گام محکم دانش‌بنیان‌ها در صنعت تصفیه آب

رونمایی از محصولی دانش‌بنیان در نمایشگاه «ایران‌ساخت»

گام محکم دانش‌بنیان‌ها در صنعت تصفیه آب

در سال‌های اخیر و با توجه به اهمیت کلیدی بحران آب در کشور، مباحث تصفیه آب، پساب و فاضلاب‌های خانگی و صنعتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. از اصلی‌ترین راه‌های سنجش میزان آلایندگی آب، انجام آزمون‌های آزمایشگاهی پایش میزان اکسیژن و یون‌های محلول در آب است.

روش‌های رایج و سنتی انجام این آزمون‌ها، معمولا زمانبر هستند و مشکل خطای انسانی در روند انجام آزمایش‌ها نیز اجتناب‌ناپذیر است. از این رو متخصصان یک شرکت دانش‌بنیان با هدف رفع این دست موانع، برای اولین‌بار در کشور موفق به طراحی وساخت دستگاه «آنالیز آنلاین COD آب» شده‌اند. این شرکت دانش‌بنیان به همت متخصصان و دانشگاهیان حوزه طراحی دستگاه‌های فوق‌پیشرفته حوزه طیف‌سنجی، اپتیک و نورسنجی در سال 1395 تاسیس شد. این مجموعه در سال‌های ابتدایی حیات خود موفق به طراحی وساخت دستگاه‌های طیف‌سنج و اسپکترومترهای نوری محدوده نور مرئی، دستگاه‌های تشخیص نور در ابعاد نانومتر و انواع تجهیزات نوری مانند لامپ‌های هالوژنی نیز شده‌است.
   
از دغدغه زیست‌محیطی تا تولید بار اول در کشور
به‌جرأت می‌توان گفت بحران کمبود آب و آلودگی زیست‌محیطی ناشی از آن از اصلی‌ترین مسائل و دغدغه‌های متخصصان این حوزه است. با رشد روزافزون جمعیت شهری، گسترش صنعت و کشاروزی روزبه‌روز بر حجم تولید پساب و فاضلاب‌های خانگی و صنعتی افزوده می‌شود. از طرفی نیاز مبرم به تامین آب مورداستفاده برای مصارف خانگی و صنعتی از اساسی‌ترین معضلات کشور است. از این جهت صنعت تصفیه و روش‌های سنجش آلایندگی آب و پساب از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است.روش‌های رایجی که برای انجام آزمون‌ها و آزمایش‌های سنجش شاخص‌های آلایندگی آب مورداستفاده قرار می‌گیرد، اغلب کند و زمانبر هستند. از طرفی لزوم به‌کارگیری نیروی زبده و متخصص برای انجام این آزمایش‌ها نیز الزامی‌ است اما حتی با وجود این  نیز نمی‌توان درصد خطای غیرعمد انسانی را به صفر رساند لذا نیاز به سازوکاری به جهت تسهیل و رفع این موانع و مشکلات در کشور حس‌ می‌شد.
به گفته امیررهام کزازی، مدیر تحقیق وتوسعه این شرکت دانش‌بنیان،دستگاه «آنالیزور آنلاین COD» باهدف سرعت‌بخشیدن و افزایش دقت روند انجام تجزیه و تحلیل‌های آزمایشگاهی طراحی و ساخته‌شده‌ است. این دستگاه تمام ایرانی که به‌تازگی و برای اولین بار تولید شده‌است طی برگزاری مراسم افتتاحیه یازدهمین دوره نمایشگاه ایران‌ساخت و در حضور دکتر روح‌ا... دهقانی، معاون علمی، فناوری و دانش‌بنیان رئیس جمهور برای اولین بار ارائه و رونمایی شد.دستگاه آنالیز آنلاین COD قادر است بدون نیاز به اپراتور و به صورت کاملا خودکار نمونه‌های آب، پساب و فاضلاب را مورد تجزیه تحلیل قراردهد. با حذف نمونه‌برداری و آزمایش دستی توسط اپراتور سرعت انجام کار افزایش و درصد خطای انسانی در روند آنالیز کاهش چشمگیری یافته ‌است. عبارت COD به معنی اکسیژن شیمیایی موردنیاز است و به آن مقداری از اکسیژن محلول در آب یا پساب اطلاق می‌شود که قابلیت اکسایش و واکنش‌پذیری را دارد. به همین جهت شاخص COD از اصلی‌ترین شاخص‌های سنجش آلایندگی و واکنش‌پذیری آب و پساب است. هرچند وظیفه اصلی این دستگاه سنجش COD است اما به گفته کزازی با توجه به فناوری و دانش فوق‌پیشرفته به کاررفته‌شده، آنالیزور آنلاین COD قادر است علاوه بر وظیفه اصلی خود به پایش و شناسایی سایر مواد شیمایی مانند فسفات، آمونیا و نیترات نیز بپردازد.
   
همه فن حریف
کزازی می‌افزاید: از آنجا که تمام فرآیندهای این دستگاه به صورت خودکار، آنلاین در جریان است هیچ نیازی به حضور اپراتور یا فرد متخصص برای استفاده از آن نیست و خود دستگاه قابلیت فعالیت مداوم و یکسره‌ را دارد. استحکام و پایداری بالای این دستگاه نیز آن را برای کاربردهای صنعتی و زیست‌محیطی به گزینه بسیار مناسبی تبدیل‌کرده است. قابلیت ذخیره، ارسال و نمایش اطلاعات و نتایج به دست آمده از آنالیز از منحصربه فردترین ویژگی‌های این دستگاه است. به گفته کزازی با بهره‌گیری از این قابلیت ذخیره و ارسال آنلاین اطلاعات این دستگاه و اتصال آن به سامانه‌های کنترل و پایش هوشمند اطلاعات، می‌توان از نتایج به دست آمده برای طراحی سیستم‌های اخطار و عملگرهای کنترل سریع و لحظه‌ای استفاده‌کرد.