آینده سیاسی انگلیس پس از انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام چه خواهد بود؟
سرگردانی شبح برگزیت
سرانجام همانگونه كه پیشبینی میشد، بوریس جانسون، نخستوزیر انگلیس پس از مواجهه با مخالفت پارلمان با طرح مدنظر خود برای خروج از اتحادیه اروپا، تصمیم به انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات سراسری زودهنگام در كشورش گرفت. این اقدام، با جلب حمایت و نظر مساعد ملكه الیزابت صورت گرفت. قرار است انتخابات عمومی انگلیس 12 دسامبر (21 آذر) برگزار شود. جرمی كوربین، رهبر حزب كارگر با شعار «تغییر واقعی» حزب خود را به مصاف حزب حاكم محافظهكار آورده است، این در حالی است كه بوریس جانسون نیز با شعار «انگلیس را از اروپا خارج میكنیم» در این آوردگاه سیاسی حاضر شده است. احزاب لیبرال دموكرات، ملیگرایان اسكاتلند و حزب برگزیت (حزب استقلال)، هریك با رویكردی متفاوت در انتخابات حاضر میشوند.
حزب ملیگرای برگزیت كه طرفداران زیادی نیز در كشور انگلیس دارد، خواستار خروج سخت و بدون توافق این كشور با اتحادیه اروپاست. آنها منتقد توافق جانسون و اتحادیه اروپا بر سر خروج از این مجموعه هستند و آن را توافقی ضعیف و خطرناك میدانند. بنابراین، در انتخابات ماه آینده، ما شاهد نقشآفرینی خاص چهار حزب كارگر، محافظهكار، لیبرال دموكرات و برگزیت خواهیم بود و احزاب دیگر، عملاً بازی خود را با یكی از این احزاب تنظیم خواهند كرد.
خشم ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالاتمتحده كه از اصلیترین حامیان بوریس جانسون محسوب میشود، پس از توافق نخستوزیر انگلیس با سران اروپایی بر سر «برگزیت نرم» نتوانسته است خشم خود را از جانسون پنهان كند. ترامپ هفته گذشته در اظهاراتی مداخلهجویانه به مقامات انگلیسی هشدار داد كه این كشور باید از اروپا خارج شود، اما در نه سایه توافق با اتحادیه اروپا! رئیسجمهور آمریكا به دولت انگلیس هشدار داد كه تحقق برگزیت نرم (برگزیت همراه با توافق) منجر به وابستگی اقتصادی لندن به اروپا طی سالهای آینده خواهد شد و مناسبات اقتصادی انگلیس و ایالاتمتحده را در هالهای از ابهام قرار میدهد. با اینحال كاخسفید از بوریس جانسون، نخستوزیر و نایجل فاراژ، رهبر حزب افراطی برگزیت خواسته است تا برای جلوگیری از بدتر شدن اوضاع و سركار آمدن حزب كارگر در قدرت، با یكدیگر ائتلاف كنند.
احتمال تعلیق پارلمان
آخرین نظرسنجی صورت گرفته توسط رویترز در انگلیس نشان میدهد در فاصله حدود یك ماه باقیمانده تا انتخابات سراسری، حزب محافظهكار موفق به كسب 38 درصد از آرای عمومی خواهد شد، این در حالی است كه حزب كارگر 31 درصد آرا را كسب خواهد كرد. باید توجه كرد كه این اختلاف در هفته گذشته، حدود
14 درصد بوده و هماكنون به نصف كاهش پیدا كرده است. نظرسنجی اسكای نیوز نیز نشان میدهد كه حزب لیبرال دموكرات به رهبری جوسوینسون كه درصدد جلوگیری از كلیت خروج از اروپاست، ۱۷درصد و حزب برگزیت به رهبری نایجل فاراژ ۱۱درصد آرای عمومی را در انتخابات كسب خواهند كرد.
حزب سبز و حزب ملی اسكاتلند نیز به ترتیب ۵ و ۴ درصد آرا را به خود اختصاص خواهند داد. گرچه با توجه به تأثیرگذاری مستقیم، موضوعاتی مانند برگزاری مناظره تلویزیونی مستقیم میان جرمی كوربین و بوریس جانسون روی آرای مردم، قضاوت درخصوص نتایج نهایی انتخابات زود به نظر میرسد، اما اگر شرایط فعلی در انگلیس تا زمان برگزاری انتخابات باقی بماند، هیچ حزبی نمیتواند اكثریت كرسیهای مجلس عوام را به دست آورد. در این صورت، پارلمان انگلیس تا زمان تشكیل دولتی ائتلافی در لندن معلق خواهد شد! مانند اتفاقی كه در جریان انتخابات سراسری سال 2010 میلادی رخ داد و تا مدتها، مولد بحران سیاسی در لندن بود.
با توجه به اختلافات بنیادینی كه میان حزب محافظهكار با دو حزب كارگر و لیبرال دموكرات وجود دارد، احتمال حضور و مشاركت آنها در هر دولتی كه جانسون در آن حضور داشته باشد عملاً منتفی خواهد بود. اما ائتلاف دو حزب برگزیت و محافظهكار (پس از انتخابات سراسری) مستلزم عقبنشینی جانسون یا فاراژ از خواستههای حزبی خود خواهد بود. در این صورت، تن دادن جانسون به خروج سخت و بدون توافق از اروپا یا تن دادن فاراژ به توافق برگزیت با اروپا، به معنای مرگ سیاسی هر یك از این سیاستمداران خواهد بود.
گذار به وضعیت بدتر
منظومه سیاسی پیچیدهای كه در انگلیس به وجود آمده است، نشان میدهد كه فارغ از اینكه كدام حزب بتواند پس از انتخابات آذرماه امسال نقش محوری در قدرت ایفا كند، لندن تا سالها و بلكه دهههای آینده درگیر عواقب و تبعات برگزیت خواهد بود. «برگزاری همهپرسی دوباره بر سر برگزیت» كه خروجی احتمالی پیروزی حزب كارگر و لیبرال دموكراتها است، قطعاً خشم احزاب محافظهكار و برگزیت و ملیگرایان را برانگیخته خواهد کرد و منجر به بروز بحرانهای عمیقی (ازجمله تظاهرات خشونتآمیز) در انگلیس خواهد شد.
«خروج نرم» یا «خروج سخت» از اروپا نیز كه محصول حضور یك دولت ائتلافی ضعیف (ائتلاف احتمالی محافظهكاران و حزب برگزیت) در لندن خواهد بود، به بروز شورشهای عمیق از سوی موافقان بقای انگلیس در اروپا و مخالفان برگزیت منجر خواهد شد. فراتر از آن، در حالتی كه برگزیت سخت رخ دهد، اتحادیه اروپا قطعاً از همه ظرفیتها و تواناییهای خود برای مواجهه با دولت بعدی انگلیس و تحتفشار قرار دادن آن در ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی استفاده خواهد كرد. بنابراین برگزاری انتخابات سراسری 21 آذر در انگلیس، بهجای آنكه نقطه «تعیین تكلیف برگزیت» باشد، نقطه گذار لندن به شرایطی بدتر از وضعیت فعلی خواهد بود، وضعیتی كه هیچیك از سیاستمداران انگلیسی پیشبینی تحقق آن در آستانه گذار به سال 2020 میلادی را نمیكنند.




