نسخه Pdf

خواستن توانستن است

گفت‌وگو با وحید رجبلو، مدیر شرکت نوپای توانیتو

خواستن توانستن است

حدود 10 درصد جمعیت ایران را معلولان تشكیل می‌دهند. ارائه خدمات به افراد معلول همیشه یكی از مهم‌ترین دغدغه‌های جوامع بوده و كمبود امكانات متناسب با نیاز آنها گه‌گاه موجب گوشه‌گیری و عدم حضور آنها در جامعه شده است. این روزها فناوری اطلاعات و ارتباطات در همه حوزه‌ها ورود پیدا كرده و به كمك آمده تا خدمات با سرعت بیشتر و كیفیت بهتر ارائه شوند. اما آیا این فناوری‌های نوین می‌تواند به معلولان كمك كند و موجب شود آنها كیفیت بالاتری از زندگی را تجربه كنند؟ ارائه خدمات به توان‌یابان، مسؤولیت سنگینی است كه در بسیاری از موارد توسط دولت و موسسات ذی‌ربط نادیده گرفته می‌شود. وحید رجبلو، جوان كرجی مبتلا به بیماری SMA، خشت روی خشت گذاشته تا استارت‌آپی ویژه ارائه خدمات خاص معلولان راه‌اندازی كند.

محسن سمسارپور

   داستان توانیتو
داستان از آنجایی شروع می‌شود كه وحید رجبلو، جوان دارای معلولیت ۹۸ درصد تصمیم می‌گیرد دست به كار شود و كاری برای هم‌وطنانی كند كه مانند خودش دچار معلولیت هستند. او با بیماری ژنتیكی SMA به دنیا آمد و به مرور قدرت دست و پایش را از دست داد. وحید همیشه تلاش كرده تا معلولیت را محدودیت نبیند و به همین دلیل هم به‌جای كلمه معلول از توان‌یاب استفاده می‌كند و به‌عنوان نمادی قوی از توان‌یاب‌ها نشان داده خواستن توانستن است. 
وحید در مورد توانیتو می‌گوید: «همیشه دوست داشتم روی پای خودم بایستم و برای پدر و مادرم مشكل ایجاد نكنم، نه این‌كه آنها به من توجه نداشته باشند كه خیلی هم توجه ویژه داشتند، اما من دوست نداشتم متكی به كسی باشم و همین باعث شد تصمیم بگیرم برنامه‌نویسی را به‌عنوان یك شغل كه برای من مناسب است، انتخاب كنم. نكته مثبت برنامه‌نویسی برای من این بود كه نیازمند حضور زیادی در محل نبودم و همه كارها را می‌توانستم آنلاین انجام دهم.»
او چند سالی در حوزه برنامه‌نویسی فعالیت می‌كند و سال ۱۳۹۴ متوجه می‌شود فضای استارت‌آپی جذاب شده و بیشتر به آن پرداخته می‌شود، اما خدمات خاص توان‌یابان را در آن نمی‌بیند، به‌طور مثال وقتی تاكسی آنلاین درخواست می‌داد ممكن بود با ماشینی روبه‌رو شود كه صندوق عقب نداشت و این باعث می‌شد نتواند از آن استفاده كند. 
با توجه به این تصمیم می‌گیرد استارت‌آپی در حوزه ارائه خدمات به توان‌یابان ایجاد كند و توانیتو متولد می‌شود. وحید اواخر سال ۱۳۹۴ تحقیقات خود را شروع می‌كند و پس از یك‌سال پژوهش در این حوزه، سال ۱۳۹۵ با شركت در یك رویداد به نام «توان تك» ایده خود را مطرح و از سال ۱۳۹۶ شروع به فعالیت می‌كند.

   خدمت به توان‌یابان
پلتفرم‌های آنلاین امروزه برای ارائه و دریافت خدمات مورد استفاده قرار می‌گیرند. پلتفرم‌ها دو دسته كاربر را درون خود جای داده‌اند، دسته اول خدمات‌دهنده‌ها و دسته دوم خدمت‌گیرندگان، توانیتو هم بر همین اساس طراحی و پیاده‌سازی شده است. در توانیتو خدمات مختلفی از جمله خدمات درمانی، حمل‌ونقل، توانبخشی، آموزش، اداری و... ارائه می‌شود.
 وحید دراین باره می‌گوید: «وقتی شروع كردیم از كسانی كه به من خدمت ارائه می‌دادند خواستم وارد سایت شوند و خدمات خود را معرفی كنند و به مرور زمان تعداد خدمت‌دهندگان بیشتر شد. ابتدا فكر می‌كردم این خدمات بیشتر به درد توان‌یابان می‌خورد، اما امروز به این نتیجه رسیده‌ایم كه سالمندان، جانبازان، بانوان باردار، مصدومان و حتی افراد سالم می‌توانند از خدمات سایت و نرم‌افزار تلفن‌همراه توانیتو استفاده كنند و در حال حاضر توانیتو ۲۰۰۰ كاربر دارد.»
كاربران برای دریافت خدمات توانیتو می‌توانند از طریق وب‌سایت
tavanito.com یا نرم‌افزار تلفن‌همراه تلفن‌همراه توانیتو خدمات مورد نظر خود را دریافت كنند. هزینه‌های ارائه خدمات به‌صورت شفاف روی سایت و نرم‌افزار تلفن‌همراه قرار دارد و به‌این‌ترتیب كاربران می‌توانند با اطمینان بیشتری خدمات خود را دریافت كنند. البته اطلاعات دقیق از همه خدمت‌دهندگان در سایت و نرم‌افزار تلفن‌همراه ارائه شده و تمام فعالیت‌های قبلی هر یك از ارائه‌دهندگان خدمت به دریافت‌كنندگان خدمت نمایش داده می‌شود تا آنها با خیال راحت بتوانند از خدمات استفاده كنند. توانیتو در راستای حفظ امنیت كاربران و ارائه خدمات ایمن همه تاییدات مورد نیاز از خدمت‌دهندگان را دریافت و سپس آنها را تایید می‌كند.

   فرهنگ‌سازی و آمار و ارقام
همان‌طور كه گفته شد بیش از ده میلیون توان‌یاب در كشور وجود دارد و نیاز به یك‌پلتفرم آنلاین كه در آن خدمات همه‌جانبه به توان‌یابان ارائه شود بیش از پیش احساس می‌شود. در جهان و حتی در كشور ما قوانینی وضع شده تا از حقوق معلولان دفاع شود و حضور آنها را در جوامع پر رنگ كند، اما نگاه ویژه به حقوق این شهروندان بدون ترحم یكی از مسائلی است كه نیازمند فرهنگ‌سازی در سطح جامعه است. وحید می‌گوید: «ما در كشور با مشكلات زیادی در مورد معلولان مواجه هستیم. شاید مهم‌ترین مشكل دیده نشدن توان‌یابان و گوشه‌گیر شدن آنهاست و باید تلاش كنیم ابتدا دوباره آنها را به جامعه بازگردانیم.»
تولید و توسعه پلتفرم‌هایی چون توانیتو می‌تواند به فرهنگ‌سازی در این زمینه كمك شایانی كند. همچنین وجود چنین پلتفرم‌هایی در ساده‌ترین حالت می‌تواند تاثیر زیادی در كاهش آلودگی هوا و كاهش تردد داشته باشد. وحید در این باره می‌گوید: «برای جابه‌جایی توان‌یابان نیازمند ماشین‌های خاص هستیم و آنها برای دریافت خدمات نیازمند جابه‌جایی در سطح شهر هستند، اما با استفاده از خدمات توانیتو ارائه‌دهندگان خدمت می‌توانند با امكاناتی كه در سیستم دیده شده به‌طور همزمان به چند نفر خدمت ارائه كنند و برای جابه‌جایی آنها از تاكسی‌های آنلاین طرف قرارداد با توانیتو استفاده كنند. به این ترتیب دو، سه یا چهار نفر به‌طور همزمان به وسیله یك تاكسی آنلاین جابه‌جا می‌شوند و خدمات مدنظر خود را دریافت می‌كنند.»

چیزی نمی‌خواهم؛ فقط حمایت
در این‌كه ارائه خدمات به توان‌یابان یكی از مهم‌ترین وظایف دولت است شكی نیست، اما این روزها استارت‌آپ‌ها در بسیاری از موارد به كمك دولت آمده‌اند و خدماتی را كه شاید باید دولت با هزینه‌های زیاد ارائه می‌داد به‌راحتی در اختیار افراد قرار می‌دهند. 
وحید رجبلو كه خود مشكل معلولان را درك می‌كند دست به كار شده و در حركتی خودجوش از دارایی و پس‌انداز خانواده و بخشی از هزینه‌های درمانی خود استفاده كرده و استارت‌آپی را برای ارائه خدمات به توان‌یابان راه‌اندازی كرده است. حال به نظر می‌رسد نوبت دولتمردان كشور است كه از این همه همت عالی و تلاش بی‌وقفه قدردانی كرده و راه وحید رجبلوها را هموار كنند.
وحید می‌گوید: «سال‌ها تلاش در حوزه برنامه‌نویسی، پس‌اندازی اندك را برایم ساخته بود، از خانواده هم پول قرض كردم و استارت‌آپم را راه‌اندازی كردم. 
چیزی از كسی نمی‌خواهم و هیچ وقت نخواسته‌ام، چون معتقدم خودم می‌توانم، اما واقعا برای یك نفر تامین هزینه‌های مالی یك شركت استارت‌آپی با ۱۵ كارمند كه ۱۱ نفر آنها حقوق بگیر هستند و تنها چهار نفر به‌صورت داوطلب فعالیت می‌كنند، كار ساده‌ای نیست. تا امروز حدود ۱۵۰ میلیون تومان هزینه استارت‌آپ توانیتو شده، ولی حمایت زیادی از سمت دولت ندیدم. آقای سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهوری لطف كردند و یك واحد ۱۵ متری در اختیار ما قرار داده‌اند كه بتوانیم فضای كاری نسبتا مناسبی را داشته باشیم، اما خبری از حمایت‌های بیشتر نیست.»
به نظر می‌رسد وحید همه راه را رفته و امروز نوبت دولتمردان است كه كنار این استارت‌آپ قرار بگیرند و او را همراهی كنند. 
وحید نه تنها به‌عنوان یك مدیر موفق، راهكاری مناسب برای ارائه خدمات به توان‌یابان ایجاد كرده، بلكه به‌عنوان یك كارآفرین خوش‌فكر نیازمند حمایت همه‌جانبه است.
ضمیمه ویژه نامه