بازی کرونا در‌مهد کودک

کرونا روی فعالیت مهدهای کودک سایه انداخته ‌ و به دغدغه والدین شاغل دامن زده است

بازی کرونا در‌مهد کودک

كرونا كه آمد، خیلی‌ها را ترساند، به‌خصوص والدینی كه فرزندی خردسال در خانه داشتند. البته اوایل گفته می‌شد كه كودكان كرونا نمی‌گیرند، اما كم‌كم این فرضیه باطل شد. همین مساله نگرانی بسیاری را در خانواده‌های دارای فرزندان خردسال برانگیخت و آنها را واداشت كه حتی بعد از تصمیم ستاد ملی مبارزه با كرونا برای بازگشایی مهدهای كودك با ظرفیت محدود از 24 خرداد، از فرستادن فرزندان‌شان به این مراكز آموزشی خودداری كنند. حالا هم قطع شهریه ماهانه پرداختی از سوی این خانواده‌ها و البته حدود چهار ماه تعطیلی اجباری قبل از آن، فشار مالی سنگینی را بر متولیان این مراكز تحمیل كرده‌است. مراكزی كه بیشترشان خصوصی هستند و فقط مجوز خود را از سازمان بهزیستی یا شهرداری‌ها دریافت می‌كنند و اغلب هیچ كمكی از نهادهای حاكمیتی به آنها نمی‌رسد. همه این اتفاقات مهدهای كودك بسیاری را در سراسر كشور به تعطیلی كشانده‌است.

«وقتی بعد از چهار ماه مهد پسرمان باز شد، دل‌مان نیامد او را به مهد بفرستیم. البته مسؤولان مهد می‌گویند همه پروتكل‌ها اینجا رعایت می‌شود، ولی بازهم ما می‌ترسیم كه به مهد برود و كرونا بگیرد.»  این جملات را مادر یك پسر پنج‌ساله تهرانی بر زبان می‌آورد و البته این حرف‌ها فصل مشترك صحبت‌های خانواده‌هایی است كه تا پیش از همه‌گیری كرونا فرزندان‌شان را به مهد می‌فرستادند و حالا بیشترشان از این كار پرهیز می‌كنند. همان‌طور كه خانم رزاقی هم می‌گوید مادران اغلب نوآموزان مهد پسرش نیز مثل او تصمیم گرفته‌اند كه تا ماجرای كرونا پابرجاست، بچه‌ها را در خانه‌های خودشان نگه‌دارند و این وسط فقط خانواده‌هایی كه در آن والدین هر دو شاغل هستند و كسی را برای نگهداری از فرزندان‌شان ندارند، آنها را به مهدهای كودك می‌فرستند.
این مادر جوان تعریف می‌كند با وجود تاكیدات مكرر مسؤولان مهد كودك فرزندش، بیشتر دوستان او اعتمادی به رعایت كامل دستورالعمل‌های بهداشتی در مهدهای كودك ندارند. رزاقی البته این را هم می‌گوید كه مادران بسیاری نیز از رعایت‌نكردن این دستورالعمل‌ها از سوی كودكان خودشان می‌ترسند. او در این‌باره توضیح می‌دهد: «بچه‌های كوچك معمولا حواس‌شان به رعایت فاصله اجتماعی نیست و خیلی از بچه‌ها نسبت به زدن ماسك مقاومت می‌كنند، به خاطر همین، خانواده‌ها می‌ترسند كه فرزندشان را به یك محیط عمومی مثل مهد كودك بفرستند.»
رزاقی كه خود معلم مدرسه ابتدایی است و همسرش نیز در یك شركت بازرگانی كار می‌كند، این نكته را نیز می‌گوید كه وقتی كلاس‌های مجازی دایر بود، نگهداری همزمان از فرزند پنج‌ساله‌اش چالش‌هایی را برایش به همراه داشت، ولی بازهم چالش‌های خانواده‌هایی كه در ایام كرونا خیلی زود مجبور شدند به سر كارهایشان برگردند، در این زمینه بیشتر است. والدینی مثل آقای نیكوصفت و همسرش كه آنها نیز در تهران زندگی می‌كنند و هر دو كارمند هستند، ولی بازهم از ترس ابتلای فرزندشان به كرونا، او را بعد از بازگشایی مهدهای كودك به مهد نمی‌فرستند و این مساله شرایط كاری این پدر و مادر را با دشواری‌هایی مواجه كرده‌است.  
ترس مشترك والدین
مشكلات والدین شاغلی كه در دوره همه‌گیری كرونا از فرستادن فرزندان‌شان به مهدهای كودك پرهیز می‌كنند، فقط مبتلابه پدر و مادرهای تهرانی نیست و بسیاری از خانواده‌هایی كه در شهرستان‌های مختلف كشور زندگی می‌كنند نیز دقیقا با همین مسائل دست به گریبان هستند. افرادی مثل خانم درویشی، مادر دو كودك سه و شش‌ساله اهل همدان كه با داشتن دو فرزند خردسال مشكلاتش نیز دوچندان است. او در این‌باره توضیح می‌دهد: «بچه‌های من در این مدت به‌شدت پرخاشگر شده‌اند. زیرا من و همسرم هر دو شاغل هستیم و تمام‌مدتی كه ما بیرون از منزل حضور داریم، بچه‌ها نزد خانواده‌ خودم یا همسرم می‌مانند. در این شرایط حضور در فضاهای متفاوت روی تربیت بچه‌ها تاثیر گذاشته است و پدر و مادرهای ما هم كه مسن هستند، از شیطنت بچه‌ها كلافه شده‌اند.»
خانم براتی نیز كه دختری چهارساله دارد و به همراه همسرش در تبریز زندگی می‌كند، می‌گوید در این شرایط ترجیح می‌دهد با وجود تمام ایرادهایی كه همكارانش از او می‌گیرند، دخترش را با خود هر روز سر كار ببرد. او درباره علت این تصمیمش توضیح می‌دهد: «مهد كودك كه هرگز! آنجا همه بچه‌ها روی سر و كله هم می‌پرند. من حتی به این فكر كردم كه برای كودكم پرستار بگیرم، ولی بازهم می‌ترسم پرستار بچه ناخواسته ویروس را به فرزندم منتقل كند، پس دخترم را با خود به سر كار می‌آورم تا خودم حواسم به او باشد.»
البته در این میان کم نیستند مادران شاغلی که تحت هیچ شرایطی اجازه بردن فرزندانشان به محل کار خود را ندارند. کسانی مثل خانم عالی که او هم تبریزی است، ولی تاکید دارد در وضعیت نامناسب معشیتی امروز، نه می‌تواند قید کارش را بزند و نه قادر است برای حضور فرزندش در محل کار با رئیسش به قول معروف یکی به دو کند. به خاطر همین، او چاره‌ای ندارد جز این که هرطور شده فرزندش را به مهد کودک بفرستد .
خلوتی جا و خلوتی جیب
مهدهای کودک شهریه‌های‌شان را به صورت ماهانه از خانواده‌ها دریافت می‌کنند و با توجه به این موضوع، خلوت‌تر شدن مهدها، مشکلات اقتصادی زیادی را برای متولیان این مراکز در پی داشته است؛ البته سازمان بهزیستی وعده‌های بسیاری را برای حمایت از مهدهای کودک به متولیان آنها داده است، اما ظاهرا هنوز خبری از حمایت خاص از مهدهای کودک جز تسهیلاتی که کمیته اقتصادی ستاد ملی مبارزه با کرونا برای همه کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از این بیماری در نظر گرفته، نیست.  این مساله در کنار دیگر دشواری‌های اقتصادی دوران کرونا که گریبانگیر مهدهای کودک شده، گلایه بسیاری از متولیان این مهدها را به همراه داشته است. به طور مثال، مدیر یک مهد کودک در همدان که تمایلی به ذکر نامش ندارد، تاکید می‌کند در ماه‌های اخیر حدود نیمی از 160 مهد کودک این استان به دلیل استیجاری‌بودن ملک و هزینه‌های بالای اجاره‌بها تعطیل شده‌اند. در این میان، برخی طرح‌های دولتی مثل بخشش اجاره‌بها از سوی موجرین مهدهای کودک نیز نتوانسته به نحوی مطلوب چاره‌ساز باشد. نکته‌ای که مریم هاتفی، مدیر یکی از مهدهای کودک تبریز به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «طرح بخشش اجاره‌بها از سوی موجرین مهدهای کودک اصلا روش خوبی نبود، زیرا با این طرح مردم در برابر مردم قرار گرفتند. بهتر بود دولت به جای این کار از طرح پویش همدلی از مهدهای کودک حمایت می‌کرد و همچنین خودش بخشی از پرداخت اجاره‌بهای مهدها را بر عهده می‌گرفت  تا این مراکز آموزشی بتوانند به فعالیت‌شان ادامه دهند.»  
اما در ماه‌های اخیر نه پویش همدلی از مهدهای کودک و نه هیچ‌کدام از دیگر طرح‌های حمایتی به اجرا در آمده و فعلا این‌بار مشکلات اقتصادی بوده که کمر مهدهای کودک را شکسته و بسیاری از آن‌ها را به تعطیلی کشانده است؛ مهدهایی که اغلب زیرنظر بخش خصوصی هستند و هیچ‌کدام بودجه کافی برای تداوم فعالیت‌های خود ندارند. تعطیلی‌هایی که البته موجب بیکاری هزاران مربی مهد کودک در سراسر کشور در شرایط دشوار معیشتی امروز نیز شده‌است.

همین که پیگیری کردیم، کمک بزرگی بود!
بیکاری مربیان مهدهای کودک در اثر تعطیلی این مراکز آموزشی در دوران همه‌گیری کرونا از جمله مهم‌ترین آسیب‌هایی بوده که کووید-19 برای این کسب‌وکارها به همراه داشته است. نکته مهم در این میان این که بسیاری از مربیان مهد بدون قرارداد رسمی و بیمه در این مراکز فعالیت می‌کردند و حالا بعد از بیکارشدن حتی نمی‌توانند برای دریافت بیمه بیکاری اقدام کنند، اما حبیب‌ا... مسعودی‌فرید، معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در گفت‌وگو با جام‌جم تاکید دارد برای حل مشکلات مربیانی که بدون قرارداد در مهدها فعالیت می‌کردند، دو هفته پیش سازمان بهزیستی بعد از رایزنی با مسؤولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
توانسته است این افراد را نیز وارد فهرست صاحبان کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از کرونا کند تا آنها هم بتوانند از وام‌های کم‌بهره این وزارتخانه استفاده کنند.
با این وجود، با توجه به نقش سازمان بهزیستی در حمایت از اقشار آسیب‌پذیر جامعه انتظار می‌رفت که در شرایط کنونی این سازمان به طور مستقیم برای حمایت از این مربیان بیکارشده وارد عمل  ‌شود. اتفاقی که البته رخ نداده است و مسعودی‌فرید درباره آن توضیح می‌دهد: «مربیان مهد مستقیما زیرنظر بهزیستی کار نمی‌کنند، بلکه زیرنظر بخش‌هایی خصوصی هستند که صرفا مجوز خود را از بهزیستی گرفته‌اند. پس ما نمی‌توانیم برای این معلمان از طرف بهزیستی وامی در نظر بگیریم. همچنین باید توجه داشت که سازمان ما همین الان نیز با مشکل شدید کمبود اعتبار مواجه است و در شرایط فعلی ما اصلا نمی‌توانیم به طور مستقیم از مربیان یا مهدهای کودک حمایت کنیم.»
معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی البته صرف پیگیری‌های این سازمان برای پرداخت وام به مهدهای کودک به عنوان یکی از کسب‌وکارهای آسیب‌دیده ناشی از شیوع کرونا را جزو بزرگترین کمک‌هایی می‌داند که مسؤولان این نهاد حمایتی برای حمایت از مهدهای کودک انجام داده‌اند. نکته‌ای که او درباره آن می‌گوید: «همین که نام  مهدهای کودک در فهرست کسب‌وکارهای آسیب‌دیده ناشی از کرونا درج شده است، به دلیل نامه‌های متعددی بوده که وزیر محترم کار و رئیس محترم سازمان بهزیستی به مسؤول کمیته اقتصادی ستاد ملی مبارزه با کرونا و رئیس سازمان برنامه و بودجه نوشته‌اند و شاید اگر پیگیری‌های ما نبود، اصلا فراموش می‌کردند که مهدهای کودک را نیز در آن فهرست ثبت کنند!»