاصه می‌شوند. با این حال طبق منطق شناوری اجسام در فضا و فناوری حركت در این حالت، بازی شما را با یك گوی هوشمند نیز آشنا می‌كند تا به وسیله آن بتوانید آزادانه در محیط حركت كرده و بخش‌هایی از پیشبرد بازی از جمله یافتن عیب در بدنه خارجی ایستگاه فضایی را با آن انجام دهید. البته به دلیل حركت كردن این گوی در تمام محورهای مختصات، عادت كردن به كنترل آن بدون این‌كه ابتدا دچار سرگیجه و گنگی شوید، كمی سخت است.
Observation شاید خیلی روایی به نظر برسد، ولی ساختارهای طراحی مرحله مثل آزاد شدن قسمت‌های جدید محیط با دست یافتن به قابلیت‌های بیشتر از جمله همین گوی شناور نیز در گیم‌پلی مشهود است.
سازنده No Code
ناشر Devolver Digital
پلتفرم PS4، PC (Epic Store)
سبک ماجرایی
