هنوز كسی نمی‌داند چرا سریال پدرسالار پس از چندمین بار بازپخش از تلویزیون باز هم اینقدر مخاطب دارد! سریالی كه همین عید پرمخاطره و كرونازده امسال هم دوباره پخش شد و دوباره به شكلی عجیب بسیاری را پای تلویزیون نشاند.
آیا فقط وجه نوستالژیك سریال است كه پس از 
سه دهه تماشاگران را میخكوب می‌كند؟ یا واقعا در داستان و شخصیت‌ها چیزی هست كه هنوز هم نگاه و فكر آدم‌ها را به خود مشغول می‌كند؟
این روزها كه محمدعلی كشاورز، جشن نودمین سال تولدش را گرفت، شاید عده‌ای از عامه مردم او را جز با چهره «اسدا...» به یاد نمی‌آوردند و همین آنان را با حلقه اسدا... ــ كشاورز به جهانی از معانی و خاطرات 
وصل می‌كرد. این حس خوشایند را شاید كمتر بازیگری می‌توانست در جمعیتی به گستردگی یك كشور زنده كند و تنها از محمدعلی كشاورز، یكی از دو بازمانده از جمع پنج نفر از سرشناس‌ترین بازیگران بزرگ سینما و تلویزیون ایران، این مهم برمی‌آمد. 
تعصب پدرانه
اسدا...، پدری مهربان و دلسوز و البته مقتدر و متعصب است كه اصرار دارد همه پسرانش پس از ازدواج در خانه خود او ساكن شوند، اما مخالفت فقط یك عروس تازه به جمع پیوسته، ثبات اولیه داستان را به هم می‌ریزد و ماجرا از همین جا آغاز می‌شود. قصه به نظر خیلی ساده و خطی می‌آید. نه پیچیدگی در روایت وجود دارد و نه در پرداخت. البته متناسب با فضای دوره‌ای كه ساخته شده چیزی هم جز این انتظار نمی‌رود، اما سؤال این است كه پس از تجربه مخاطب با انواع سریال‌های اكشن و پركشش ایرانی و خارجی بعد از 30 سال، چرا هنوز یك درام خانوادگی در سنتی‌ترین شكل آن می‌تواند مخاطب زیادی را آن هم با تكرار راضی نگه دارد؟
البته سریال پدرسالار، به غیر از محمدعلی كشاورز، چهره‌های دیگری هم دارد كه میان دنیای مخاطب با دنیایی دور پل می‌زنند. چهره‌هایی كه بسیاری‌شان تشخص و كلیشه‌های منحصر به فردی را در ذهن‌ها زنده می‌كنند بدون آن كه دیگر در بین ما حضور داشته باشند و طبق عرف بازیگری 15 ــ 10 سال اخیر ایران، مایل باشند كه از اتصال به یك تصویر خاص در ذهن عموم، اجتناب كنند.
مادری در سایه
حمیده خیرآبادی، در نقش «ملوك» (همسر اسدا...‌خان)، جمیله شیخی در نقش «مولود» (خواهر ملوك)، سیامك اطلسی در نقش «مصطفی» (برادر اسدا...‌خان) سه نفر از شخصیت‌های پدرسالار با همان ویژگی‌های مذكور هستند. 
همسری به غایت فرمانبردار و مهربان و صبور كه پازل تندمزاجی اسدا... را به‌خوبی تكمیل می‌كند و ستون و همبستگی خانواده به او وابسته است؛ برادری آداب‌دان كه گرچه خواسته‌های نسل جوان و استقلال‌طلبی آنان را درك می‌كند، اما هنوز به ارزش‌های بزرگ‌تری در خانواده پایبند است و با فرمان‌برداری خود، سعی می‌كند الگوی سایرین باشد؛ و در نهایت ضدقهرمان باشكوه و بی‌رقیب قصه، زنی كه كینه سال‌های دور را برای روز مبادا در قلب خود ذخیره كرده تا سر بزنگاه، زهرش را از طریق دختر لجوج و جاه‌طلبش كه آخرین عروس جوان‌ترین پسر خانواده است، 
به كام فامیل بریزد. 
گذشته‌ای نه چندان دور 
پدرسالار از عمق تاریخ معاصر می‌آید. از سال 72، جایی كه جنگ تازه تمام شده و ایرانی‌ها تغییر سبك زندگی را هنوز حتی در ناخودآگاه‌ترین لایه اندیشه و فرهنگی خود حس نكرده‌اند. اما شخصیت‌ها دارند دنیای پیش از یك دهه قبل با خانه‌های بزرگ حیاط‌دار و زندگی پرتنش اما خواستنی فامیلی در كنار هم را به دنیای یك دهه بعد و آغاز بروز تعارض‌ها و تلاش برای استقلال‌طلبی و یافتن فردیت، پیوند می‌دهند.
 ما برای آن كه میان ثبات وضعیت به علاوه پدرسالاری با درهم‌ریختگی وضعیت به قیمت كسب آزادی و استقلال، یكی را انتخاب كنیم، چندان فرصت نداشتیم و البته مطلوب هیچ كدام‌مان انتخاب یك سر از این دوقطبی برساخته نبود. مطلوب بشر، ثباث وضعیت در عین برخورداری از آزادی و استقلال است و ما ایرانی‌های دلبسته به ارزش‌های سنتی و مذهبی مثل احترام، بزرگی، خانواده مركزی، صله رحم، نشاط فامیلی و بسیاری دیگر، هنوز متنفریم از «مولود»ی كه همه آنها را از ما می‌گیرد حتی اگر به جایش، آن خانه حیاط‌دار زیبا را بكوبیم و یك آپارتمان 10 طبقه، مشكل استقلال و آزادی‌مان را حل كند. شاید فكر می‌كنیم كه لااقل الان دیگر می‌دانیم كه خیلی هم مشكلی را حل نمی‌كند. 
جدال سنت و مدرنیته 
علی‌القاعده كسی مایل نیست حفظ ارزش‌های سنتی را مقابل ارزش‌های مدرن بگذارد و همه فكر می‌كنند باید راهی برای داشتن‌شان در كنار هم باشد. «پدرسالار» اما اولین نمونه از این دست بود كه خیلی ناخودآگاه داشت تعارض دو سیستم ارزشی را به جامعه هشدار می‌داد. به هر حال حیاطی كه خانواده‌ها را دور هم و روبه‌روی همدیگر نگه می‌دارد نمی‌تواند همان شكل از رابطه‌ای را داشته باشد كه یك آپارتمان با واحدهای سلسله‌مراتبی میان آدم‌ها ایجاد می‌كند. 
اما خانواده آقا اسدا...، چكیده این تجربه تغییر سبك زندگی را برای ما ایرانی‌ها ثبت و ضبط كرد و شاید همین ابهام «آیا می‌ارزید؟» و دلتنگی «كاش بیشتر فكر می‌كردیم» باشد كه باز هم ما را پای این سریال می‌نشاند. كسی چه می‌داند شاید روزی با یك اسپین‌آف خوب و مهیج، پایان‌بندی‌های بهتری برایش تدارك دیدیم.

​​​​​​​در ستایش نوستالژی
مولفان سریال البته خودشان هم در دنیای ارزش‌های سنتی زیست می‌كنند و همین ضدقهرمانی كه خانواده را تا لبه فروپاشی و انهدام كامل هدایت كرده است، به سبك و سیاق ضرب‌المثل قدیمی فارسی كه «فامیل اگر گوشت هم را بخورد، استخوان هم را دور نمی‌اندازد» لبه پرتگاه ایستاده و وقتی می‌تواند آخرین تلنگر را برای سقوط وارد كند انگار كه همه ماجرا را در یك دوربرگردان نفسگیر انداخته باشد، می‌گوید: «من می‌خواستم تحقیر شدن اسدا... را ببینم نه مرگش را!» و همه چیز به خوبی به نقطه ثبات اولیه باز می‌گردد و همه نفس راحتی می‌كشند.
بدون شك، چهره‌ها، بازی‌ها، لباس‌ها و جزئیات صحنه‌پردازی و قاب‌بندی‌ها، برای مخاطب كنونی به خصوص آنها كه بالای 30 سال سن داشته باشند، یادآور دنیای قدیم و خاطراتی است كه اگر چه همه‌شان خوب نیستند، اما به بهانه سریال فقط بخش‌های جذاب‌شان در خاطرات تماشاگران، زنده و فعال می‌شوند. خاطره‌بازی به خصوص در عید پرفشار امسال بدون تردید نقش مهمی در دیده شدن سریال پدرسالار داشته است. اما همه چیز به این ختم نمی‌شود. آیا ما واقعا دل‌مان 
لك زده برای پدرهای مقتدری (شاید حتی تا حدودی مستبد) كه در ازای چند فریاد و كمی سلب آزادی‌های فردی، اوضاع به‌هم ریخته زندگی را برایمان درست و منظم كنند؟ آیا فكر می‌كنیم ریسك این به آن دستاوردهایش می‌ارزد؟