بدشانسی در سینما؛ غوغا در تلویزیون
سیدضیاءالدین دری با آن كه تلاش‌های بسیاری برای فعالیت در عرصه سینما كرد، اما هیچ‌وقت نتوانست خود را به عنوان یك فیلمساز موفق در عرصه سینما نشان دهد و دوره فعالیت او در سینما عموما با ناكامی و عدم موفقیت همراه بود. «صاعقه»، «دیدار در غبار»، «باد و شقایق»، «سینما سینماست» و «لژیون» از جمله فیلم‌هایی بودند كه او در كارنامه فعالیت‌های سینمایی خود به ثبت رساند؛ آثاری كه موفقیت چندانی در گیشه نداشتند. شاید اصلی‌ترین دلیل این اتفاق را باید عدم علاقه مرحوم دری به ورود به حوزه سینمای عامه‌پسند دانست. او در زمینه تولید آثار سینمایی‌اش بیشتر دغدغه‌های منحصر به فرد و خاص خود را دنبال می‌كرد. برای مثال او در سال 1372 نخستین فیلم و تنها فیلم سینمای ایران را درباره فراماسونری با عنوان «لژیون» ساخت؛ اثری كه البته به واسطه عدم آشنایی جامعه آن روز با مساله فراماسونری آنچنان كه باید و شاید دیده نشد.
شاید اوج شكست‌های دری در سینما را باید ساخت دو فیلم «عشق ممنوع» و «من و دبورا» در دو سال متوالی در دهه 80 دانست. آثاری كه هیچ‌گاه فرصت اكران عمومی پیدا نكردند و به عنوان آخرین آثار ساخته شده از سوی این فیلمساز در عرصه سینما، پایانی نافرجام بر كارنامه كاری او در عرصه سینما بودند.
اما دری هر چه در سینما تجربه‌های ناموفقی را پشت سر گذاشته بود، در تلویزیون توانست خود را به عنوان یك سریال‌ساز چیره‌دست در حوزه تاریخ معاصر معرفی كند. كیف انگلیسی اولین سریال او در ارتباط با تاریخ معاصر ایران بود كه اتفاقا با استقبال بالایی نیز روبه‌رو شد. الگوی این سریال در زمینه تلفیق عشق و سیاست بعدها در آثار دیگری در سینما و تلویزیون ایران نیز مورد استفاده قرار گرفت.
كلاه پهلوی دومین سریال او درباره تاریخ معاصر ایران بود كه البته حاشیه‌های بسیار زیاد پیش آمده برای آن باعث شد با وجود تلاش‌های مرحوم دری، خروجی نهایی آن ضعیف‌تر از انتظار مخاطبان باشد. وضعیت حجاب بازیگران این سریال و روابط به تصویر كشیده شده برای برخی از شخصیت‌ها باعث اعتراض برخی از چهره‌های سرشناس فرهنگی و سیاسی شد و در نهایت شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما با تذكری جدی به سازندگان این سریال، نمایش صریح و مستقیم برخی روابط غیراخلاقی در كلاه پهلوی را نوعی ترویج این روابط و عادی جلوه دادن آن برای مخاطبان و در نهایت قبح‌شكنی معرفی كرد.
به نظر می‌رسید طولانی شدن فرآیند ساخت این سریال و توقف چندباره ایجاد شده در مسیر ساخت آن باعث شده بود تا دقت عوامل سازنده از جمله طراحان صحنه و لباس روی برخی از جزئیات مهم در این زمینه كاسته شود؛ موضوعی كه باعث انتقادات بسیاری در فضای رسانه‌ای و هنری كشور به این سریال و برخی از گاف‌های نمایشی آن شد. هر چند كه دری خود معتقد بود برای نمایش عمق بی‌بندوباری شخصیت‌های منفی این اثر آن هم در برهه تاریخی به تصویر كشیده شده در سریال راهی جز این وجود نداشته اما بنابر گفته خود برای پخش كلاه پهلوی بیش از 45 ممیز روی این سریال كار كردند كه در نهایت به حذف 200 دقیقه از آن منجر شد.
شاید اوج شكست‌های دری در سینما را باید ساخت دو فیلم «عشق ممنوع» و «من و دبورا» در دو سال متوالی در دهه 80 دانست. آثاری كه هیچ‌گاه فرصت اكران عمومی پیدا نكردند و به عنوان آخرین آثار ساخته شده از سوی این فیلمساز در عرصه سینما، پایانی نافرجام بر كارنامه كاری او در عرصه سینما بودند.
اما دری هر چه در سینما تجربه‌های ناموفقی را پشت سر گذاشته بود، در تلویزیون توانست خود را به عنوان یك سریال‌ساز چیره‌دست در حوزه تاریخ معاصر معرفی كند. كیف انگلیسی اولین سریال او در ارتباط با تاریخ معاصر ایران بود كه اتفاقا با استقبال بالایی نیز روبه‌رو شد. الگوی این سریال در زمینه تلفیق عشق و سیاست بعدها در آثار دیگری در سینما و تلویزیون ایران نیز مورد استفاده قرار گرفت.
كلاه پهلوی دومین سریال او درباره تاریخ معاصر ایران بود كه البته حاشیه‌های بسیار زیاد پیش آمده برای آن باعث شد با وجود تلاش‌های مرحوم دری، خروجی نهایی آن ضعیف‌تر از انتظار مخاطبان باشد. وضعیت حجاب بازیگران این سریال و روابط به تصویر كشیده شده برای برخی از شخصیت‌ها باعث اعتراض برخی از چهره‌های سرشناس فرهنگی و سیاسی شد و در نهایت شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما با تذكری جدی به سازندگان این سریال، نمایش صریح و مستقیم برخی روابط غیراخلاقی در كلاه پهلوی را نوعی ترویج این روابط و عادی جلوه دادن آن برای مخاطبان و در نهایت قبح‌شكنی معرفی كرد.
به نظر می‌رسید طولانی شدن فرآیند ساخت این سریال و توقف چندباره ایجاد شده در مسیر ساخت آن باعث شده بود تا دقت عوامل سازنده از جمله طراحان صحنه و لباس روی برخی از جزئیات مهم در این زمینه كاسته شود؛ موضوعی كه باعث انتقادات بسیاری در فضای رسانه‌ای و هنری كشور به این سریال و برخی از گاف‌های نمایشی آن شد. هر چند كه دری خود معتقد بود برای نمایش عمق بی‌بندوباری شخصیت‌های منفی این اثر آن هم در برهه تاریخی به تصویر كشیده شده در سریال راهی جز این وجود نداشته اما بنابر گفته خود برای پخش كلاه پهلوی بیش از 45 ممیز روی این سریال كار كردند كه در نهایت به حذف 200 دقیقه از آن منجر شد.
ضمیمه ویژه نامه
