پیامهایی که ماهواره نور مخابره کرد
عزیز غضنفری دکترای علوم سیاسی و مدرس دانشگاه
به نظر میرسد خبر مهم روز چهارشنبه، فضای اخبار سیاسی منطقهای و جهانی را که ناشی از ویروس کرونا به سردی گراییده بود، شکست و رویداد مهم پرتاب ماهواره به فضا در صدر اخبار سیاسی و امنیتی جهان نشست و بار دیگر جمهوری اسلامی ایران را به کانون یکی از رخدادهای مهم سیاسی-امنیتی بدل کرد. دیروز چهارشنبه، ماهواره نور به عنوان نخستین ماهواره نظامی جمهوری اسلامی ایران با موفقیت پرتاب و در مدار 425 کیلومتری زمین قرار گرفت. این واقعه دستاوردی بزرگ و تحولی نوین در عرصه فضایی برای ایران اسلامی خواهد بود. در این زمینه در نظر داشتن چند نکته حائز اهمیت است: 1-صورتبندی واقعی ماجرا آن است که حرکت به سمت فناوری نظامی یک گزینه و انتخاب تلقی نمیشود، دستیابی به چنین فناوریای و قرار گرفتن در فضا ضرورتی اجتناب ناپذیراست و از بسیاری از مسائل مهم و الزامات گوناگون کشور در حوزههای مختلف گرهگشایی میکند. 2- این ماهوارهبر از حیث پیشران و عامل محرکه با نمونههای گذشته، تفاوتهای اساسی دارد و آن اینکه پیشران آن ترکیبی از سوخت مایع و جامد است. در بهمن ماه سال98 بود که سپاه با رونمایی از پیشران فضایی سوخت جامد سلمان که دارای نازل متحرک بود، از توان عملیاتی سپاه برای هدایت بهتر و کارآمدتر پیشرانهای فضایی در محیط خارج از جو خبر داد. این پیشران به خاطر اینکه امکان تغییر و اصلاح مسیر را در خارج از جو دارد، دارای اهمیت مضاعف است. بدنه غیرفلزی و سبک طراحی شده برای این ماهوارهبر در افزایش قابلیتها و موفقیتآمیز بودن این دستاورد نقش دارد. طبیعی است فناوری و ساخت چنین ماهوارهای در انحصار چند قدرت بزرگ دنیاست. 3- پرتاب ماهواره نور به معنای آن است که توان و قابلیت سپاه در عرصه اطلاعات راهبردی وسایبری برای کشور تولید مزیت راهبردی کند. هنوز همه ابعاد و کارکردهای این ماهواره بر مبنا و منطق تحفظهای نظامی آشکار نشده است، اما اجمالا اینکه درپی ساخت این ماهواره و گام نهادن در این مسیر، هدایت تسلیحات هوشمند کشور و دقت آنها به شکل چشمگیری افزایش مییابد، رصد تصویری با دید مرئی و رصد راداری سطح زمین را تسهیل میکند، مخابرات امن و رله ارتباطات را بین بخشهای زمینی و هوایی و سیستم فرماندهی و کنترل ایجاد و در نهایت توان دفاعی و دیگر عرصههای اقتدار کشور را در سطح بسیار باثباتتری نسبت به گذشته ارتقا خواهد داد.4- این اقدام به طور طبیعی موقعیت راهبردی جمهوری اسلامی ایران را میان کشورهای قدرتمند دنیا تثبیت خواهد کرد. نکته مهم آن است که بروز چنین توانمندیای در عرصه طراحی، ساخت و پرتاب در دوران تحریم برای همه ناظران، دارای پیام خاص و متناسب است. این رخداد راهبردی در حالی که قدرتهای جهانی در ایجاد محدودیت و تحریم حتی به نزدیک ترین نظامهای وابسته به خود کنترل و حساسیت دارند، نماد خودباوری و پیش برندگی استعداد ایرانی به حساب میآید.




