شلمچه - بصره؛ فراتر از یک کریدور

شلمچه - بصره؛ فراتر از یک کریدور

تکمیل خط ریلی شلمچه ــ بصره جایگاه بسیار مهمی در تحولات ترانزیت و ژئوپلیتیک منطقه و جهان خواهد داشت. قطعه شلمچه ــ بصره قدم دیگر برای کریدور شرق به غرب ایرانی است که می‌توانیم این گام مثبت را از چند منظر ارزیابی کنیم.

موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و حضور گسترده‌ای که در عراق و سوریه دارد، برای رسیدن به مدیترانه ابعاد و امتیازات زیادی خواهد داشت. به‌رغم این‌که عراقی‌ها کریدور شلمچه را در تعارض با منافع بنادر فاو و ام‌القصر در بصره می‌دیدند اما متوجه منافع استراتژیک کریدور شلمچه برای ترانزیت از مدیترانه، کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به اوراسیا و برعکس شدند. سعودی‌ها با چشم‌انداز ژئوپلیتیک خود از تحولات اوراسیا و کریدور ابریشم و شمال جنوب و با توجه به توافق راهبردی با ایران، از طریق کویت ــ بصره ــ شلمچه به‌دنبال اتصال ریلی به ایران و قرار‌گیری در شبکه ترانزیت شرق به غرب و رسیدن به اوراسیا هستند. امکان‌سنجی خط ریلی عربستان ــ کویت ــ عراق ــ ایران در حال بررسی از سوی سعودی‌ها بوده و تکمیل شبکه ریلی عراق و ایران با چراغ‌سبز سعودی‌ها آغاز شده است. تحرکات اخیر آمریکا که در شرق سوریه برای تصرف گذرگاه مرزی القائم در الانبار انجام می‌شود در مقابله با کریدور شرق به غرب ایران ارزیابی می‌شود، آمریکایی‌ها کردهای سوریه را وارد بازی خطرناکی کرده‌اند‌. تکمیل خط ریلی شلمچه ــ بصره و کریدور شرق به غرب سیگنال ایران به ترکیه و آذربایجان است، با این تفاوت که عراقی‌ها که تا سال‌های قبل مخالف این مسیر بودند الان با چراغ‌سبز کشورهای منطقه خلیج‌فارس با این مسیر همراهی خواهند کرد و این به قدرت و جایگاه ایران در کریدور شرق به غرب کمک خواهد کرد. تحرکات این روزهای جمهوری باکو و گسیل تجهیزات سنگین و نیمه‌سنگین آنها به مرزهای مشترک با ارمنستان قبل از این‌که زهر چشم از ارمنستان باشد حاوی پیام برای ایران است. آنها سخت به‌دنبال تاسیس کریدور تورانی ناتو یعنی زنگزور هستند تا قدرت خود بر کریدور شرق به غرب را تحکیم ببخشند. تحولات ژئوپلیتیک در منطقه به نقطه‌ای رسیده که میان بازیگران تعارض منافع محسوس شکل گرفته و خواهد گرفت و نمی‌توان آن را مهار کرد.

برگ جدید «اون» در مقابل آمریکا
شبه‌جزیره کره از مدت‌ها قبل به‌دلیل دخالت‌های آمریکا، تنش‌های فزاینده‌ای را تجربه می‌کند اما به نظر می‌رسد دور جدید تنش‌ها که پس از تمرینات نظامی مشترک اخیر آمریکا و کره‌جنوبی ایجاد شده بی‌سابقه است و سایه جنگ اتمی بیش از هر زمان دیگری بر سر این منطقه سنگینی می‌کند. در همین زمینه روز پنجشنبه، کره‌شمالی از یک زیردریایی هسته‌ای تاکتیکی جدید با حضور کیم جونگ اون، رئیس این کشور رونمایی کرد.طبق گزارش خبرگزاری فرانسه، کیم جونگ اون، رئیس کره‌شمالی بر مراسم رونمایی از این زیردریایی نظارت کرد. او گفت ساخت این زیردریایی بخشی از تلاش‌ها برای تسلیح هسته‌ای نیروی دریایی در آینده است. خبرگزاری رسمی کره‌شمالی گفت ساخت زیردریایی شماره ۸۴۱ که نام «قهرمان کیم کانک آک» برای آن انتخاب شده به‌منزله فصل جدیدی در تلاش‌ها برای تقویت نیروی دریایی کره‌شمالی به‌شمار می‌رود.تعداد آزمایش سلاح توسط کره‌شمالی در سال جاری میلادی نسبت به سال‌های گذشته افزایش پیدا کرده است. ماه گذشته دومین تلاش پیونگ‌یانگ برای قراردادن یک ماهواره جاسوسی در مدار با شکست مواجه شد. کره‌شمالی می‌گوید اقدامات این کشور در واکنش به تنش‌آفرینی‌های آمریکا و کره‌جنوبی است. سئول و واشنگتن چندی پیش اعلام کردند به توافقی برای افزایش همکاری‌های دفاعی و مقابله با اقدامات کره‌شمالی دست پیدا کرده‌اند. آمریکا و اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد از زمان اولین آزمایش اتمی کره‌شمالی در سال ۲۰۰۶ میلادی، چندین دور تحریم علیه کره‌شمالی وضع کرده‌اند.کره‌شمالی به‌‌رغم این تحریم‌ها بر تقویت توانایی نظامی خود برای مقابله با تهدید حضور نیروهای آمریکایی در منطقه تأکید کرده است. کره‌شمالی می‌گوید تا زمانی که آمریکا به سیاست خصمانه خود برای براندازی نظام حاکم در پیونگ‌یانگ پایان ندهد از برنامه موشکی و هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.