آیا این ۶ دیدگاه عمومی درباره نمایشگرها واقعیت دارند؟
باورهای پیكسلی
خیلی از ما در دورانی بزرگ شدیم كه شواهد شنیده شده برای اثبات درست یا نادرست بودن یك باور كافی بوده است. ما نیازی به تحقیقات كمی یا مطالعات بی‌طرفانه نداشتیم تا به ما بگوید حرف یك دوست موثق یا خانواده‌مان حقیقت دارد یا خیر. ولی این روزها ماجرا تفاوت كرده است. ما در میان نسل شكاكان هستیم و با وجود این، باورها و شایعات بی‌پایه فراوانی وجود دارد. در این میان، بیایید نگاهی بیندازیم به باورهایی كه درباره صفحات نمایش می‌شناسیم و ببینیم كدامیك از پس دید موشكافانه به عنوان حقیقت بیرون می‌آید.
محمود صادقی
نور نمایشگر، كیفیت خواب را پایین می‌آورد
آیا نگاه كردن به صفحه نمایش در تاریكی بد است؟ در كل، این درست است كه نور‌مصنوعی مدت و كیفیت خواب را كاهش می‌دهد. همچنین، صفحات دیجیتال قطعا نور مصنوعی تولید می‌كنند، بنابراین صفحات نمایش روی خواب تاثیر می‌گذارند. همراه) در تاریكی، تنها زمانی نیست كه ما در شب با نور مصنوعی مواجه‌ایم. خیلی از اشیای دیگر هم، چنین نوری تولید می‌كنند: لامپ‌های مهتابی، نور خیابان‌ها و... پس چه تفاوتی هست؟
چرخه بیداری/ خواب طبیعی بدن ما «ریتم سیركادین» (circadian rhythm) نام دارد و این ریتم با نور مصنوعی درخشان مختل می‌شود؛ به‌خصوص نوری كه در قسمت آبی تا سفید طیف قرار داشته باشد. طیف‌های گرم‌تر مانند زرد و نارنجی هم روی كیفیت خواب تاثیر دارند، اما نه به اندازه آبی سرد.
استفاده از صفحات نورانی در یك اتاق تاریك پیش از خواب چرخه سیركادین شما را با فریب ذهنتان به این‌كه الان روز است، مختل می‌كند. این امر سبب توقف ترشح ملاتونین (melatonin) می‌شود، هورمونی كه شما را خواب‌آلود و آماده شب می‌كند. به همین دلیل است كه تغییر نور آبی صفحه نمایشتان به رنگ نارنجی می‌تواند عملا به خواب بهترتان در شب كمك كند.
البته این قضیه دوسویه هم است و بر اساس اثر آن از نور آبی مصنوعی برای درمان برخی ناراحتی‌ها مثل اختلال عاطفی فصلی (SAD) استفاده می‌شود.
رأی: حقیقت
كار با نمایشگرها موجب سرطان می‌شود
این یك نمونه تمام عیار از این قاعده است كه علیت برابر با همبستگی نیست! در سال‌های اخیر، چند مطالعه تجربی از روش‌های معیوب و حتی غیرعلمی برای اثبات ارتباط میان كار با صفحه نمایش و بیماری‌های خطرناكی مثل سرطان استفاده كرده‌اند.
این را بگوییم كه این مطالعات همبستگی‌ای بین افرادی كه زمان بیشتری را در مقابل نمایشگر می‌گذرانند و موارد سرطان پیدا كرده‌اند، ولی عوامل دیگر را هم نادیده گرفته‌اند. به عنوان مثال، ما در دورانی زندگی می‌كنیم كه سرطان تعداد بیشتری از مردم را نسبت به هر دوران دیگری در تاریخ مبتلا می‌كند. همین دوره، زمانی است كه مردم بیشتر از هر زمان دیگر از صفحات استفاده می‌كنند. با این حال:
ما عمرمان هم طولانی‌تر است و شما هرچه بیشتر عمر كنید، احتمال سرطان گرفتن‌تان بالاتر می‌رود.
ما تحرك كمتری نسبت به زمان‌های قبل داریم و نیازی به شكار یا جمع‌آوری غذا نداریم. بسیاری از ما حتی مسیری را برای رفتن به سر كار طی نمی‌كنیم.
ما وقت كمتری برای غذا می‌گذاریم و غذاهای آماده بیشتری هم در بازه‌های زمانی كوتاه مصرف می‌كنیم.
ده‌ها یا شاید صدها مورد از این دست كه می‌توانند افزایش نمونه‌های سرطان را توضیح دهند می‌توان یافت كه شامل صفحات نمایش نمی‌شوند. بنابراین نمی‌توانیم به‌طور خاص اثبات كنیم نمایشگرها باعث افزایش موارد ابتلا به سرطان می‌شوند. هیچ تحقیقی تا الان این را نشان نداده است.
رأی: افسانه
نمایشگرها باعث دیابت و افسردگی می‌شوند
مانند مورد قبل، این هم تلاش دیگری برای یافتن یك علت برای مشكلاتی است كه با تغییرات گسترده در نحوه زندگی در چند دهه ایجاد شده‌اند.
مشخصا در میان افرادی كه زمان قابل‌توجهی را در مقابل رایانه می‌گذرانند، نمونه‌های بیشتری از بیماری‌های چون چاقی، دیابت و افسردگی دیده می‌شود. با‌این‌حال، صفحه نمایش دلیل آن نیست، بلكه تركیبی از تغییراتی در نحوه زندگی است.
وقتی شما زمان بیشتری را نشسته‌اید، احتمال بیشتری دارد كه اضافه‌وزن پیدا كنید. وقتی اضافه وزن پیدا می‌كنید، احتمال بیشتری دارد كه سلامتی‌تان به خطر بیفتد. افراد سنگین‌وزنی كه مشكلات سلامتی دارند معمولا بیشتر درگیر دیابت، افسردگی و اختلالات مربوط به اضطراب می‌شوند.
این استدلال چندان پیچیده‌ای نیست و راه‌هایی هم برای بهبود سلامتی‌تان حتی وقتی هر روز ساعت‌ها پشت رایانه هستید، وجود دارد.
رأی: افسانه
نمایشگرها می‌توانند به بینایی‌تان آسیب بزنند
چشم‌پزشكان تایید می‌كنند كه زمان زیادی خیره شدن به یك صفحه نمایش برای چشمانتان خوب نیست، ولی بسته به این‌كه از چه كسی بپرسید، پاسخ‌های متفاوتی در مورد میزان واقعی این صدمه دریافت خواهید كرد.
بزرگ‌ترین ترس آن است كه استفاده زیاد از نمایشگر ممكن است به تحلیل شبكیه منجر شود كه یكی از اصلی‌ترین دلایل كوری است، اما آیا مداركی برای تایید این ترس وجود دارد؟
در حال حاضر، هیچ مدرك موثقی وجود ندارد كه حتی اشاره كند آسیب‌های چشمی طولانی‌مدت ممكن است به دلیل صفحه نمایش باشد. با وجود این، شما باید جانب احتیاط را رعایت كنید، زیرا استفاده از صفحات می‌تواند به چشم فشار بیاورد كه این امر ممكن است باعث مشكلات موقت شود.
رأی: تا حد زیادی افسانه
خیلی نزدیك نشستن، بینایی را ضعیف می‌كند
بسیاری فكر می‌كنند این باور صرفا جزئی از حرف‌ها و شایعات بدون مبنای علمی است، اما به نظر می‌رسد رگه‌هایی از حقیقت در آن باشد.
در سال ۱۹۶۷، شركت جنرال الكتریك به‌صورت عمومی اعلام كرد تلویزیون‌های رنگی‌اش بین ده تا صد هزار برابر میزانی كه امن تصور می‌شود، تشعشعات منتشر می‌كند. برای مقابله با این امر، آنها پیشنهاد دادند كه تماشاگران تلویزیون باید دورتر از تلویزیون بنشینند تا این اثر به حداقل برسد.
ولی ما دیگر این مشكل را نداریم. بله، خیره شدن خیلی نزدیك به نمایشگر (تلویزیون یا رایانه یا گوشی) می‌تواند سبب فشار به چشم، سردرد، دید تار و حتی حالت تهوع شود، اما در بیشتر مواقع این مشكلات در واقع به زاویه سر، شانه‌ها یا گردن شما مرتبطند و فاصله تا صفحه نمایش تاثیری ندارد.
برای نمونه، اگر شما یك كودك را در حال تماشای كارتون مورد علاقه‌اش در تلویزیون ببینید، متوجه می‌شوید طبق عادت با فاصله كمی از تلویزیون نشسته و رو به بالا به آن خیره شده است. این حالت غیر ارگونومیك بیشتر به چشم آسیب می‌زند تا خود فاصله.
به عبارت ساده‌تر، مهم نیست شما با چه فاصله‌ای از یك صفحه نشسته باشید. به چشمانتان وقتی شروع به خسته شدن می‌كنند، استراحت دهید و مطمئن شوید حالت ارگونومیكی دارید. دیگر هر چقدر راحتید می‌توانید نزدیك به صفحه بنشینید!
رأی: زمانی حقیقت، اكنون افسانه
تاریكی باعث مشكلات بینایی می‌شود
همه ما می‌شنویم كه استفاده از رایانه در تاریكی برای چشمانمان بد است، ولی این ادعا مطلقا هیچ پایه علمی ندارد. این باور از حرف‌های خاله‌زنكی شروع شد و باید همان‌جا هم بماند! اما متاسفانه هر روز در خانه‌ها و در فضای مجازی می‌چرخد و پخش می‌شود.
بخواهیم منصف باشیم، مشاهده یك صفحه نورانی در یك اتاق تاریك روی چشمان تاثیر دارد، اما نه به صورتی كه تاثیر مستقیم بر بینایی‌تان داشته باشد. در عوض، تركیب صفحه نورانی و اتاق تاریك سبب می‌شود شما كمتر پلك بزنید و این باعث خشك شدن چشمانتان می‌شود. خشكی مسبب خارش و آزردگی است، ولی بینایی شما دچار اثر درازمدتی نمی‌شود.
در هر حال اگر نگران این قضیه هستید، همیشه می‌توانید فضای صفحه را به یك تم تاریك‌تر تغییر دهید.
رأی: افسانه
آیا نگاه كردن به صفحه نمایش در تاریكی بد است؟ در كل، این درست است كه نور‌مصنوعی مدت و كیفیت خواب را كاهش می‌دهد. همچنین، صفحات دیجیتال قطعا نور مصنوعی تولید می‌كنند، بنابراین صفحات نمایش روی خواب تاثیر می‌گذارند. همراه) در تاریكی، تنها زمانی نیست كه ما در شب با نور مصنوعی مواجه‌ایم. خیلی از اشیای دیگر هم، چنین نوری تولید می‌كنند: لامپ‌های مهتابی، نور خیابان‌ها و... پس چه تفاوتی هست؟
چرخه بیداری/ خواب طبیعی بدن ما «ریتم سیركادین» (circadian rhythm) نام دارد و این ریتم با نور مصنوعی درخشان مختل می‌شود؛ به‌خصوص نوری كه در قسمت آبی تا سفید طیف قرار داشته باشد. طیف‌های گرم‌تر مانند زرد و نارنجی هم روی كیفیت خواب تاثیر دارند، اما نه به اندازه آبی سرد.
استفاده از صفحات نورانی در یك اتاق تاریك پیش از خواب چرخه سیركادین شما را با فریب ذهنتان به این‌كه الان روز است، مختل می‌كند. این امر سبب توقف ترشح ملاتونین (melatonin) می‌شود، هورمونی كه شما را خواب‌آلود و آماده شب می‌كند. به همین دلیل است كه تغییر نور آبی صفحه نمایشتان به رنگ نارنجی می‌تواند عملا به خواب بهترتان در شب كمك كند.
البته این قضیه دوسویه هم است و بر اساس اثر آن از نور آبی مصنوعی برای درمان برخی ناراحتی‌ها مثل اختلال عاطفی فصلی (SAD) استفاده می‌شود.
رأی: حقیقت
كار با نمایشگرها موجب سرطان می‌شود
این یك نمونه تمام عیار از این قاعده است كه علیت برابر با همبستگی نیست! در سال‌های اخیر، چند مطالعه تجربی از روش‌های معیوب و حتی غیرعلمی برای اثبات ارتباط میان كار با صفحه نمایش و بیماری‌های خطرناكی مثل سرطان استفاده كرده‌اند.
این را بگوییم كه این مطالعات همبستگی‌ای بین افرادی كه زمان بیشتری را در مقابل نمایشگر می‌گذرانند و موارد سرطان پیدا كرده‌اند، ولی عوامل دیگر را هم نادیده گرفته‌اند. به عنوان مثال، ما در دورانی زندگی می‌كنیم كه سرطان تعداد بیشتری از مردم را نسبت به هر دوران دیگری در تاریخ مبتلا می‌كند. همین دوره، زمانی است كه مردم بیشتر از هر زمان دیگر از صفحات استفاده می‌كنند. با این حال:
ما عمرمان هم طولانی‌تر است و شما هرچه بیشتر عمر كنید، احتمال سرطان گرفتن‌تان بالاتر می‌رود.
ما تحرك كمتری نسبت به زمان‌های قبل داریم و نیازی به شكار یا جمع‌آوری غذا نداریم. بسیاری از ما حتی مسیری را برای رفتن به سر كار طی نمی‌كنیم.
ما وقت كمتری برای غذا می‌گذاریم و غذاهای آماده بیشتری هم در بازه‌های زمانی كوتاه مصرف می‌كنیم.
ده‌ها یا شاید صدها مورد از این دست كه می‌توانند افزایش نمونه‌های سرطان را توضیح دهند می‌توان یافت كه شامل صفحات نمایش نمی‌شوند. بنابراین نمی‌توانیم به‌طور خاص اثبات كنیم نمایشگرها باعث افزایش موارد ابتلا به سرطان می‌شوند. هیچ تحقیقی تا الان این را نشان نداده است.
رأی: افسانه
نمایشگرها باعث دیابت و افسردگی می‌شوند
مانند مورد قبل، این هم تلاش دیگری برای یافتن یك علت برای مشكلاتی است كه با تغییرات گسترده در نحوه زندگی در چند دهه ایجاد شده‌اند.
مشخصا در میان افرادی كه زمان قابل‌توجهی را در مقابل رایانه می‌گذرانند، نمونه‌های بیشتری از بیماری‌های چون چاقی، دیابت و افسردگی دیده می‌شود. با‌این‌حال، صفحه نمایش دلیل آن نیست، بلكه تركیبی از تغییراتی در نحوه زندگی است.
وقتی شما زمان بیشتری را نشسته‌اید، احتمال بیشتری دارد كه اضافه‌وزن پیدا كنید. وقتی اضافه وزن پیدا می‌كنید، احتمال بیشتری دارد كه سلامتی‌تان به خطر بیفتد. افراد سنگین‌وزنی كه مشكلات سلامتی دارند معمولا بیشتر درگیر دیابت، افسردگی و اختلالات مربوط به اضطراب می‌شوند.
این استدلال چندان پیچیده‌ای نیست و راه‌هایی هم برای بهبود سلامتی‌تان حتی وقتی هر روز ساعت‌ها پشت رایانه هستید، وجود دارد.
رأی: افسانه
نمایشگرها می‌توانند به بینایی‌تان آسیب بزنند
چشم‌پزشكان تایید می‌كنند كه زمان زیادی خیره شدن به یك صفحه نمایش برای چشمانتان خوب نیست، ولی بسته به این‌كه از چه كسی بپرسید، پاسخ‌های متفاوتی در مورد میزان واقعی این صدمه دریافت خواهید كرد.
بزرگ‌ترین ترس آن است كه استفاده زیاد از نمایشگر ممكن است به تحلیل شبكیه منجر شود كه یكی از اصلی‌ترین دلایل كوری است، اما آیا مداركی برای تایید این ترس وجود دارد؟
در حال حاضر، هیچ مدرك موثقی وجود ندارد كه حتی اشاره كند آسیب‌های چشمی طولانی‌مدت ممكن است به دلیل صفحه نمایش باشد. با وجود این، شما باید جانب احتیاط را رعایت كنید، زیرا استفاده از صفحات می‌تواند به چشم فشار بیاورد كه این امر ممكن است باعث مشكلات موقت شود.
رأی: تا حد زیادی افسانه
خیلی نزدیك نشستن، بینایی را ضعیف می‌كند
بسیاری فكر می‌كنند این باور صرفا جزئی از حرف‌ها و شایعات بدون مبنای علمی است، اما به نظر می‌رسد رگه‌هایی از حقیقت در آن باشد.
در سال ۱۹۶۷، شركت جنرال الكتریك به‌صورت عمومی اعلام كرد تلویزیون‌های رنگی‌اش بین ده تا صد هزار برابر میزانی كه امن تصور می‌شود، تشعشعات منتشر می‌كند. برای مقابله با این امر، آنها پیشنهاد دادند كه تماشاگران تلویزیون باید دورتر از تلویزیون بنشینند تا این اثر به حداقل برسد.
ولی ما دیگر این مشكل را نداریم. بله، خیره شدن خیلی نزدیك به نمایشگر (تلویزیون یا رایانه یا گوشی) می‌تواند سبب فشار به چشم، سردرد، دید تار و حتی حالت تهوع شود، اما در بیشتر مواقع این مشكلات در واقع به زاویه سر، شانه‌ها یا گردن شما مرتبطند و فاصله تا صفحه نمایش تاثیری ندارد.
برای نمونه، اگر شما یك كودك را در حال تماشای كارتون مورد علاقه‌اش در تلویزیون ببینید، متوجه می‌شوید طبق عادت با فاصله كمی از تلویزیون نشسته و رو به بالا به آن خیره شده است. این حالت غیر ارگونومیك بیشتر به چشم آسیب می‌زند تا خود فاصله.
به عبارت ساده‌تر، مهم نیست شما با چه فاصله‌ای از یك صفحه نشسته باشید. به چشمانتان وقتی شروع به خسته شدن می‌كنند، استراحت دهید و مطمئن شوید حالت ارگونومیكی دارید. دیگر هر چقدر راحتید می‌توانید نزدیك به صفحه بنشینید!
رأی: زمانی حقیقت، اكنون افسانه
تاریكی باعث مشكلات بینایی می‌شود
همه ما می‌شنویم كه استفاده از رایانه در تاریكی برای چشمانمان بد است، ولی این ادعا مطلقا هیچ پایه علمی ندارد. این باور از حرف‌های خاله‌زنكی شروع شد و باید همان‌جا هم بماند! اما متاسفانه هر روز در خانه‌ها و در فضای مجازی می‌چرخد و پخش می‌شود.
بخواهیم منصف باشیم، مشاهده یك صفحه نورانی در یك اتاق تاریك روی چشمان تاثیر دارد، اما نه به صورتی كه تاثیر مستقیم بر بینایی‌تان داشته باشد. در عوض، تركیب صفحه نورانی و اتاق تاریك سبب می‌شود شما كمتر پلك بزنید و این باعث خشك شدن چشمانتان می‌شود. خشكی مسبب خارش و آزردگی است، ولی بینایی شما دچار اثر درازمدتی نمی‌شود.
در هر حال اگر نگران این قضیه هستید، همیشه می‌توانید فضای صفحه را به یك تم تاریك‌تر تغییر دهید.
رأی: افسانه
