نسخه Pdf

دکترین دفاعی در کتاب «خط مقدم»

درباره کتابی که چند سال از تلاش‌های شهید حاج‌حسن طهرانی‌مقدم را روایت کرده است

دکترین دفاعی در کتاب «خط مقدم»

امنیت (Security) و دفاع در برابر تهدید از نیازهای اساسی و اولیه بشر به شمار می‌رود. از همین رو، تفکر و تعمق نسبت به دفاع و امنیت قبل از آن که در قالب اندیشه و مکاتب فکری و فلسفی مختلف قرار گیرد و در مرحله‌ای بالاتر تبدیل به قوانین و مقررات دفاعی و امنیتی شود؛ در واقع منشأ تشکیل جامعه و زایش زندگی اجتماعی انسان و برآیند درک او از ضرورت امنیت سازی (securitization) است.

کنار توجه و مدنظر قرار دادن ضرورت دفاع و ایجاد شرایط مطلوب بازدارندگی که در همه مکاتب و اندیشه‌های نظامی می‌توان ضرورت آن را احساس کرد، عبادی بودن و تقدس یافتن ضرورت دفاع از کیان اسلامی و جهاد در راه خدا قرار دارد. اصل ضرورت دفاع و حصول به شرایط مطمئن بازدارندگی نظامی تا حدود زیادی متکی به ابزار است و بنابر همین اهمیت بازدارندگی نظامی است که خداوند در قرآن به انسان بشارت می‌دهد هرآنچه را برای دفاع لازم و کافی می‌دانید مهیا کنید، زیرا کسب آمادگی و نشان دادن آن به دشمن اقدام دفاعی پیشگیرانه به شمار می‌رود و دشمن را از تجاوز باز می‌دارد.
نام حسن طهرانی‌مقدم و موشک، پیوندی قطعی و محکم دارند. توان دفاعی ما در حوزه موشک قطعا میراث تلاش علمی و مجاهدانه طهرانی‌مقدم است. کتاب «خط مقدم» اثر فائضه غفار حدادی که از سوی نشر شهید کاظمی منتشر شده، برشی مستند از میانه خط زندگی این شهید از مرداد 63 تا دی65 است. مقطعی در تاریخ معاصر و همزمان با جنگ تحمیلی که سرشار از حادثه و موانع پیچیده بر سر دفاع از خاک است. در سال 84 با هدف جمع‌آوری خاطرات و مستندات دوران دفاع موشکی اولین گام‌های پژوهشی این اثر با حمایت‌های شهید‌طهرانی‌مقدم برداشته شد. گو این‌که ایشان ضرورت ثبت و ضبط آن تجربیات و تلاش‌های تاریخی از جانب رزمندگان گمنام یگان موشکی را درک کرده بود. این کتاب برای نخستین بار برخی اسرار نظامی دوران جنگ را از جزئیات مذاکره با رهبر کره‌شمالی و کیفیت اقناع سرهنگ قذافی و حضور نیروهای مستشاری لیبی در تهران با لباس سپاه و ماجرای انتقال موشک‌ها به داخل کشور را افشا می‌کند و نکاتی بسیار بدیع و ناگفته از مدیریت جنگ را به خواننده عرضه می‌دارد. در لابه‌لای روایت کتاب هم به‌تناسب از دست‌نوشته‌های شخصی همسر شهید تا خاطرات منتشرشده هاشمی رفسنجانی و برخی مستندات دیگر استفاده شده است.
روایت دراین کتاب به‌صورت موازی بین خطوط مختلفی از جریان مذاکرات دیپلماتیک نظامی برای تهیه موشک و سلاح‌های جنگی از لیبی و کره شمالی تا تجربه دشوار آموزش نخستین گروه ایرانی درسوریه و راه‌اندازی یگان موشکی در کرمانشاه در جریان است و همز‌مان فضای ستاد در تهران و حال و هوای منطقه جنگی را به تصویر می‌کشد اما فرامتن منطقی کتاب این است که نشان می‌دهد ضرورت مقابله‌ به‌مثل در برابر عراق متجاوز موجب شد تا از شهید طهرانی‌مقدم خواسته شود برای تشکیل یگان موشکی اقدام کند. یعنی در واقع این ضرورت و نیاز بود که جهت علم را در آن مقطع مشخص کرد. اگر امروز بخش بزرگی از نهاد علم زیر بار تکیه به توان داخلی نمی‌رود برای این است که توسعه علم را برای کشور ضروری می‌داند اما باید بداند بعد از توجه به ضرورت‌هاست که علم‌ معنا و جهت می‌یابد. 

آزاده جهان‌احمدی - نویسنده