نگاهی به برنامه‌های ورزشی نوستالژیك تلویزیون
برنامه‌های اُسّ وقوس‌دار!
رسانه تلویزیون تنها كمی پس از ورودش به زندگی مخاطبان خود به آنچنان رسانه اثرگذاری بدل شد كه نه‌تنها در زمان پخش برنامه‌هایش، حجم انبوهی از آنها را مقابل گیرنده‌ها بنشاند كه حتی با گذشت زمان و دور شدن از زمان پخش اول این برنامه‌ها، نوستالژی‌های شیرین و دلنشین تماشای آنها همچنان در ذهن و حافظه بینندگانشان زنده بماند. وقتی به این تجربه مشترك جهانی كه بی‌تردید تمام مخاطبان قاب شیشه‌ای در اقصی نقاط دنیا حسش كرده‌اند شرایط خاص تلویزیون ایران در سال‌های دشوار دهه شصت و كمبودهای ناشی از آن را اضافه كنیم، می‌توان حدس زد كه یادآوری برنامه‌های آن دوره زمانی تا چه اندازه می‌تواند دلنشین و خاطره‌انگیز باشد. با این مقدمه نگاهی می‌كنیم به تعدادی از برنامه‌های ورزشی دهه‌های دورتر سیما كه برخی از آنها سال‌هاست از دستور تولید و جدول پخش خارج شده و در قفسه‌های آرشیو جا خوش كرده‌اند و تعداد كمتری هم همچنان به پخش خود ادامه می‌دهند.
مازیار معاونی / روزنامه‌نگار
ورزش و مردم
كلید ساخت این برنامه كمی پس از پیروزی انقلاب یعنی در تابستان سال 58 زده شد و در آن روزهای آغازین تصور این‌كه این برنامه بتواند تا 40 سال بعد همچنان روی آنتن شبكه یک سیما باقی بماند بسیار دشوار به نظر می‌رسید. در ابتدا یكی از گزارشگران سرشناس فوتبال در آن دوره زمانی اجرای برنامه را به عهده داشت (مجید وارث) اما پس از یكی دو سال، اجرای این برنامه برای
سی و چند سال به دست زنده‌یاد بهرام شفیع سپرده شد. شفیع كه در دوران شروع پخش «ورزش و مردم» تنها 23 سال داشت تا مهر ماه 97 كه در 62 سالگی دارفانی را وداع گفت شاخص‌ترین مجری و نماد این برنامه بود؛ برنامه‌ای كه حتی در سال‌های افزایش تعداد شبكه‌های تلویزیونی و سربرآوردن رقبای توانمند جدید هم دوام آورد
و دست‌كم بخشی از بینندگان سنتی خود را حفظ كرد كه به پخش یكشنبه‌شب‌ها (و بعد‌ها جمعه صبح‌های) برنامه و اجرای کم‌حاشیه و آمیخته به طنز مجری 40 ساله آن عادت كرده بودند.
در بازه زمانی سی و هفت و هشت ساله حضور بهرام شفیع در این برنامه، در مقاطع زمانی كوتاهی مجریان دیگری نظیر عباس بهروان و علی خجسته هم اجرای برنامه را در كنار شفیع یا به شكل مستقل (در زمان‌های غیبت او) برعهده داشتند. این برنامه اكنون با اجرای پیمان یوسفی به پخش جمعه صبح‌های خود ادامه می‌دهد.
در قلمرو ورزش
یك برنامه كوتاه نیم‌ساعته كه در اغلب سال‌های دهه نخست انقلاب، پس از پایان برنامه كودك و نوجوان یعنی در حد فاصل ساعت 18 تا 18 و 30 دقیقه
از شبكه یک سیما پخش می‌شد. علی‌اكبر محمدی‌بقا كه نزد مخاطبان قدیمی‌تر تلویزیون چهره ورزشی شناخته‌شده‌ای است اجرای این برنامه ورزشی/ آموزشی را به‌عهده داشت. این مجری كه در رشته كاراته صاحب‌نظر و صاحب‌كسوت بود و چند عنوان قهرمانی در این رشته را هم در كارنامه خود داشت در حالی كه لباس مخصوص كاراته به تن داشت فنون این رشته را به ورزشكاران حاضر در استودیو و علاقه‌مندان روبه‌روی گیرنده‌های خانگی آموزش می‌داد. با اتمام پخش این برنامه، تولید و پخش این قبیل برنامه‌های آموزشی - ورزشی كه البته تنها به رشته‌های رزمی اختصاص نداشت و رشته‌های دیگری نظیر كشتی را هم در برمی‌گرفت عملا خاتمه پیدا كرد.
گزارش ورزشی
مطمئنا بینندگان علاقه‌مند ورزش در دهه 60 به خوبی این برنامه را به یاد می‌آورند. در سال‌هایی كه كمبودهای موجود، تنها امكان پخش چند ساعت برنامه در طول شبانه‌روز را فراهم می‌كرد و برنامه‌های شبكه یك به عنوان شبكه رسمی‌تر سیما از
ساعت 16 و 15 دقیقه با پخش اخبار استان‌ها آغاز می‌شد، پنجشنبه بعدازظهرها برای دوستداران ورزش حلاوت دیگری داشت؛ حلاوتی كه پخش برنامه «گزارش ورزشی» كه از ساعت 14 و 45 دقیقه بعدازظهر روی آنتن می‌رفت عامل آن بود.
این برنامه توسط علی منصوری‌راد اجرا می‌شد، یكی دیگر از مجریان قدیمی ورزش تلویزیون كه در گزارش رشته‌های ورزشی خاص نظیر سواركاری و چوگان تبحر داشت و در عصر روزهای پنجشنبه با برنامه‌اش كه پخش منتخبی از رشته‌های ورزشی به‌ویژه فوتبال می‌پرداخت كام بسیاری از ورزش‌دوستان آن دوره زمانی را شیرین می‌كرد. «گزارش ورزشی» در سال‌های پایانی دهه 60 از دستور كار خارج شد و دیگر هیچ‌گاه به جدول پخش برنامه‌های شبكه یک سیما بازنگشت.
دایره طلایی
برنامه‌ای مختص پرافتخارترین رشته ورزشی ایران در صحنه رقابت‌های جهانی و المپیك كه از اواخر سال82 در كنداكتور پخش سه‌شنبه عصرهای شبكه سه سیما قرار گرفت و پخش آن تا اواخر این دهه ادامه یافت. هر چند كه با توجه به موقعیت بی‌نظیر رشته كشتی در میان سایر رشته‌های ورزشی، تولید این برنامه دیرهنگام به نظر می‌رسید اما آنچنان اهمیتی داشت كه خیلی زود جای خود را میان فعالان این رشته و عموم بینندگان كشتی‌دوست تلویزیون باز كرد.
در عمر نسبتا كوتاه « دایره طلایی» رضا جاودانی بیشترین تعداد اجرای آن را بر عهده داشت كه با توجه به نداشتن پیشینه كشتی و عدم اشراف به فنون و قوانین آن، این انتخاب همواره مورد انتقاد بخشی از دوستداران و دست‌اندركاران كشتی
بود.
در دوره كوتاهی هم هادی عامل كه هم به لحاظ تسلط و هم از منظر داشتن سابقه ورزشی، مجری باصلاحیت‌تر و انتخاب بجاتری بود، اجرای آن را به عهده گرفت. متاسفانه در سال‌های انتهایی دهه 80، این برنامه بدون توضیح قبلی از دستور تولید خارج شد و چند سالی طول كشید تا شبكه ورزش با برنامه كشتی‌محور «روح پهلوانی» دوباره برنامه‌ای مختص رشته ورزشی اول كشور را به آنتن
بازگرداند.
كلید ساخت این برنامه كمی پس از پیروزی انقلاب یعنی در تابستان سال 58 زده شد و در آن روزهای آغازین تصور این‌كه این برنامه بتواند تا 40 سال بعد همچنان روی آنتن شبكه یک سیما باقی بماند بسیار دشوار به نظر می‌رسید. در ابتدا یكی از گزارشگران سرشناس فوتبال در آن دوره زمانی اجرای برنامه را به عهده داشت (مجید وارث) اما پس از یكی دو سال، اجرای این برنامه برای
سی و چند سال به دست زنده‌یاد بهرام شفیع سپرده شد. شفیع كه در دوران شروع پخش «ورزش و مردم» تنها 23 سال داشت تا مهر ماه 97 كه در 62 سالگی دارفانی را وداع گفت شاخص‌ترین مجری و نماد این برنامه بود؛ برنامه‌ای كه حتی در سال‌های افزایش تعداد شبكه‌های تلویزیونی و سربرآوردن رقبای توانمند جدید هم دوام آورد
و دست‌كم بخشی از بینندگان سنتی خود را حفظ كرد كه به پخش یكشنبه‌شب‌ها (و بعد‌ها جمعه صبح‌های) برنامه و اجرای کم‌حاشیه و آمیخته به طنز مجری 40 ساله آن عادت كرده بودند.
در بازه زمانی سی و هفت و هشت ساله حضور بهرام شفیع در این برنامه، در مقاطع زمانی كوتاهی مجریان دیگری نظیر عباس بهروان و علی خجسته هم اجرای برنامه را در كنار شفیع یا به شكل مستقل (در زمان‌های غیبت او) برعهده داشتند. این برنامه اكنون با اجرای پیمان یوسفی به پخش جمعه صبح‌های خود ادامه می‌دهد.
در قلمرو ورزش
یك برنامه كوتاه نیم‌ساعته كه در اغلب سال‌های دهه نخست انقلاب، پس از پایان برنامه كودك و نوجوان یعنی در حد فاصل ساعت 18 تا 18 و 30 دقیقه
از شبكه یک سیما پخش می‌شد. علی‌اكبر محمدی‌بقا كه نزد مخاطبان قدیمی‌تر تلویزیون چهره ورزشی شناخته‌شده‌ای است اجرای این برنامه ورزشی/ آموزشی را به‌عهده داشت. این مجری كه در رشته كاراته صاحب‌نظر و صاحب‌كسوت بود و چند عنوان قهرمانی در این رشته را هم در كارنامه خود داشت در حالی كه لباس مخصوص كاراته به تن داشت فنون این رشته را به ورزشكاران حاضر در استودیو و علاقه‌مندان روبه‌روی گیرنده‌های خانگی آموزش می‌داد. با اتمام پخش این برنامه، تولید و پخش این قبیل برنامه‌های آموزشی - ورزشی كه البته تنها به رشته‌های رزمی اختصاص نداشت و رشته‌های دیگری نظیر كشتی را هم در برمی‌گرفت عملا خاتمه پیدا كرد.
گزارش ورزشی
مطمئنا بینندگان علاقه‌مند ورزش در دهه 60 به خوبی این برنامه را به یاد می‌آورند. در سال‌هایی كه كمبودهای موجود، تنها امكان پخش چند ساعت برنامه در طول شبانه‌روز را فراهم می‌كرد و برنامه‌های شبكه یك به عنوان شبكه رسمی‌تر سیما از
ساعت 16 و 15 دقیقه با پخش اخبار استان‌ها آغاز می‌شد، پنجشنبه بعدازظهرها برای دوستداران ورزش حلاوت دیگری داشت؛ حلاوتی كه پخش برنامه «گزارش ورزشی» كه از ساعت 14 و 45 دقیقه بعدازظهر روی آنتن می‌رفت عامل آن بود.
این برنامه توسط علی منصوری‌راد اجرا می‌شد، یكی دیگر از مجریان قدیمی ورزش تلویزیون كه در گزارش رشته‌های ورزشی خاص نظیر سواركاری و چوگان تبحر داشت و در عصر روزهای پنجشنبه با برنامه‌اش كه پخش منتخبی از رشته‌های ورزشی به‌ویژه فوتبال می‌پرداخت كام بسیاری از ورزش‌دوستان آن دوره زمانی را شیرین می‌كرد. «گزارش ورزشی» در سال‌های پایانی دهه 60 از دستور كار خارج شد و دیگر هیچ‌گاه به جدول پخش برنامه‌های شبكه یک سیما بازنگشت.
دایره طلایی
برنامه‌ای مختص پرافتخارترین رشته ورزشی ایران در صحنه رقابت‌های جهانی و المپیك كه از اواخر سال82 در كنداكتور پخش سه‌شنبه عصرهای شبكه سه سیما قرار گرفت و پخش آن تا اواخر این دهه ادامه یافت. هر چند كه با توجه به موقعیت بی‌نظیر رشته كشتی در میان سایر رشته‌های ورزشی، تولید این برنامه دیرهنگام به نظر می‌رسید اما آنچنان اهمیتی داشت كه خیلی زود جای خود را میان فعالان این رشته و عموم بینندگان كشتی‌دوست تلویزیون باز كرد.
در عمر نسبتا كوتاه « دایره طلایی» رضا جاودانی بیشترین تعداد اجرای آن را بر عهده داشت كه با توجه به نداشتن پیشینه كشتی و عدم اشراف به فنون و قوانین آن، این انتخاب همواره مورد انتقاد بخشی از دوستداران و دست‌اندركاران كشتی
بود.
در دوره كوتاهی هم هادی عامل كه هم به لحاظ تسلط و هم از منظر داشتن سابقه ورزشی، مجری باصلاحیت‌تر و انتخاب بجاتری بود، اجرای آن را به عهده گرفت. متاسفانه در سال‌های انتهایی دهه 80، این برنامه بدون توضیح قبلی از دستور تولید خارج شد و چند سالی طول كشید تا شبكه ورزش با برنامه كشتی‌محور «روح پهلوانی» دوباره برنامه‌ای مختص رشته ورزشی اول كشور را به آنتن
بازگرداند.
