هشت سال پیش هیات وزیران 564 بخش محروم را که در 28 استان و 271 شهرستان کشور پراکنده بودند، شناسایی و معرفی کرد. ماحصل این معرفی، این نتیجه تلخ شد که نسبت تعداد بخش‌های محروم به کل بخش‌های کشور8/56 درصد است که به زبان ساده‌تر می‌شود محرومیت و توسعه‌نیافتگی بیش از نیمی از مناطق کشور. پنج سال بعد از این تاریخ در سال 96 که اطلس مناطق محروم کشور تهیه و منتشر شد به همین اعداد استناد شد و البته شواهد نیز نشان می‌داد مثل سال91 همچنان استان‌های سیستان وبلوچستان، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد،‌ کردستان، هرمزگان،‌ بوشهر و خراسان‌جنوبی بیش از بقیه استان‌ها گرفتار محرومیت اند. تامل‌برانگیز این که هشت سال پیش هیات‌وزیران استان‌های تهران،‌ قم و البرز را از شمول مناطق محروم کشور خارج کرد که ابهام ناشی از این خروج تا امروز همچنان پابرجاست. از قم و البرز که بگذریم استان تهران گرچه پایتخت است و همه امکاناتش را به دوش می‌کشد ولی نقطه محروم کم ندارد،‌ حتی در دل پایتخت نقاط محروم زیاد است و در دل شهرستان‌های استان،‌
توسعه نیافتگی مشهود.
 شاید سال91 که داشتند مناطق محروم کشور را فهرست می‌کردند معیار درستی برای تشخیص وجود نداشت اما سال96 که اطلس مناطق محروم تدوین شد،‌ این معیارها ریزبه‌ریز تعیین شد به طوری که امروز با این معیارها امکان افزایش مناطق محروم  و کمتر توسعه‌یافته کشور بیش ازعددهای ذکر شده وجود دارد. اطلس مناطق محروم کشور شاخص‌های توسعه‌یافتگی را در سه بخش شاخص‌های محیطی،‌ اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی تقسیم بندی کرده که هر کدام شاخص‌های متعددی را شامل می‌شود.  پتانسیل وقوع سیل و زلزله،‌ پتانسیل معدنی،‌ ظرفیت منابع آب،‌ وضعیت اقلیمی، میانگین سالانه دما،‌ میانگین بارش،‌ ارتفاع اراضی،‌ فرسایش زمین‌ها و نسبت اراضی قابل کشاورزی به کل مساحت از جمله شاخص‌های محیطی است.  نرخ باسوادی،‌ نرخ باسوادی زنان، ‌بُعد خانوار،‌ نرخ رشد جمعیت،‌ نسبت شهرنشینی،‌ نسبت پزشک به جمعیت،‌ نسبت تاسیسات ورزشی به تعدد روستا، ‌نسبت روستاهای بهره‌مند از آب آشامیدنی سالم و نسبت روستاهای خالی از سکنه به کل روستاها نیز در زیرمجموعه شاخص‌های اجتماعی- فرهنگی قرار‌گرفته است.  همچنین شاخص‌های اقتصادی توسعه‌یافتگی متعدد است که مهم‌ترین آنها عبارتند از نرخ اشتغال،‌نرخ اشتغال زنان،‌ مساحت اراضی زراعی به کل مساحت بخش، ‌سرانه دام سبک و سنگین خانوار،‌ سرانه تراکتور در هر صد هکتار زمین، نسبت شعب بانک به تعداد روستا و فاصله بخش از مرکز شهرستان و استان.