مروری بر یك كتاب آشپزی با چاشنی فانتزی
هم‌كاسه با هابیت‌ها
وحیدرضا سلیمی / روزنامه‌نگار
سه میلیارد دلار رقم كمی نیست. مخ آدم از این رقم سوت می‌كشد! تازه وقتی بفهمیم كه این رقم حاصل از فروش سه فیلم سینمایی است احتمالا باید مدتی به آسمان نگاه كنیم تا ردی از كاسه سرمان كه به هوا شاید هم فضا پرتاب شده پیدا كنیم. بله سه میلیارد دلار درآمد از تولید فیلم سینمایی! این رقمی است كه از فروش سه‌گانه «هابیت» به دست آمده كه بر اساس رمانی با همین نام به قلم «جی.آر.آر. تالكین» نوشته شده است.
«ارباب حلقه‌ها» در كنار این اثر از معروف‌ترین آثار این استاد دانشگاه بریتانیایی است كه دو اقتباس با همین عناوین از روی آثارش ساخته شده كه با اقبال بسیاری روبه‌رو شده است. در اینجا نه قرار است درباره محصولات سینمایی مرتبط با آثار تالكین حرف بزنیم و نه می‌خواهیم درباره ادبیات فانتزی این نویسنده و زبان‌شناس انگلیسی برایتان سخنرانی كنیم. بلكه می‌خواهیم درباره لایه‌های زیرین یك اثر ادبی و تاثیری كه می‌تواند بر جامعه مخاطبان بگذارد سخن بگوییم.
اگر شما از آن دسته افرادی هستید كه با گونه فانتزی و نویسنده‌هایی مانند تالكین و رولینگ زندگی می‌كنید و هرقدر آثار آنها را می‌خوانید سیر نمی‌شوید و اصطلاحا طرفدار آنها هستید، می‌خواهیم در كنار این‌كه یكی دو نكته فرهنگی مطرح می‌كنیم، سری به آشپزخانه آنها بزنیم و مقداری سر میز آنها بنشینیم و با آنها هم‌كاسه شویم.
«پخت و پز هابیتی یا آشپزی با هابیت‌ها» كتابی است كه از حاشیه ماجراهای هابیت‌ها بیرون آمده و در یك فضای تخیلی و فانتزی غذاهایی كه هابیت‌ها می‌خورند را به خواننده معرفی كرده است. آنهایی كه عاشق دنیاهای فانتزی و تخیلی آثار تالكین هستند و اصطلاحا تالكین‌باز به‌شمار می‌روند با این كتاب و دو عنوان كتاب دیگر كه به فارسی هم ترجمه شده‌اند می‌توانند لحظات هابیتی بسیاری برای خود بسازند. البته یكی از سه عنوانی كه فدرا اسدخانی ترجمه كرده آشپزی با هری پاتر است كه رولینگ آن مجموعه را خلق كرده است ولی در مجموع این سه كتاب (هابیت‌ها، ارباب حلقه‌ها و هری پاتر) بخشی از پازل فانتزی‌بازها را تكمیل می‌كند.
این كتاب كه در میان مخاطبان آثار هابیتی و به طور كلی تالكین در زبان‌های دیگر مشهور است در واقع بخشی از پروژه‌ای است كه در دنیای مدرن از هنر و ادبیات برای كسب سود استفاده می‌شود. این كتاب را كه اثری نه‌چندان سنگین ولی حتما جذاب است در كنار آثار اصلی تالكین و اقتباس‌های سینمایی و همچنین محصولاتی مانند لباس و لوازم‌التحریر و سرگرمی‌های مختلف باید قرار داد و به سود سرشاری كه شركت‌های فعالیت‌های فرهنگی جهان از مسیر محصولات جانبی یك اثر هنری كسب میكنند فكر كرد! سودی كه آن را در دایره اقتصاد فرهنگ تعریف میكنند. ماجرایی كه جدی‌تر از چیزی است كه در چند خط و پاراگراف بتوان به آن اشاره كرد. بگذریم!
در این كتاب دستور پخت‌ها از زبان «بیوه دیزی واین»، «فلدو لانگ لیف» «رینگلو تالو هاید» و «الانور كاتن» برای خواننده بیان می‌شوند و مترجم كوشش كرده تا جایی كه ممكن است دستورها را ساده‌سازی و البته تا حدودی بومی كند كه به ذائقه و فرهنگ ما نیز نزدیك شود. دستورهایی كه می‌تواند در تكمیل ابعاد زندگی هابیتی تالكین‌بازها كمك كند و زاویه تازه‌ای به زندگی آنها بدهد.
«گاملینگ ورت» دستورهای این كتاب را جست‌وجو كرده تا بتواند یك مجموعه از غذاهایی كه در مجموعه هابیت‌ها طبخ و سرو می‌شود را برای خواننده كنار هم قرار دهد. كتاب ۷۰ صفحه‌ای «پخت و پز هابیتی یا آشپزی با هابیت‌ها» كه حدود ۶۰ دستور پخت هابیتی در خود دارد در واقع تلاش می‌كند خواننده را با عادات غذایی آنها آشنا كند و البته بعدی تازه از زندگی شخصیت‌های محبوب ادبیات داستانی را به خواننده بنمایاند. این كتاب گلچین احتمالا دوست‌داشتنی از شادمانی‌های آشپزخانه‌ای هابیت‌ها توسط دانشمند و محقق مشهور هابیت‌شناسی «گاملیبنگ ورت» جمع‌آوری و شرح داده شده است. در اینجا او گذری از میان بعضی خوراك‌های شگفتی‌آور و دهان پرآب‌كن ساخته است. قارچ‌ها و گوشت‌ها، طبیعی، فراوان و لذت‌بخش. اگر شما با مرور این كتاب یك چیز یاد بگیرید، آن این است كه «هابیت‌ها» عاشق خوراكشان هستند. مولف برای این‌كه خواننده را درگیر اثر خود كند تلاش خود برای گردآوری این كتاب را با اندكی تخیل همراه كرده تا خواننده راحت از كنار دستور پخت‌های هابیتی رد نشود. او تلاش كرده نشان دهد جمع‌آوری این دستورها كار دشواری بوده و هابیت‌ها از دستورهای غذایی خود مانند یك راز نگهداری میكنند و او با صرف وقت و هزینه به این دستورها رسیده و اكنون در اختیار همگان است.
«ارباب حلقه‌ها» در كنار این اثر از معروف‌ترین آثار این استاد دانشگاه بریتانیایی است كه دو اقتباس با همین عناوین از روی آثارش ساخته شده كه با اقبال بسیاری روبه‌رو شده است. در اینجا نه قرار است درباره محصولات سینمایی مرتبط با آثار تالكین حرف بزنیم و نه می‌خواهیم درباره ادبیات فانتزی این نویسنده و زبان‌شناس انگلیسی برایتان سخنرانی كنیم. بلكه می‌خواهیم درباره لایه‌های زیرین یك اثر ادبی و تاثیری كه می‌تواند بر جامعه مخاطبان بگذارد سخن بگوییم.
اگر شما از آن دسته افرادی هستید كه با گونه فانتزی و نویسنده‌هایی مانند تالكین و رولینگ زندگی می‌كنید و هرقدر آثار آنها را می‌خوانید سیر نمی‌شوید و اصطلاحا طرفدار آنها هستید، می‌خواهیم در كنار این‌كه یكی دو نكته فرهنگی مطرح می‌كنیم، سری به آشپزخانه آنها بزنیم و مقداری سر میز آنها بنشینیم و با آنها هم‌كاسه شویم.
«پخت و پز هابیتی یا آشپزی با هابیت‌ها» كتابی است كه از حاشیه ماجراهای هابیت‌ها بیرون آمده و در یك فضای تخیلی و فانتزی غذاهایی كه هابیت‌ها می‌خورند را به خواننده معرفی كرده است. آنهایی كه عاشق دنیاهای فانتزی و تخیلی آثار تالكین هستند و اصطلاحا تالكین‌باز به‌شمار می‌روند با این كتاب و دو عنوان كتاب دیگر كه به فارسی هم ترجمه شده‌اند می‌توانند لحظات هابیتی بسیاری برای خود بسازند. البته یكی از سه عنوانی كه فدرا اسدخانی ترجمه كرده آشپزی با هری پاتر است كه رولینگ آن مجموعه را خلق كرده است ولی در مجموع این سه كتاب (هابیت‌ها، ارباب حلقه‌ها و هری پاتر) بخشی از پازل فانتزی‌بازها را تكمیل می‌كند.
این كتاب كه در میان مخاطبان آثار هابیتی و به طور كلی تالكین در زبان‌های دیگر مشهور است در واقع بخشی از پروژه‌ای است كه در دنیای مدرن از هنر و ادبیات برای كسب سود استفاده می‌شود. این كتاب را كه اثری نه‌چندان سنگین ولی حتما جذاب است در كنار آثار اصلی تالكین و اقتباس‌های سینمایی و همچنین محصولاتی مانند لباس و لوازم‌التحریر و سرگرمی‌های مختلف باید قرار داد و به سود سرشاری كه شركت‌های فعالیت‌های فرهنگی جهان از مسیر محصولات جانبی یك اثر هنری كسب میكنند فكر كرد! سودی كه آن را در دایره اقتصاد فرهنگ تعریف میكنند. ماجرایی كه جدی‌تر از چیزی است كه در چند خط و پاراگراف بتوان به آن اشاره كرد. بگذریم!
در این كتاب دستور پخت‌ها از زبان «بیوه دیزی واین»، «فلدو لانگ لیف» «رینگلو تالو هاید» و «الانور كاتن» برای خواننده بیان می‌شوند و مترجم كوشش كرده تا جایی كه ممكن است دستورها را ساده‌سازی و البته تا حدودی بومی كند كه به ذائقه و فرهنگ ما نیز نزدیك شود. دستورهایی كه می‌تواند در تكمیل ابعاد زندگی هابیتی تالكین‌بازها كمك كند و زاویه تازه‌ای به زندگی آنها بدهد.
«گاملینگ ورت» دستورهای این كتاب را جست‌وجو كرده تا بتواند یك مجموعه از غذاهایی كه در مجموعه هابیت‌ها طبخ و سرو می‌شود را برای خواننده كنار هم قرار دهد. كتاب ۷۰ صفحه‌ای «پخت و پز هابیتی یا آشپزی با هابیت‌ها» كه حدود ۶۰ دستور پخت هابیتی در خود دارد در واقع تلاش می‌كند خواننده را با عادات غذایی آنها آشنا كند و البته بعدی تازه از زندگی شخصیت‌های محبوب ادبیات داستانی را به خواننده بنمایاند. این كتاب گلچین احتمالا دوست‌داشتنی از شادمانی‌های آشپزخانه‌ای هابیت‌ها توسط دانشمند و محقق مشهور هابیت‌شناسی «گاملیبنگ ورت» جمع‌آوری و شرح داده شده است. در اینجا او گذری از میان بعضی خوراك‌های شگفتی‌آور و دهان پرآب‌كن ساخته است. قارچ‌ها و گوشت‌ها، طبیعی، فراوان و لذت‌بخش. اگر شما با مرور این كتاب یك چیز یاد بگیرید، آن این است كه «هابیت‌ها» عاشق خوراكشان هستند. مولف برای این‌كه خواننده را درگیر اثر خود كند تلاش خود برای گردآوری این كتاب را با اندكی تخیل همراه كرده تا خواننده راحت از كنار دستور پخت‌های هابیتی رد نشود. او تلاش كرده نشان دهد جمع‌آوری این دستورها كار دشواری بوده و هابیت‌ها از دستورهای غذایی خود مانند یك راز نگهداری میكنند و او با صرف وقت و هزینه به این دستورها رسیده و اكنون در اختیار همگان است.
