گزارشی از برنامه «از آسمان» که روایتگر زندگی شهداست؛ از شهدای انقلاب گرفته تا مدافعان حرم
1300 ساعت از آسمان
چه كسی فكرش را می‌كرد با گذشت سی و اندی سال از سال‌های دفاع مقدس، بار دیگر دروازه‌های شهادت برای بچه‌زرنگ‌ها باز شود و فرصتی برای آنها به وجود آید تا جوانان امروز از این دروازه عبور كنند، اما این دروازه باردیگر باز شد. دروازه‌ای كه روایتگر فصل‌های جدیدی از زندگی جوانانی است كه به قول معروف بچه‌زرنگ هستند و تصمیم گرفته‌اند از این دروازه‌ها رد شوند. داستان شهدا یا همان بچه زرنگ‌ها از كودكی‌شان شروع می‌شود. از قد كشیدن‌هایشان و خون به دل شدن‌های والدین برای بزرگ كردن‌شان، اما این بزرگ‌مردان در برهه‌ای از زندگی‌شان تصمیم گرفتند در مسیری بزرگ گام بگذارند، مسیری كه نیاز به یك دل دریایی دارد، دلی كه فقط برای عشق به خانواده نتپد، بلكه تپش آن برای وطن و دفاع از آن باشد. شاید قصه زندگی زمینی این قهرمانان در اوج به پایان رسیده، اما هرگز نام آنها فراموش نمی‌شود. بنابراین قصه شهدای دهه 90، فصل دوم زندگی شهدای دهه شصتی و هفتادی است؛ قصه‌ای كه به همه زبان‌های دنیا ترجمه شده است. آیا تا به حال شده با خودتان فكر كنید تا به امروز چند برنامه درباره شهدا ساخته شده و از شبكه‌های مختلف رسانه ملی روانه آنتن شده است؟ یكی از برنامه‌های قدمت دار صدا و سیما در این حوزه، برنامه «از آسمان» است كه روزهای جمعه ساعت 16 از شبكه دو پخش می‌شود كه سابقه 20 ساله دارد و دو بار هم بازپخش دارد. مخاطبان با تماشای هر قسمت از این مجموعه، سفری به دنیای این جوان‌ها می‌كنند كه هر لحظه از آن شیرینی خاصی دارد و یك درس بزرگ. گرچه قالب برنامه از آسمان مستند است، اما عوامل سازنده آن از نقطه‌ای قصه زندگی هر شهید را تعریف می‌كنند كه برای بینندگان شنیدنی باشد. به مناسبت دهمین سالگرد شهادت شهیدان عباس گودرزی و محمد فراهانی از سازندگان قبلی این مجموعه گزارشی درباره جزئیات این برنامه تهیه كرده‌ایم كه در می‌خوانید.
قصه شروع برنامه از آسمان
هر برنامه‌ای نقطه شروعی دارد و سازندگان آن تلاش می‌كنند اهداف برنامه را به‌درستی ترسیم كنند. این اتفاق هم در برنامه تلویزیونی از آسمان هم افتاده است. امیر خورشیدی‌فر جانباز و مستندساز هشت سال دفاع مقدس و تهیه‌كننده و كارگردان برنامه «از آسمان» نحوه آغاز این‌گونه توضیح داد: شروع فعالیت این مجموعه در دوران دفاع مقدس در گردان خط‌شكن رزمی سیدالشهدا لشگر ۱۷ علی بن ابی‌طالب بود، در كنار كار رزمی با كمترین امكانات به كار فرهنگی می‌پرداختیم؛ از جمله كارهای فرهنگی تصویربرداری از مراسم‌های مذهبی بود. یا قبل از هر عملیات از رزمندگان مصاحبه تصویری می‌گرفتیم و خود را معرفی می‌كردند. بعدها كه برای دلداری و تسلای خانواده‌های این عزیزان فیلم مصاحبه این رزمندگان را برای ایشان می‌بردیم و به تماشای چهره فرزندان ایثارگرشان می‌نشستند. خورشیدی‌فر افزود: بعد از جنگ نیز در قم براساس همین ویدئو‌های ساخته شده از شهیدان، برنامه راهیان فتح و برنامه ره‌یافتگان وصال در تلویزیون پخش شد و از سال ۷۸ به خواست مدیر وقت شبكه دو، ویژه‌برنامه‌های دفاع مقدس ساخته شد و در سال ۸۳، عنوان این برنامه به «از آسمان» تغییر كرد.
برنامه‌ای که 2 شهید دارد
26 مهرماه سال 88 بود كه سبزپوشان سپاه با غیورمردان سفیدپوش بلوچ برای برگزاری یك برنامه وحدت‌آفرین گردهم جمع آمدند، رنگ قرمز برای به تصویر كشیدن پرچم سه رنگ ایران اسلامی كم بود، این عزیزان قطعه مهم پازل را با نثار خون خود كامل كردند. انفجار ساعت 8 و 20 دقیقه صبح و در منطقه پیشین (نزدیكی شهر سرباز) در استان سیستان و بلوچستان رخ داد.
در میان این غیورمردان، دو نفر از عوامل برنامه از آسمان هم بودند كه آنها هم به خیل شهدا پیوستند. تهیه‌كننده و كارگردان برنامه «از آسمان» در دهمین سالگرد شهادت شهیدان عباس گودرزی و محمد فراهانی از سازندگان این مجموعه كه در حادثه تروریستی سرباز، مهر ماه سال ۸۸، در زمان فیلمبرداری و تولید برنامه از توانمندی‌های مردمی سیستان و بلوچستان به شهادت رسیدند، گفت: این دو شهید هم همراه با شهید سردار شوشتری و بسیاری از فرماندهان و مردمان مظلوم زاهدان مورد حمله انتحاری قرار گرفتند و در هنگام فیلمبرداری به خیل شهیدان پیوستند. شهدا ذخایر انقلاب هستند و باید یادشان را گرامی بداریم و ما هم تلاش می‌كنیم در قالب برنامه از آسمان
یادآور شهدا باشیم.
بیننده شهید هم داشته‌ایم!
همسر شهید مدافع حرم حسین محرابی از مشهد برای عوامل برنامه از آسمان نامه فرستاده و در آن تاكید كرده كه قبل از شهادت همسرش با او و فرزندانشان برنامه را تماشا می‌كردند و بسیار لذت می‌بردند و در حال حاضر كه همسرش شهید شده است، فرزندانش منتظرند كه عوامل این برنامه از پدر شهیدشان هم مستند تهیه كنند.
ارسال از این دست نامه‌ها به برنامه از آسمان كم نیست و این نشان می‌دهد كه برنامه از آسمان هم در میان خانواده‌های شهدا جایگاه ویژه‌ای دارد و هم در میان دیگر مردم.
خورشیدی فر این مستندساز، برنامه‌های نوروزی سه سال اخیر مجموعه «از آسمان» را پر مخاطب دانست و بیان كرد: از سال ۷۸ تا سال ۹۵ برنامه‌هایی درباره راهیان نور تولید و پخش شد، در سه سال اخیر برنامه‌ای با نام عیدانه شهدای مدافع حرم ساخته شد كه حال و هوای سفره‌های عید خانواده‌های این شهیدان را در اولین سال نوی شهادت آنها به تصویر می‌كشید و این برنامه در مدت زمان ۱۵ تا ۲۰ دقیقه از اول تا شانزدهم نوروز به روی آنتن رفته و بسیار پرمخاطب و درخور نگاه بینندگان
قرار گرفته است.
17 برنامه برای استان آفتاب
كلاهدوز سرپرست گروه فرهنگی و اجتماعی شبكه دو در بخشی از صحبت هایش اعلام كرد: بیشترین برنامه ویژه شهدای دفاع مقدس در طول یك سال از استان سیستان و بلوچستان بوده است كه تولید ۱۷ برنامه را شامل می‌شود.
وی درباره این‌كه آیا معیاری برای انتخاب شهدا و پرداختن به آنها در برنامه دارید؟ توضیح داد: نه، معیار خاصی نیست. گاهی خانواده‌ها و اهالی محل شهید تماس می‌گیرند و درخواست دارند كه قسمتی از برنامه به شهید اختصاص پیدا كند. برخی قسمت‌ها به شهدایی می‌پردازد كه در رسانه مطرح شدند. برخی از آنها هم بسیار خاص هستند همچون شهید حججی كه جایگاه ویژه‌ای دارد. این برنامه در هر قسمت به زندگی یكی از شهدای دفاع مقدس از جنگ تحمیلی، مدافع حرم، نیروی انتظامی، مرزبانان و ... می‌پردازد. قسمت‌هایی از برنامه از آسمان هم به سرداران شهید اختصاص دارد. در مجموع ملاك خاصی نیست و گروه سعی می‌كند به بهترین شكل روایتگر زندگی شهدا و خانواده‌هایشان باشد كه بعد از از دست دادن عزیزانشان چطور با یاد و خاطره آنها زندگی می‌كنند. در مجموع برنامه از آسمان مورد توجه مخاطبان و خانواده شهدا قرار دارد و روزهای جمعه ساعت 16 پخش می‌شود و دو بار هم بازپخش دارد كه روزهای جمعه 6 و 30 دقیقه صبح و پنجشنبه‌ها ساعت 10 و 15 دقیقه است. همچنین كلیپ برنامه در فضای مجازی هم بارگذاری می‌شود و مورد توجه كاربران قرار می‌گیرد.
چرا «از آسمان»؟
انتخاب نام اهمیت زیادی دارد و مسلما زمانی هم گروه برای انتخاب نام می‌گذارد، چون ویترین كار محسوب می‌شود و نام جزو بخش‌های مهم كار هست كه تمام اهداف برنامه را در دل خودش جمع می‌كند. اما نامگذاری برنامه از آسمان یك قصه متفاوت دارد. داستان از آنجا شروع می‌شود كه گروه برای تصویربرداری از تفحص شهدا در منطقه میمك رفته بودند كه هنگام اذان، پیكر شهیدی تفحص شد و رزمندگان به اقامه نماز در كنار پیكر شهید مشغول شدند و با تامل در آن لحظه كه پیكر شهید از آسمان رسیده و در كنار دیگر رزمندگان مشغول عبادت است نام این برنامه از آسمان انتخاب شد.
عملیات از آسمان در سوریه
تا به امروز قسمت‌هایی از برنامه از آسمان، به شهدای مدافع حرم اختصاص داشته و همیشه هم این قسمت‌ها با بازتاب‌های زیادی رو به رو بوده است. حدود سه سال پیش بود كه فرماندهان در سوریه با عوامل برنامه از آسمان تماس گرفتند و گفتند كه رزمندگان قسمت‌هایی از برنامه از آسمان را كه به شهدای مدافع حرم اختصاص داشت دنبال كردند و حتی به دلیل تاثیرگذاری فراوان، گاهی زمان‌های تكرار آن را پیگیری كردند. نكته جالب این بود كه این قسمت‌ها به حدی اثرگذار بود كه بعد از پخش قسمتی از برنامه به نام شهید آژن، به فاصله دو روز با نام این شهید در سوریه عملیاتی انجام شد.
تولید 1300 برنامه درباره شهدا
شاید برای مخاطبان از آسمان این سؤال شكل گرفته كه تا به امروز این برنامه درباره چند شهید مستند ساخته و پخش شده است. محسن كلاهدوز مدیر پخش شبكه دو و سرپرست گروه فرهنگی و اجتماعی شبكه دو در گفت‌وگو با جام‌جم اعلام كرد كه تا به امروز 1300 برنامه درخصوص شهدا ساخته كه از این تعداد ۲۰۰ برنامه مرتبط با شهدای مدافع حرم و روایتگر رشادت‌ها و دلیری‌های آنها است. وی ادامه داد: ساخت این ۲۰۰ برنامه در كشورمان، آگاه سازی و شفاف‌سازی افكار عمومی را در پی داشته است و حتی جوانانی با دیدن این برنامه به داوطلب شدن برای مدافع حرم ترغیب شده‌اند.
این مدیر پخش ادامه داد: رسانه در ارتباط با شهدا مسؤولیت دارد و ما باید یاد شهدا را گرامی داریم و حافظ این ذخایر انقلاب اسلامی‌مان باشیم. نباید آنها به فراموشی سپرده شوند و هدف برنامه از آسمان این است كه یاد شهدا را گرامی داریم.
گنجینه تصویری دفاع مقدس
كارگردان مجموعه از آسمان یكی از مهم‌ترین بخش‌های ساخته شده این مجموعه را آیتم تشرف جانبازان قطع نخاع و ۷۰ درصد به كربلا نامید و اضافه كرد: از سال ۷۸ تا امروز ۱۳۰۰ برنامه تولید شده است و این آثار را ارزشمند و تاریخی می‌توان محسوب كرد، زیرا سوژه این برنامه‌ها انسان‌هایی مانند پدر شهید زین‌الدین یا پدر شهید صادقی بودند كه دیگر در قید حیات نیستند و همچنین بسیاری از آزادگان و جانبازان كه به مقام شهادت نائل آمدند. وی بیان كرد: گروه مجموعه از آسمان چندین سال به عنوان گروه برتر انتخاب شده و مورد تشویق مسؤولان سازمان صدا و سیما قرار گرفته كه جا دارد از زحمات مدیران وقت و به‌خصوص مهندس جعفری جلوه، مدیر فعلی شبكه دو سیما قدردانی كنم.
هر برنامه‌ای نقطه شروعی دارد و سازندگان آن تلاش می‌كنند اهداف برنامه را به‌درستی ترسیم كنند. این اتفاق هم در برنامه تلویزیونی از آسمان هم افتاده است. امیر خورشیدی‌فر جانباز و مستندساز هشت سال دفاع مقدس و تهیه‌كننده و كارگردان برنامه «از آسمان» نحوه آغاز این‌گونه توضیح داد: شروع فعالیت این مجموعه در دوران دفاع مقدس در گردان خط‌شكن رزمی سیدالشهدا لشگر ۱۷ علی بن ابی‌طالب بود، در كنار كار رزمی با كمترین امكانات به كار فرهنگی می‌پرداختیم؛ از جمله كارهای فرهنگی تصویربرداری از مراسم‌های مذهبی بود. یا قبل از هر عملیات از رزمندگان مصاحبه تصویری می‌گرفتیم و خود را معرفی می‌كردند. بعدها كه برای دلداری و تسلای خانواده‌های این عزیزان فیلم مصاحبه این رزمندگان را برای ایشان می‌بردیم و به تماشای چهره فرزندان ایثارگرشان می‌نشستند. خورشیدی‌فر افزود: بعد از جنگ نیز در قم براساس همین ویدئو‌های ساخته شده از شهیدان، برنامه راهیان فتح و برنامه ره‌یافتگان وصال در تلویزیون پخش شد و از سال ۷۸ به خواست مدیر وقت شبكه دو، ویژه‌برنامه‌های دفاع مقدس ساخته شد و در سال ۸۳، عنوان این برنامه به «از آسمان» تغییر كرد.
برنامه‌ای که 2 شهید دارد
26 مهرماه سال 88 بود كه سبزپوشان سپاه با غیورمردان سفیدپوش بلوچ برای برگزاری یك برنامه وحدت‌آفرین گردهم جمع آمدند، رنگ قرمز برای به تصویر كشیدن پرچم سه رنگ ایران اسلامی كم بود، این عزیزان قطعه مهم پازل را با نثار خون خود كامل كردند. انفجار ساعت 8 و 20 دقیقه صبح و در منطقه پیشین (نزدیكی شهر سرباز) در استان سیستان و بلوچستان رخ داد.
در میان این غیورمردان، دو نفر از عوامل برنامه از آسمان هم بودند كه آنها هم به خیل شهدا پیوستند. تهیه‌كننده و كارگردان برنامه «از آسمان» در دهمین سالگرد شهادت شهیدان عباس گودرزی و محمد فراهانی از سازندگان این مجموعه كه در حادثه تروریستی سرباز، مهر ماه سال ۸۸، در زمان فیلمبرداری و تولید برنامه از توانمندی‌های مردمی سیستان و بلوچستان به شهادت رسیدند، گفت: این دو شهید هم همراه با شهید سردار شوشتری و بسیاری از فرماندهان و مردمان مظلوم زاهدان مورد حمله انتحاری قرار گرفتند و در هنگام فیلمبرداری به خیل شهیدان پیوستند. شهدا ذخایر انقلاب هستند و باید یادشان را گرامی بداریم و ما هم تلاش می‌كنیم در قالب برنامه از آسمان
یادآور شهدا باشیم.
بیننده شهید هم داشته‌ایم!
همسر شهید مدافع حرم حسین محرابی از مشهد برای عوامل برنامه از آسمان نامه فرستاده و در آن تاكید كرده كه قبل از شهادت همسرش با او و فرزندانشان برنامه را تماشا می‌كردند و بسیار لذت می‌بردند و در حال حاضر كه همسرش شهید شده است، فرزندانش منتظرند كه عوامل این برنامه از پدر شهیدشان هم مستند تهیه كنند.
ارسال از این دست نامه‌ها به برنامه از آسمان كم نیست و این نشان می‌دهد كه برنامه از آسمان هم در میان خانواده‌های شهدا جایگاه ویژه‌ای دارد و هم در میان دیگر مردم.
خورشیدی فر این مستندساز، برنامه‌های نوروزی سه سال اخیر مجموعه «از آسمان» را پر مخاطب دانست و بیان كرد: از سال ۷۸ تا سال ۹۵ برنامه‌هایی درباره راهیان نور تولید و پخش شد، در سه سال اخیر برنامه‌ای با نام عیدانه شهدای مدافع حرم ساخته شد كه حال و هوای سفره‌های عید خانواده‌های این شهیدان را در اولین سال نوی شهادت آنها به تصویر می‌كشید و این برنامه در مدت زمان ۱۵ تا ۲۰ دقیقه از اول تا شانزدهم نوروز به روی آنتن رفته و بسیار پرمخاطب و درخور نگاه بینندگان
قرار گرفته است.
17 برنامه برای استان آفتاب
كلاهدوز سرپرست گروه فرهنگی و اجتماعی شبكه دو در بخشی از صحبت هایش اعلام كرد: بیشترین برنامه ویژه شهدای دفاع مقدس در طول یك سال از استان سیستان و بلوچستان بوده است كه تولید ۱۷ برنامه را شامل می‌شود.
وی درباره این‌كه آیا معیاری برای انتخاب شهدا و پرداختن به آنها در برنامه دارید؟ توضیح داد: نه، معیار خاصی نیست. گاهی خانواده‌ها و اهالی محل شهید تماس می‌گیرند و درخواست دارند كه قسمتی از برنامه به شهید اختصاص پیدا كند. برخی قسمت‌ها به شهدایی می‌پردازد كه در رسانه مطرح شدند. برخی از آنها هم بسیار خاص هستند همچون شهید حججی كه جایگاه ویژه‌ای دارد. این برنامه در هر قسمت به زندگی یكی از شهدای دفاع مقدس از جنگ تحمیلی، مدافع حرم، نیروی انتظامی، مرزبانان و ... می‌پردازد. قسمت‌هایی از برنامه از آسمان هم به سرداران شهید اختصاص دارد. در مجموع ملاك خاصی نیست و گروه سعی می‌كند به بهترین شكل روایتگر زندگی شهدا و خانواده‌هایشان باشد كه بعد از از دست دادن عزیزانشان چطور با یاد و خاطره آنها زندگی می‌كنند. در مجموع برنامه از آسمان مورد توجه مخاطبان و خانواده شهدا قرار دارد و روزهای جمعه ساعت 16 پخش می‌شود و دو بار هم بازپخش دارد كه روزهای جمعه 6 و 30 دقیقه صبح و پنجشنبه‌ها ساعت 10 و 15 دقیقه است. همچنین كلیپ برنامه در فضای مجازی هم بارگذاری می‌شود و مورد توجه كاربران قرار می‌گیرد.
چرا «از آسمان»؟
انتخاب نام اهمیت زیادی دارد و مسلما زمانی هم گروه برای انتخاب نام می‌گذارد، چون ویترین كار محسوب می‌شود و نام جزو بخش‌های مهم كار هست كه تمام اهداف برنامه را در دل خودش جمع می‌كند. اما نامگذاری برنامه از آسمان یك قصه متفاوت دارد. داستان از آنجا شروع می‌شود كه گروه برای تصویربرداری از تفحص شهدا در منطقه میمك رفته بودند كه هنگام اذان، پیكر شهیدی تفحص شد و رزمندگان به اقامه نماز در كنار پیكر شهید مشغول شدند و با تامل در آن لحظه كه پیكر شهید از آسمان رسیده و در كنار دیگر رزمندگان مشغول عبادت است نام این برنامه از آسمان انتخاب شد.
عملیات از آسمان در سوریه
تا به امروز قسمت‌هایی از برنامه از آسمان، به شهدای مدافع حرم اختصاص داشته و همیشه هم این قسمت‌ها با بازتاب‌های زیادی رو به رو بوده است. حدود سه سال پیش بود كه فرماندهان در سوریه با عوامل برنامه از آسمان تماس گرفتند و گفتند كه رزمندگان قسمت‌هایی از برنامه از آسمان را كه به شهدای مدافع حرم اختصاص داشت دنبال كردند و حتی به دلیل تاثیرگذاری فراوان، گاهی زمان‌های تكرار آن را پیگیری كردند. نكته جالب این بود كه این قسمت‌ها به حدی اثرگذار بود كه بعد از پخش قسمتی از برنامه به نام شهید آژن، به فاصله دو روز با نام این شهید در سوریه عملیاتی انجام شد.
تولید 1300 برنامه درباره شهدا
شاید برای مخاطبان از آسمان این سؤال شكل گرفته كه تا به امروز این برنامه درباره چند شهید مستند ساخته و پخش شده است. محسن كلاهدوز مدیر پخش شبكه دو و سرپرست گروه فرهنگی و اجتماعی شبكه دو در گفت‌وگو با جام‌جم اعلام كرد كه تا به امروز 1300 برنامه درخصوص شهدا ساخته كه از این تعداد ۲۰۰ برنامه مرتبط با شهدای مدافع حرم و روایتگر رشادت‌ها و دلیری‌های آنها است. وی ادامه داد: ساخت این ۲۰۰ برنامه در كشورمان، آگاه سازی و شفاف‌سازی افكار عمومی را در پی داشته است و حتی جوانانی با دیدن این برنامه به داوطلب شدن برای مدافع حرم ترغیب شده‌اند.
این مدیر پخش ادامه داد: رسانه در ارتباط با شهدا مسؤولیت دارد و ما باید یاد شهدا را گرامی داریم و حافظ این ذخایر انقلاب اسلامی‌مان باشیم. نباید آنها به فراموشی سپرده شوند و هدف برنامه از آسمان این است كه یاد شهدا را گرامی داریم.
گنجینه تصویری دفاع مقدس
كارگردان مجموعه از آسمان یكی از مهم‌ترین بخش‌های ساخته شده این مجموعه را آیتم تشرف جانبازان قطع نخاع و ۷۰ درصد به كربلا نامید و اضافه كرد: از سال ۷۸ تا امروز ۱۳۰۰ برنامه تولید شده است و این آثار را ارزشمند و تاریخی می‌توان محسوب كرد، زیرا سوژه این برنامه‌ها انسان‌هایی مانند پدر شهید زین‌الدین یا پدر شهید صادقی بودند كه دیگر در قید حیات نیستند و همچنین بسیاری از آزادگان و جانبازان كه به مقام شهادت نائل آمدند. وی بیان كرد: گروه مجموعه از آسمان چندین سال به عنوان گروه برتر انتخاب شده و مورد تشویق مسؤولان سازمان صدا و سیما قرار گرفته كه جا دارد از زحمات مدیران وقت و به‌خصوص مهندس جعفری جلوه، مدیر فعلی شبكه دو سیما قدردانی كنم.
