مسابقات و پویشهای كتابخوانی به روایت اعداد و ارقام
۱۵۰۰۰۰۰ كتابی كه خوانده شد!
معرفی كتاب و استفاده از ظرفیتهای رسانهای موجود برای رساندن كتاب متناسب با سلیقههای عمومی اقدامی است كه طی چند سال اخیر گروههای مختلف فرهنگی انجام میدهند و در تلاش هستند از این روش كتاب خوب را به دست مخاطب برسانند. همكاری كتابفروشیها، ناشر و رسانهها برای معرفی یك كتاب اقدامی مشتركی است كه خروجی آن افزایش شمارگان و رسیدن به عددهایی است كه در وضعیت كنونی بازار اعدادی باورنكردنی محسوب میشوند. یكی از نكاتی كه درباره این پویشها باید به آن اشاره شود این است كه آنها موتور فروش كتاب را روشن میكنند و روند فروش ادامه پیدا میكند. برای مثال در مورد كتابهایی مانند «من زندهام» یا «دختر شینا» روند فروش و توزیع و ترویج آن متوقف نشده و همچنان ادامه دارد. برای مثال خاطرات معصومه آباد نزدیك به یك میلیون نسخه به فروش رفته و كتاب دختر شینا پس از مسابقه «كتاب و زندگی» اكنون در نوبت چاپ نود و دوم قرار دارد. به همین خاطر اعدادی كه در این گزارش میخوانید اعدادی است كه در بازه برگزاری مسابقه یا پویش توزیع و فروخته شده و قبل و بعد آن محاسبه نشده است. باید این اتفاق را به عنوان یكی از رویدادهای مهم فرهنگی در فضای فرهنگی كشور معرفی كرد كه توانسته تصور غالب و رایج درباره كتاب و كتابخوانی را از بین ببرد. زیرا در این پویشها كتابها در فرآیندی مردمی فروخته میشود. به این معنا كه فروش آنها از طریق كتابفروشیها است و طیفهای مختلف مخاطب آن هستند و تصوری كه در فضای كتاب كشور رواج دارد مبنی بر اینكه كتابهای خاصی با اقبال روبهرو میشوند را برهم زده و تصویری تازه از فروش و عرضه كتاب را در افكار فعالان این حوزه ایجاد كرده است. مناسبت زمانی و تقویمی در انتخاب كتابها نقش زیادی در موفقیت آنها در بازار داشت كه برخی به دلیل انتخابهای نادرست یا زمانهای نامناسب نتوانستند به موفقیتهای چشمگیری دست پیدا كنند. تنوع كتابهای انتخابشده و گروههای هدفی كه كتابها برای آنها معرفی میشود نیز از نكات مثبت این پویشها و مسابقات است. در این گزارش مروری داشتهایم بر تعدادی از عناوینی كه در این پویشها به صورت سراسری معرفی شده و به فروش رفتهاند و فرصت پرداختن به بخش دیگری از كتابها كه تعدادشان بسیار است در گزارش فراهم نبود.
حسام آبنوس
معصومه آباد، دختری 17 ساله است كه به اسارت نیروهای رژیم بعث عراق درمیآید و مدت قریب به هزار روز در بازداشتگاههای استخبارات عراق اسیر میشود. این كتاب روایت هزار روز اسارت در زندانها و اردوگاههای صدام است كه آباد با قلمی روان برای مخاطب روایت كرده است. این كتاب در اولین دوره پویش كتابخوانی كتاب و زندگی معرفی شد و توانست توجه طیف وسیعی از مخاطبان و اهالی كتاب را به خود جلب كند. كتاب در مدت زمان برگزاری این حركت ترویجی توانست از مرز ۲۰۰ هزار نسخه عبور كند و یك ركورد تازه در شمارگان كتاب از خود باقی بگذارد. كتابی كه با تحسین رهبر انقلاب نیز روبهرو شد و توزیع سراسری و استفاده از ظرفیتهای تبلیغی متنوع برای معرفی این كتاب سبب شد در اولین مرحله از برگزاری پویش كتاب و زندگی این عدد ثبت شود.
خانواده
این كتاب در واقع اثری است برگرفته از سخنرانیهای مختلف رهبر انقلاب در مقاطع مختلف با موضوع خانواده كه نشر صهبا به صورت یك جلسه پیوسته آن را تدوین و آمادهسازی كرده و در اختیار مخاطبان قرار داده است. این كتاب در دومین موج از پویش كتاب و زندگی معرفی شد و در بازه چند ماهه به رقمی قریب به ۱۰۰ هزار نسخه رسید. این كتاب با هدف معرفی سبك زندگی ایرانی ـ اسلامی و تبیین آن به مخاطبان معرفی شده بود.
دختر شینا
روایتی از پشت جبهه از زبان همسر یكی از رزمندگان دفاع مقدس. سختیها و دشواریهای زندگی قدمخیر محمدی كنعان در این كتاب بازتاب وسیعی دارد و خواننده را لحظه به لحظه با خاطرات و اتفاقات زندگی او همراه میكند. این كتاب که در سومین دور از پویش كتاب و زندگی معرفی و عرضه شده بود، در مدت برگزاری این پویش ۱۵۰ هزار نسخه از آن توزیع شد و به فروش رسید كه در روزهای پایانی این اتفاق نسخههای آن در بازار نایاب شده بود. كتابی كه رنجها و مشقات همسران رزمندگان را بازتاب میدهد و نقش همسران رزمندهها در روزهای دفاع را به خوبی منعكس میكند. اولین تیزر سینمایی معرفی كتاب، در این پویش برای «دختر شینا» ساخته شد كه تاثیر زیادی در فروش این اثر داشت.
رویای نیمه شب
ماجرای عشق پسری سنی مذهب به دختری از اهل تشیع و تشرف یك حمامی به محضر ولیعصر(عج) تمام آن چیزی است كه مظفر سالاری در این كتاب برای خوانندهاش روایت میكند. قصه این تشرف با شاخ و برگهای داستانی زمینهای میشود تا خواننده را به خودجلب كند. این كتاب را كه نشر كتابستان معرفت منتشر كرده بود در چهارمین دوره پویش كتاب و زندگی معرفی و با اقبال مخاطبان روبهرو شد. كتابی كه برایش تیزر سینمایی تولید شد و با پخش آن از شبكههای تلویزیونی، نمودار فروش آن را صعودی كرد. شمارگان این كتاب طی این دوره از فروش قریب به ۱۱۰ هزار نسخه بود.
نامیرا
این رمان كه صادق كرمیار آن را نوشته و از سوی نشر كتابنیستان منتشر شده در چهارمین پویش مطالعاتی «روشنا» معرفی شده بود. این كتاب داستانی عبرتانگیز از واقعه عاشورای سال ۶۱ هجری است كه غیرمستقیم به این واقعه پرداخته و از نمونههای موفق داستان دینی است. كرمیار این كتاب تلاش میكند غفلتها و تاثیر آن در سرنوشت افراد را نشان دهد و مخاطب را در موقعیت اتفاقات داستانش قرار دهد. فروش این كتاب پس از اتمام این پویش و طبق اعلام دبیرخانه آن از مرز ۱۱۳ هزار نسخه عبور كرده بود.
نرگس
رحیم مخدومی در این رمان به حوادث منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی میپردازد. او در این كتاب ماجرای اسماعیل را شرح میدهد كه خواهرش، نرگس به دلیل محجبه بودن از مدرسه اخراج شده است. اسماعیل به هر دری میزند نمیتواند خواهرش را به مدرسه بفرستد؛ حتی به سر كار میرود تا بتواند برای نرگس معلم خصوصی بگیرد. این رمان در اولین پویش كتابخوانی كتاب شارژ كه ویژه مخاطب نوجوان راهاندازی شده بود معرفی شد كه با اقبال زیادی روبهرو نشد.
دخیل عشق
رمانی عاشقانه باز هم محور مسابقه كتابخوانی كتاب و زندگی شده بود. اثری از مریم بصیری كه در آن روایت پرستاری را میخوانیم كه نذری دارد و برای این نذر تلاش میكند و در كمال ناامیدی به مقصود خود میرسد. این رمان كه با محوریت زنان و سبك زندگی بود در دوره پنجم به مخاطبان معرفی شد. این كتاب طی دوره برگزاری توانست به شمارگانی قریب به ۵۰ هزار نسخه برسد. به طور كلی دبیرخانه كتاب و زندگی زنان و خانواده در دستور كار خود قرار داده بود و تلاش میكرد در این مسیر كتابهایی را به جامعه معرفی كند.
شهر ضربالمثلها
ضربالمثلهای فارسی بهترین ابزار برای آموزش و انتقال مفاهیم به كودكان و نوآموزان محسوب میشوند. غلامرضا حیدری ابهری با این كتاب در واقع موضوعات اخلاقی را برای كودكان تشریح میكند و با ضربالمثلهای مختلف آنها را در جریان آموزههای اخلاقی قرار میدهد. این كتاب در پنجمین پویش مطالعاتی روشنا به مخاطبان عرضه شده بود كه با فروش ۲۰ هزار نسخهای آن در طول مدت این پویش توانست در میان مخاطبان بهخصوص خانوادهها جایگاه خود را پیدا كند.
ملاقات در شب آفتابی
علی موذنی را باید نویسنده آثار سبكها و فرمهای متفاوت نامید. او نویسندهای است كه همیشه در كارهایش مشغول تجربه كردن و به كار بردن روشهای متفاوت قصهگویی است. این كتاب نیز یكی از آثار متفاوت این نویسنده محسوب میشود؛ اثری كه در پنجمین پویش مطالعاتی روشنا به مخاطبان ارائه شده بود و بیش از ۳۰ هزار نسخه از آن توزیع شد و به فروش رسید.
محمد مثل گل بود
روایتی روان و بدون پیچیدگی از زندگی پیامبر(ص) كه در آن نكات تربیتی برای كودكان و نوآموزان گنجانده شده بود. اثری كه غلامرضا حیدری ابهری آن را تالیف كرده بود و میتوان از آن به عنوان اثری برای تبیین مولفههای سبك زندگی دینی در آثار كودكان یاد كرد. این كتاب نیز طی پویش مطالعاتی روشنا به خوانندگان عرضه شد و با اقبال بینظیری روبهرو شد. این كتاب با توجه به اینكه حجم كمی داشت با استقبال بسیاری مواجه شد و توانست طی برگزاری پویش روشنا به شمارگان ۲۰۰ هزار نسخه دست پیدا كند كه در بازار كنونی كتاب كه شمارگان كتابها به زیر هزار نسخه رسیده رقمی باورنكردنی محسوب میشود.
سقای آب و ادب
سیدمهدی شجاعی و نثرهای مذهبی او را كمتر كسی هست كه خوانده باشد و ارتباط عمیقی با آنها برقرار نكرده باشد. این كتاب از سیدمهدی شجاعی در روشنا به مخاطبان معرفی شد كه بازهم به خاطر همزمانی با ایام محرم مورد توجه مخاطبان قرار گرفت و به فروش ۲۵ هزار نسخهای دست پیدا كرد. انتخاب درست و به موقع یكی از عوامل موفقیت كتاب طی دوره یك مسابقه است.
سرباز كوچك امام
مهدی طحانیان، اسیر ۱۳ سالهای بود كه توجه محافل عمومی و خصوصی را در سالهای جنگ به خود جلب كرد و موجی از انگیزه و شور و شعف را به رزمندگان نوجوان تزریق كرد. خاطرات او در این كتاب از كودكی و ورودش به جبهه تا اسارت و پس از آن را در برمیگیرد. این كتاب در اولین دوره پویش كتابخوانی قهرمان من معرفی شد و توانست طی دوره برگزاری آن به شمارگان صد هزار نسخه برسد و جشن صدهزارتایی شدن آن در نمایشگاه كتاب تهران برگزار شود.
احضاریه
این رمان نیز از جمله رمانهای متفاوت علی موذنی است كه نویسنده در آن روایتی از تشرف و زیارت را با هم آمیخته و اثری متفاوت در فضای عاشورایی خلق كرده است. اثری كه در پویش روشنا به خوانندگان عرضه شد و با اقبال بسیاری همراه شد. همزمانی این پویش با ایام عزاداری سیدالشهدا(ع) و ادامه آن در پیادهروی اربعین عوامل موثری بودند بر اینكه خوانندگان با كتاب همراه شوند. شمارگان ۲۵هزار نسخهای این كتاب گواهی است بر اینكه مخاطبان در مدت كوتاهی این كتاب را خوانده و با آن همراه شدهاند. این پویش توانست با انتخابهای مناسبتی توجه بخشی از مخاطبان كتابخوان در جامعه را به خود جلب كند.
ادواردو
رمانی از بهزاد دانشگر كه در آن خواننده با او در جستوجوی حقیقتی مكتوم در كوچهپسكوچههای ایتالیا قدم میزند. این رمان كه باید آن را اثری پلیسی - معمایی خطاب كرد در واقع به ماجرای مرگ مشكوك مالك كارخانه فیات ایتالیا میپردازد و در پویش مطالعاتی روشنا به مخاطبان معرفی شد. اثری كه ظرفیتهای زیادی برای جذب مخاطبان داشت، اما احتمالا به خاطر همزمانی با تعطیلات نوروز آنطور كه دیگر پویشها و مسابقات موفق شدند نتوانست موفق شود و در انتها با رقمی قریب به ۲۰هزار نسخه به كار خود پایان داد.
ملاصالح و آن بیستوسه نفر
آنهایی كه كتاب «آن بیست و سه نفر» را خوانده باشند حتما با شخصیت مصلاصالح قاری نیز آشنا هستند. این كتاب روایت زندگی این شخصیت عجیب و در عین حال جذاب را برای خواننده بازگو میكند. این كتاب به همراه كتاب آن بیست و سه نفر در پویش مطالعاتی روشنا به خوانندگان عرضه شد كه در مجموع رقمی بیش از ۵۰هزار نسخه آنها در كتابفروشیها عرضه شد. آن بیست و سه نفر نیز روایت اسارت ۲۳نوجوان است كه هشت ماه در استخبارات عراق تحت شكنجه قرار میگیرند و صدام از آنها به عنوان سند جنگی سخت محافظت میكرده است.
خداحافظ سالار
این كتاب كه یكی از آثار حمید حسام است به صورت داستانی به شرح زندگی شهید حسین همدانی پرداخته كه شروع ماجرای آن از سال ۱۳۹۰ در اوج بحران سوریه است كه دمشق در آستانه سقوط بود. این كتاب در واقع روایتی از زبان همسر شهید همدانی است كه به صورت مشترك از سوی دبیرخانههای روشنا و كتاب و زندگی به مخاطبان معرفی شد كه نزديك به صد هزار نسخه از آن به فروش رسید.




