گشت و گذار در زنجان می‌تواند بهترین تجربه بازارگردی را برای هر مسافری رقم بزند
سفر به طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران
این هفته برویم یك جای كمی سرد. مثل كارشناسان هواشناسی كه می‌گویند كمی تا قسمتی ابری، ما هم بگوییم كمی تا قسمتی خنك. البته توی پرانتز این را هم اضافه كنم كه اگر مثل من سرمایی باشید این كمی تا قسمتی و دیگر حرف‌ها را بی‌خیال شوید و هر چه لباس گرم و شال و كلاه دارید، با خودتان بردارید و بپوشید و خلاصه بدانید كه ممكن است صدای دندان‌‌هایتان را هم بشنوید. اما این هم یك نوع سفر است دیگر، سفر به شهر زیبایی كه سرمای هوایش در آستانه آمدن زمستان آدم‌‌هایش را چندان تحت تاثیر قرار نمی‌دهد و باز هم با مهربانی از تو استقبال می‌كنند.
زنجان شهر زیبایی است، زیبا و آرام. مردمانش مهربانی و زندگی را به هم گره زده‌اند و می‌شود در هر حال و هوایی میان‌شان راه رفت و زندگی را تماشا كرد. شهری با بازاری زنده، خیابان‌هایی پرجنب‌وجوش كه آدم‌‌هایش بی‌آن‌كه به هم تنه بزنند و با عجله رد شوند، راه می‌روند و زندگی می‌كنند. مردم زنجان شاید آنقدرها معروف نشده باشند به مهمان‌نوازی اما سفر به این شهر بیش از هر جای دیگری مهربانی و همراهی توام با امنیت را در من زنده كرد. حال خوشی كه باعث می‌شود مدام دلم بخواهد در هر فصلی راهی زنجان شوم، توی بازار همیشه زنده و بیدارش راه بروم و نفس بكشم.
بازاری كه همیشه باز است
ظهر پنجشنبه می‌رسم زنجان. با عجله و ترس از این‌كه اگر بازار تعطیل شود، خیابان‌های شلوغ و پرهیاهو را پشت سر می‌گذارم. تجربه سفر به شهرهای زیادی در ایران را دارم و بازارهای تعطیل بسیاری را در این روز دیده‌ام، اما بازار زنجان باز است. مردم در حال آمد و شد و خرید هستند و خبری از تعطیلی نیست. آخرین بار هم ساعت 12 شب سری به بازار می‌زنم و می‌بینم هنوز باز است. هنوز مردم در حال رفت و آمد هستند و جایتان خالی همان ساعت می‌روم توی چند تا مغازه و خرید می‌كنم. با مغازه‌دارها چانه می‌زنم و تخفیف می‌گیرم و آنها با مهمان شهرشان كه من باشم بسیار خوب و مهربان رفتار می‌كنند.
بازاری با شكل و ویژگی‌های خاص
مجموعه بازار زنجان در فهرست آثار ملی كشور ایران به ثبت رسیده‌است. همین یك جمله می‌تواند به شما نشان دهد این بازار دارای ویژگی‌های خاص و منحصر‌به‌فردی است كه توجه‌ها را به خود جلب كرده است. تكنیك‌های معماری و سبك‌ها و شیوه‌های تزئینی دوران قاجار در راسته‌ها، حجره‌ها، چهارسوق‌ها، مساجد، سراها و كاروانسراهای درون‌شهری و گرمابه‌ها به شكل زیبا اجرا شده است. ضمن این‌كه اوج این سبك‌های معماری و شیوه‌ها و نوآوری‌های تزئینی در اجزا و اركان مساجد تاریخی زنجان مخصوصا مسجد‌جامع زنجان به ظهور رسیده است.
اما خود بازار زنجان طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران است. سردی هوا در زمستان و در كل سخاوتمندی آسمان زنجان كه بارش‌های بسیاری را برای مردمانش دارد، سازندگان بازار را بر آن داشته تا آن را سرپوشیده بسازند.
این بازار كه به عنوان طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران، نمادی زیبا و بی‌بدیل از هنر و معماری است كه طی تاریخ همواره اصالت خود را حفظ كرده، در سال 1205 توسط آغا محمدخان قاجار در زمینی به مساحت 15 هكتار ساخته شده است. پنج هكتار از بازار زنجان به فعالیت‌های اقتصادی، هفت هكتار محل سكونت، یک هكتار عام‌المنفعه و یک هكتار به شبكه‌ای ارتباطی اختصاص دارد.
بازار زنجان از گذشته‌های دور تا كنون محل‌مناسبی برای برخورد آرا و افكار اجتماعی بوده و همواره نقش ممتاز و برجسته‌ای در حفظ آداب و رسوم ملی و مذهبی داشته است. بازار زنجان از نظر تولید و فعالیت هشت راسته شامل راسته زرگرها، كفاش‌ها، بزازها، سراج‌ها و تكیه‌ها و حدودا
هزار مغازه را در خود جای می‌دهد.
این بازار از دو قسمت به نام بازار بالا و بازار پایین تشكیل شده است كه بازار پایین در گذشته محل‌دادوستد رایج و طبیعی بود و از طریق دو كاروانسرا، مردم تولیدات محلی و محصولات روستاهای اطراف زنجان را به فروش می‌رساندند. البته امروزه این قسمت از بازار زنجان به انبار كالاهای وارداتی تبدیل شده و بازار قیصریه در مجموعه بازار زنجان یكی از فعال‌ترین محورهای بازار به شمار می‌آید كه در آن اجناس لوكس و كالاهای گرانبها به فروش می‌رسد.
چاقوسازها و رنگرزها
می‌توان جذاب‌ترین بخش‌های بازار را چاقوفروشی‌ها و رنگرزی‌ها دانست. حجره‌های فرعی كه پر از نخ‌های رنگ‌شده و آویزان است تا خشك شوند و بسیار چشم نوازند. آنقدر كه می‌شود ایستاد و حضور آن همه رنگ را تماشا كرد. همچنین سری زد به حجره‌هایی كه پر بوده از ابزارهای قالیبافی و نخ‌های رنگ در رنگی كه آماده فروش است. نقشه‌های خالی و هر آنچه كه می‌شود با آن فرش بافت. در كنار مس و چاقوهای جذاب و كارآمد زنجان، حواستان باشد که از قالی‌های زیبای این شهر هم غافل نشوید؛ قالی‌هایی با طرح‌های بكر و زیبا.
از چاقوفروشی‌ها هم كه نگویم برایتان. اگر یك‌بار چاقوی زنجان بگیرید دستتان، این گل‌گلی‌های بی‌خاصیت چینی را فراموش می‌كنید و می‌شوید از عشاق چاقوهای زنجان. نسل قبل‌تر از ما خوش سلیقه و دانا بوده كه چاقوی دسته زنجان داشتن در خانه برایش اتفاق مهمی بوده و می‌دانسته هیچ‌دسته گل‌گلی و فلزی جهانی هم نمی‌تواند جای دسته زنجان را بگیرد.
مس زنجان را هم باید ببینید تا بدانید! سری به فروشنده‌های خوش‌اخلاق و بامرام بازار بزنید و مس بخرید، چك و چانه بزنید و ظرف ایرانی را به خانه‌تان بیاورید كه زیبایی‌اش می‌تواند چشم‌نوازتر از كریستال‌های چك و ظروف پرزرق و برق خارجی باشد.
بازاری كه همیشه باز است
ظهر پنجشنبه می‌رسم زنجان. با عجله و ترس از این‌كه اگر بازار تعطیل شود، خیابان‌های شلوغ و پرهیاهو را پشت سر می‌گذارم. تجربه سفر به شهرهای زیادی در ایران را دارم و بازارهای تعطیل بسیاری را در این روز دیده‌ام، اما بازار زنجان باز است. مردم در حال آمد و شد و خرید هستند و خبری از تعطیلی نیست. آخرین بار هم ساعت 12 شب سری به بازار می‌زنم و می‌بینم هنوز باز است. هنوز مردم در حال رفت و آمد هستند و جایتان خالی همان ساعت می‌روم توی چند تا مغازه و خرید می‌كنم. با مغازه‌دارها چانه می‌زنم و تخفیف می‌گیرم و آنها با مهمان شهرشان كه من باشم بسیار خوب و مهربان رفتار می‌كنند.
بازاری با شكل و ویژگی‌های خاص
مجموعه بازار زنجان در فهرست آثار ملی كشور ایران به ثبت رسیده‌است. همین یك جمله می‌تواند به شما نشان دهد این بازار دارای ویژگی‌های خاص و منحصر‌به‌فردی است كه توجه‌ها را به خود جلب كرده است. تكنیك‌های معماری و سبك‌ها و شیوه‌های تزئینی دوران قاجار در راسته‌ها، حجره‌ها، چهارسوق‌ها، مساجد، سراها و كاروانسراهای درون‌شهری و گرمابه‌ها به شكل زیبا اجرا شده است. ضمن این‌كه اوج این سبك‌های معماری و شیوه‌ها و نوآوری‌های تزئینی در اجزا و اركان مساجد تاریخی زنجان مخصوصا مسجد‌جامع زنجان به ظهور رسیده است.
اما خود بازار زنجان طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران است. سردی هوا در زمستان و در كل سخاوتمندی آسمان زنجان كه بارش‌های بسیاری را برای مردمانش دارد، سازندگان بازار را بر آن داشته تا آن را سرپوشیده بسازند.
این بازار كه به عنوان طولانی‌ترین بازار سرپوشیده ایران، نمادی زیبا و بی‌بدیل از هنر و معماری است كه طی تاریخ همواره اصالت خود را حفظ كرده، در سال 1205 توسط آغا محمدخان قاجار در زمینی به مساحت 15 هكتار ساخته شده است. پنج هكتار از بازار زنجان به فعالیت‌های اقتصادی، هفت هكتار محل سكونت، یک هكتار عام‌المنفعه و یک هكتار به شبكه‌ای ارتباطی اختصاص دارد.
بازار زنجان از گذشته‌های دور تا كنون محل‌مناسبی برای برخورد آرا و افكار اجتماعی بوده و همواره نقش ممتاز و برجسته‌ای در حفظ آداب و رسوم ملی و مذهبی داشته است. بازار زنجان از نظر تولید و فعالیت هشت راسته شامل راسته زرگرها، كفاش‌ها، بزازها، سراج‌ها و تكیه‌ها و حدودا
هزار مغازه را در خود جای می‌دهد.
این بازار از دو قسمت به نام بازار بالا و بازار پایین تشكیل شده است كه بازار پایین در گذشته محل‌دادوستد رایج و طبیعی بود و از طریق دو كاروانسرا، مردم تولیدات محلی و محصولات روستاهای اطراف زنجان را به فروش می‌رساندند. البته امروزه این قسمت از بازار زنجان به انبار كالاهای وارداتی تبدیل شده و بازار قیصریه در مجموعه بازار زنجان یكی از فعال‌ترین محورهای بازار به شمار می‌آید كه در آن اجناس لوكس و كالاهای گرانبها به فروش می‌رسد.
چاقوسازها و رنگرزها
می‌توان جذاب‌ترین بخش‌های بازار را چاقوفروشی‌ها و رنگرزی‌ها دانست. حجره‌های فرعی كه پر از نخ‌های رنگ‌شده و آویزان است تا خشك شوند و بسیار چشم نوازند. آنقدر كه می‌شود ایستاد و حضور آن همه رنگ را تماشا كرد. همچنین سری زد به حجره‌هایی كه پر بوده از ابزارهای قالیبافی و نخ‌های رنگ در رنگی كه آماده فروش است. نقشه‌های خالی و هر آنچه كه می‌شود با آن فرش بافت. در كنار مس و چاقوهای جذاب و كارآمد زنجان، حواستان باشد که از قالی‌های زیبای این شهر هم غافل نشوید؛ قالی‌هایی با طرح‌های بكر و زیبا.
از چاقوفروشی‌ها هم كه نگویم برایتان. اگر یك‌بار چاقوی زنجان بگیرید دستتان، این گل‌گلی‌های بی‌خاصیت چینی را فراموش می‌كنید و می‌شوید از عشاق چاقوهای زنجان. نسل قبل‌تر از ما خوش سلیقه و دانا بوده كه چاقوی دسته زنجان داشتن در خانه برایش اتفاق مهمی بوده و می‌دانسته هیچ‌دسته گل‌گلی و فلزی جهانی هم نمی‌تواند جای دسته زنجان را بگیرد.
مس زنجان را هم باید ببینید تا بدانید! سری به فروشنده‌های خوش‌اخلاق و بامرام بازار بزنید و مس بخرید، چك و چانه بزنید و ظرف ایرانی را به خانه‌تان بیاورید كه زیبایی‌اش می‌تواند چشم‌نوازتر از كریستال‌های چك و ظروف پرزرق و برق خارجی باشد.
