با برداشته شدن گام چهارم ایران در كاهش تعهدات برجامی، از همین الان گمانه‌زنی‌ها درباره گام بعدی آغاز شده است چرا كه امید چندانی به اقدام عملی اروپا در زمینه اجرایی كردن تعهداتش وجود ندارد.
همین موضوع باعث شد تا این سوال در نشست خبری دیروز بهروز كمالوندی كه به همراه خبرنگاران به تاسیسات فردو رفته بود مطرح شود.
به گزارش جام‌جم، كمالوندی در این نشست با بیان این‌كه گام چهارم، گام آخر نیست و گام‌های دیگری هم می‌تواند روی دهد، گفت: اجازه دهید كمی هم خوشبینانه به قضیه نگاه كنیم شاید طرف مقابل به خودش بیاید، اما حتما گام‌های مختلف وجود دارد كه مسؤولان جمهوری اسلامی ایران آن را اعلام كرده‌اند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: در حوزه فنی گام‌های دیگری هم داریم، ولی گام‌ها فقط محدود به مسائل فنی نیست و می‌تواند در موضوعات دیگر هم باشد.
وی با بیان این‌كه سازمان انرژی اتمی، 15 پیشنهاد را به عنوان گام‌های بعدی كاهش تعهدات ارائه كرده است گفت: حتی خروج از ان.پی.تی یكی از گزینه‌هاست كه در صورت ادامه تعلل اروپا و دستور مقامات بالا می‌تواند در گام‌های بعدی به مرحله اجرا در بیاید.
غنی‌سازی در فردو باید 11 سال دیگر انجام می‌شد
كمالوندی در بخش دیگری از نشست خبری دیروز در مجموعه هسته‌ای شهید علیمحمدی (فردو) درباره جزئیات گام چهارم ایران اظهار كرد: در گام چهارم بنا به دستور رئیس‌جمهور گازدهی به ۱۰۴۴ سانتریفیوژ مستقر در فردو آغاز شد. این ماشین‌ها فعالند و محصول داده‌اند و محصولات نمونه‌گیری شده است.
وی افزود: از آژانس دعوت كردیم برای اندازه‌‌گیری و راستی‌آزمایی بیایند و قرار است بازرسان آژانس روز یكشنبه اینجا باشند و نمونه‌ها را تایید و راستی‌آزمایی كنند. كمالوندی ادامه داد: برخی دوستان تصور می‌كنند كه تزریق گاز مثل تزریق آمپول است، اما این‌طور نیست بلكه یك فرآیند بسیار مهم است. وی درباره انتقال سیلندر گفت: قرار بود تا ۱۵ سال در اینجا غنی‌سازی انجام نشود و مواد هسته‌ای وجود نداشته باشد كه عملاً چهار‌سال از آن گذشته و ما باید ۱۱ سال دیگر صبر می‌كردیم تا مواد هسته‌ای به اینجا می‌آوردیم و غنی‌سازی می‌كردیم اما این كار را از چند روز پیش آغاز كرده‌ایم. شروع آن با انتقال یك سیلندر از سایت شهید احمدی روشن بود و حدود ۲۰۰۰ كیلو هگزا فلوراید منتقل شد.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی بیان كرد: نكته بسیار مهم دیگر آن است كه معمولا گاز یو.اف.6 باید به اصفهان بیاید اما چرا از آنجا آوردیم زیرا دو دلیل داشت؛ دلیل اول جغرافیایی بود چون نزدیك‌تر بود و چند ساعت در اینجا صرفه‌جویی كردیم و دلیل دوم هم تولید پسماندها بود.
كمالوندی گفت: مقرر شد پسماندهایی كه سال‌ها در یك گوشه‌ای افتاده بود بهینه شود، الان ۲۵ تن از این پسماندها موجود است و فقط دو تن آن به فردو منتقل شده و بقیه آن موجود است. این مواد در سال‌های آینده می‌تواند از نطنز به فردو منتقل شود.
مدرن‌سازی رآكتور اراك باید تسریع شود
كمالوندی درباره رآكتور اراك گفت: براساس بندهای مختلف به‌خصوص بند ۱۴ و ۱۵ برجام طرف مقابل موظف بود كه به ما كمك كند تا مدرن‌سازی رآكتور اراك انجام شود. وی افزود: درواقع قرار بود كه طرف مقابل به ما در این زمینه تجهیزات بدهد و یك سند رسمی در این زمینه امضا شد و آنان تعهد كردند كه به ما تجهیزات، امكانات و كمك مالی می‌دهند اما متأسفانه در این زمینه تعلل داشتند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی تصریح كرد: ما این تهدید را نگه داشتیم كه اگر لازم باشد به نوع رآكتور قبلی بازگردیم و همه بر این مساله واقف هستند كه دو ماه دیگر هم گذشت و خبری از سوی طرف مقابل نشد.
وی گفت: ما بارها اعلام كرده‌ایم كه باید مدرن‌سازی رآكتور اراك تسریع شود. البته آمریكا سنگ اندازی می‌كند. تیم آمریكایی پیش از این بسیار فعال بود و همكاری می‌كرد ولی در حال حاضر نه‌تنها خارج شده، بلكه دیگران را تهدید می‌كند. مدرن‌سازی اراك در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت آمده است. ما به چینی‌ها نیز گفته‌ایم كه باید تسریع شود.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفت: انگلیسی‌ها نیز در بحث فنی در حال كار هستند. طی چند روز آینده نیز هیاتی از ایران به انگلیس می‌رود تا ادامه همكاری‌ها و انعقاد قرارداد انجام شود. ما از ابتدا تاكید داشتیم كه این كار باید با طراحی ما انجام شود و دیگران فقط باید نظارت كنند و در این راه، كار در حال پیشرفت است. آمریكا همه را تحت فشار قرار می‌دهد. امیدواریم قراردادها به‌زودی منعقد شود.
بتون‌ریزی نیروگاه دوم بوشهر
 امروز انجام می‌شود
كمالوندی با بیان این‌كه مرحله بتون‌ریزی نیروگاه دوم بوشهر امروز انجام می‌شود گفت: كسی كه در كار نیروگاهی اطلاعاتی دارد می‌داند حداقل دو سال كار غیر از مذاكرات زمان می‌برد تا یك نیروگاه به مرحله بتون ریزی برسد. معمولا خود مذاكرات ممكن است یك یا دو سال زمان ببرد. قدم‌های خوبی برداشته شده است و تا سال‌۱۴۰۴ این نیروگاه به تولید می‌رسد و به شبكه متصل می‌شود. دو سال بعد هم نیروگاه سوم متصل می‌شود یعنی الان كه بتون‌ریزی نیروگاه انجام می‌شود وارد بتون‌ریزی نیروگاه سوم خواهد شد. كمالوندی درباره واكنش اروپا به گام‌های ایران اظهار كرد: اروپایی‌ها در جایگاهی نیستند كه موضوع را به شورای امنیت ببرند. نمی‌شود یك بدهكار از طلبكار شكایت كند. تصمیم به برداشته شدن گام‌ها در سطوح بالا گرفته می‌شود و براساس یك‌سری حقایق، مشورت‌ها بوده و كاملا حساب شده است. ایران بعد از یك‌سال صبر راهبردی قدم‌هایی برداشته و بخش‌هایی از تعهدات از هر دو سو اجرا نمی‌شود. وضعیت ما این‌گونه است كه چون طرف مقابل به تعهدات خود عمل نمی‌كند، ما نیز گام به گام تعهدات خود را كاهش می‌دهیم. برخی مانند رژیم صهیونیستی، دولت فعلی آمریكا و برخی كشورهای منطقه از ابتدا برجام را نمی‌خواستند و دنبال بر هم خوردن آن هستند. اصل بر برجام نبوده و منافع كشور در اولویت است و براساس برآیند برخی حقایق و منافع كشور تصمیمات گرفته می‌شود. وی در بخش دیگری از سخنانش اظهار كرد: در حال حاضر سازمان توان غنی‌سازی حتی تا ۶۰‌درصد را دارد و بر اساس نیاز كشور و دستور مسؤولان آن را انجام می‌دهیم.