نگاهی به زندگی و فضایل جوان کربلا حضرت علی‌اکبر(ع)
همه خوبی‌ها در جوان کربلا
حکایت علی‌اکبر و حسین(ع) حکایت یک پدری و پسری ساده نبود؛ حکایت یک عاشقانه خاص بود. پدری سراسر عشق و پسری سراسر پاکی و عصمت؛ پدری که بنا بود به خونش، دین اسلام استوار شود و پسری که عصای دست پدر بود در این مسیر سخت!
حسین(ع) شمایل جدش رسول خدا(ص) را در شمایل فرزند ارشدش علی‌اکبر می‌دید. علی‌اکبری که نه فقط حسین(ع) که همه هاشمیان و بلکه امویان او را اشبه‌الناس خلقاً و خلقت به رسول‌ا... می‌دانستند. اشبه‌الناسی که روز عاشورا وقتی به عنوان نخستین فرد از هاشمیان از پدر اذن میدان خواست تا راهی میدان شود، حسین(ع) بی‌هیچ تردیدی و بلافاصله به او اذن داد تا به میدان برود؛ اذنی که به معنای اذن خروج روح از جسم بود! در آن لحظه‌ها حسین به چشم خویشتن(ع) می‌دید که جانش می‌رود.
ولادت و نسب
جوان برومند بنی هاشم، حضرت علی‌اکبر(ع) بنا بر روایاتی در روز۱۱شعبان سال ۴۳هجری قمری درشهر مدینه دیده به جهان گشود. بنا به روایات مشهور دیگری این حضرت درسال ۳۳هجری و پیش ازکشته شدن عثمان متولد شده‌اند. به این ترتیب در روز عاشورا حدود ۲۷ساله بوده دلیل آن نظر متفق مورخان ونسب‌شناسان است، زیرا وی از امام‌سجاد‌علیه‌السلام که در کربلا ۲۳سال داشته‌اند بزرگ‌تر بوده است. پدر گرامی‌اش امام حسین بن علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام و مادر محترمه‌اش لیلی بنت ابی‌مره بن عروه بن مسعود ثقفی است. مادر لیلی، میمونه دختر ابی‌سفیان و ازطایفه بنی‌امیه است و از این نظر، حضرت علی‌اکبر علیه‌السلام به سه طایفه معروف و مهم عرب پیوند پیدا کرده است.
بهترین بهانه برای یک نامگذاری
وقتی صحبت از جوان رعنای حسین، علی‌اکبر می‌شود، همه خوبی‌ها، همه اصالت‌ها، همه نجابت‌ها و هرآنچه ازیک جوان انتظار داری، در پیش چشمانت مصور می‌شود. پس وقتی نام جوان و جوانی به میان می‌آید چه بهانه‌ای بهتر و زیباتر ازروز میلاد چنین جوان رعنایی برای نامگذاری روز جوان و بالیدن به این‌که ما هم جوانانی داریم که الگوی‌شان علی‌اکبر حسین(ع) است.
آنچه خوبان همه دارند تو یکجا داری
درباره شخصیت علی‌اکبرعلیه‌السلام گفته شد که وی جوانی خوش‌چهره، زیبا، خوش‌زبان و دلیر بود و ازجهت سیرت وخلق و خوی و صباحت رخسار، شبیهترین مردم به پیامبر اکرم صلی ا...علیه و آله بود وشجاعت ورزمندگی را از جدش علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به ارث برده و جامع کمالات، محامد و محاسن بود.
ویژگی‌ها و فضایل اخلاقی
على اکبرعلیه السلام درشکل وشمایل و خلق وخو، شبیهترین مردم به رسول خدا(صلى‌ا...علیه و آله) بود و منش و رفتارش، اخلاق پیامبر(صلى‌ا... علیه و آله) را درخاطره‌‌ها زنده مى‌‌کرد وهرگاه اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار جدشان رسول‌ا...(صلى‌ا... علیه و آله) مى‌‌شدند، به چهره او مى‌‌نگریستند.در روایتی به نقل از شیخ جعفر شوشتری در کتاب خصائص الحسینیه آمده است: در روز عاشورا، اباعبدا... الحسین هنگامی که علی‌اکبر را به میدان می‌فرستاد، به لشکر خطاب کرد و فرمود: «یا قوم، هولاءِ قد برز علیهم غلام، اَشبهُ الناس خَلقاً و خُلقاً و منطقاً برسول ا...» ای قوم، شما شاهد باشید، پسری را به میدان می‌فرستم که شبیهترین مردم از نظر خلق و خوی و منطق به رسول‌ا...(ص) است؛ بدانید هر زمان ما دل‌مان برای رسول ا...(ص) تنگ می‌شد، نگاه به وجهه این پسر می‌کردیم.
تحسین دشمن
معاویه، او را شایسته‌ترین فرد براى خلافت مى‌دانست و او را چنین توصیف کرد: «شایسته‌ترین فرد براى این کار(خلافت)، على بن الحسین بن على است. جدش پیامبر خدا صلى ا... علیه وآله است و دلیرى بنى هاشم، سخاوت بنى امیه و فخر ثقیف را دارد.» البته این سخن معاویه، در واقع یک موضعگیرى سیاسى به‌منظور نفى خلافت از خاندان رسالت است، نه این که واقعا او خلافت را حق على اکبر مى‌دانسته است.
نمایش شجاعت و مردانگی در عاشورا
روز عاشورا نیز پس از شهادت یاران امام، اولین کسى که اجازه میدان طلبید تا جان را فداى دین کند، او بود. اگر چه به میدان رفتن او بر اهل بیت و بر امام بسیار سخت بود، ولى از ایثار و روحیه جانبازى او جز این انتظار نبود. على‌اکبر چندین بار به میدان رفت و رزم‌هاى شجاعانهاى با انبوه سپاه دشمن کرد. پیکار سخت، او را تشنهتر ساخت؛ به خیمه آمد. بى‌آن‌که آبى بتواند بنوشد، با همان تشنگى و جراحت دوباره به میدان رفت و جنگید تا به شهادت رسید.در «زیارت ناحیه مقدسه»، خطاب به او آمده است: سلام بر تو، اى نخستین کشته از تبار بهترین بازمانده از نسلِ ابراهیم خلیل!
در تاریخ طبری آمده است: «نخستین کشته از خاندان ابوطالب در روز عاشورا، علىِ اکبر فرزند حسین علیه السلام بود.» در روایات آمده دشمن که توان مقابله با شیر بیشه ولایت علی‌اکبر را نداشت، به یکباره و دسته‌جمعی به او هجوم آوردند و شمشیرهای برهنه پیکر پاک علی‌اکبر را اربا اربا کرد. لحظه‌ای که امام حسین(ع) افتان و خیزان خود را به پیکر فرزندش رساند، علی دیگر جانی در بدن نداشت و به دیدار جدش رسول خدا(ص) شتافته بود. وداع این پدر و پسر اما در تمام طول تاریخ، ترکیبی از مظلومیت توام با اقتدار را به تصویر می‌کشد. پدری که صورت به صورت جوان بلند‌بالایش می‌گذارد بلکه دل بی‌قرارش آرام گیرد و می‌گوید«علی جان بعد از تو اف بر این دنیا» وپسری که بعد ازنبردی جانانه این‌گونه به شهادت می‌رسد.
ولادت و نسب
جوان برومند بنی هاشم، حضرت علی‌اکبر(ع) بنا بر روایاتی در روز۱۱شعبان سال ۴۳هجری قمری درشهر مدینه دیده به جهان گشود. بنا به روایات مشهور دیگری این حضرت درسال ۳۳هجری و پیش ازکشته شدن عثمان متولد شده‌اند. به این ترتیب در روز عاشورا حدود ۲۷ساله بوده دلیل آن نظر متفق مورخان ونسب‌شناسان است، زیرا وی از امام‌سجاد‌علیه‌السلام که در کربلا ۲۳سال داشته‌اند بزرگ‌تر بوده است. پدر گرامی‌اش امام حسین بن علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام و مادر محترمه‌اش لیلی بنت ابی‌مره بن عروه بن مسعود ثقفی است. مادر لیلی، میمونه دختر ابی‌سفیان و ازطایفه بنی‌امیه است و از این نظر، حضرت علی‌اکبر علیه‌السلام به سه طایفه معروف و مهم عرب پیوند پیدا کرده است.
بهترین بهانه برای یک نامگذاری
وقتی صحبت از جوان رعنای حسین، علی‌اکبر می‌شود، همه خوبی‌ها، همه اصالت‌ها، همه نجابت‌ها و هرآنچه ازیک جوان انتظار داری، در پیش چشمانت مصور می‌شود. پس وقتی نام جوان و جوانی به میان می‌آید چه بهانه‌ای بهتر و زیباتر ازروز میلاد چنین جوان رعنایی برای نامگذاری روز جوان و بالیدن به این‌که ما هم جوانانی داریم که الگوی‌شان علی‌اکبر حسین(ع) است.
آنچه خوبان همه دارند تو یکجا داری
درباره شخصیت علی‌اکبرعلیه‌السلام گفته شد که وی جوانی خوش‌چهره، زیبا، خوش‌زبان و دلیر بود و ازجهت سیرت وخلق و خوی و صباحت رخسار، شبیهترین مردم به پیامبر اکرم صلی ا...علیه و آله بود وشجاعت ورزمندگی را از جدش علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به ارث برده و جامع کمالات، محامد و محاسن بود.
ویژگی‌ها و فضایل اخلاقی
على اکبرعلیه السلام درشکل وشمایل و خلق وخو، شبیهترین مردم به رسول خدا(صلى‌ا...علیه و آله) بود و منش و رفتارش، اخلاق پیامبر(صلى‌ا... علیه و آله) را درخاطره‌‌ها زنده مى‌‌کرد وهرگاه اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار جدشان رسول‌ا...(صلى‌ا... علیه و آله) مى‌‌شدند، به چهره او مى‌‌نگریستند.در روایتی به نقل از شیخ جعفر شوشتری در کتاب خصائص الحسینیه آمده است: در روز عاشورا، اباعبدا... الحسین هنگامی که علی‌اکبر را به میدان می‌فرستاد، به لشکر خطاب کرد و فرمود: «یا قوم، هولاءِ قد برز علیهم غلام، اَشبهُ الناس خَلقاً و خُلقاً و منطقاً برسول ا...» ای قوم، شما شاهد باشید، پسری را به میدان می‌فرستم که شبیهترین مردم از نظر خلق و خوی و منطق به رسول‌ا...(ص) است؛ بدانید هر زمان ما دل‌مان برای رسول ا...(ص) تنگ می‌شد، نگاه به وجهه این پسر می‌کردیم.
تحسین دشمن
معاویه، او را شایسته‌ترین فرد براى خلافت مى‌دانست و او را چنین توصیف کرد: «شایسته‌ترین فرد براى این کار(خلافت)، على بن الحسین بن على است. جدش پیامبر خدا صلى ا... علیه وآله است و دلیرى بنى هاشم، سخاوت بنى امیه و فخر ثقیف را دارد.» البته این سخن معاویه، در واقع یک موضعگیرى سیاسى به‌منظور نفى خلافت از خاندان رسالت است، نه این که واقعا او خلافت را حق على اکبر مى‌دانسته است.
نمایش شجاعت و مردانگی در عاشورا
روز عاشورا نیز پس از شهادت یاران امام، اولین کسى که اجازه میدان طلبید تا جان را فداى دین کند، او بود. اگر چه به میدان رفتن او بر اهل بیت و بر امام بسیار سخت بود، ولى از ایثار و روحیه جانبازى او جز این انتظار نبود. على‌اکبر چندین بار به میدان رفت و رزم‌هاى شجاعانهاى با انبوه سپاه دشمن کرد. پیکار سخت، او را تشنهتر ساخت؛ به خیمه آمد. بى‌آن‌که آبى بتواند بنوشد، با همان تشنگى و جراحت دوباره به میدان رفت و جنگید تا به شهادت رسید.در «زیارت ناحیه مقدسه»، خطاب به او آمده است: سلام بر تو، اى نخستین کشته از تبار بهترین بازمانده از نسلِ ابراهیم خلیل!
در تاریخ طبری آمده است: «نخستین کشته از خاندان ابوطالب در روز عاشورا، علىِ اکبر فرزند حسین علیه السلام بود.» در روایات آمده دشمن که توان مقابله با شیر بیشه ولایت علی‌اکبر را نداشت، به یکباره و دسته‌جمعی به او هجوم آوردند و شمشیرهای برهنه پیکر پاک علی‌اکبر را اربا اربا کرد. لحظه‌ای که امام حسین(ع) افتان و خیزان خود را به پیکر فرزندش رساند، علی دیگر جانی در بدن نداشت و به دیدار جدش رسول خدا(ص) شتافته بود. وداع این پدر و پسر اما در تمام طول تاریخ، ترکیبی از مظلومیت توام با اقتدار را به تصویر می‌کشد. پدری که صورت به صورت جوان بلند‌بالایش می‌گذارد بلکه دل بی‌قرارش آرام گیرد و می‌گوید«علی جان بعد از تو اف بر این دنیا» وپسری که بعد ازنبردی جانانه این‌گونه به شهادت می‌رسد.
مریم زاهدی - خبرنگار چاردیواری
