سود ناخالص درصورت سود وزیان شرکت وجود دارد و می‌توانیم آن را ازطریق فرمول زیر محاسبه کنیم:
سود ناخالص= بهای تمام شده کالاهای فروش رفته ــ درآمد
سود ناخالص کارآمدی یک شرکت را در استفاده از نیروی کار وتجهیزاتش تعیین می‌کند. این معیار فقط هزینه‌های متغیر را در نظر می‌گیرد که هزینه‌هایی هستند که با سطح خروجی و تولید نوسان می‌کنند: موادخام واولیه، نیروی کار مستقیم(با فرض این‌که ساعتی بوده یا به تعداد کالاهای خروجی وابسته باشند)، کارمزد کارکنان بخش فروش، تجهیزات که استهلاک پذیرند، لوازم مورد نیاز برای کارخانه، حمل‌‌و‌نقل دریایی و... . همان‌طور که به‌صورت کلی تعریف شد، سود ناخالص شامل هزینه‌های ثابت یا هزینه‌هایی که باید بدون توجه به سطح خروجی پرداخت شوند، نمی‌شود: اجاره، تبلیغات، بیمه، حقوق کارمندانی که به صورت مستقیم در فرآیند تولید نقش ندارند و تجهیزات دفتری جزو هزینه‌های ثابت به حساب می‌آیند. سود ناخالص(Gross Profit) نباید با سود عملیاتی که به آن درآمدهای قبل از بهره و مالیات(EBIT) هم می‌گویند، اشتباه گرفته شود. این سود می‌تواند برای محاسبه حاشیه سود ناخالص مورداستفاده قرار گیرد. این معیار که به درصد بیان می‌شود، برای مقایسه بازده تولید یک شرکت در طول زمان مفید است. مقایسه سود ناخالص ازسالی به سال دیگر یا ازفصلی به فصل دیگرمی‌تواند گمراه‌کننده باشد، چون سود ناخالص می‌تواند افزایش یابد درحالی‌که حاشیه‌ آن سقوط می‌کند و این یک روند نگران‌کننده است که می‌تواند شرکت را به مشکل بیندازد. صورت سود و زیان استاندارد که به‌ وسیله سرویس‌‌دهنده‌‌های مالی نظیر مؤسسات و شرکت‌های حسابداری آماده‌‌سازی می‌شوند، ممکن است سود ناخالص متفاوتی گزارش کنند.